چاله های مدیریتی دست اندازهای نا هماهنگی

بصیرت:ترمیم ظاهری آسفالت تنها چاره کار نیست و مسئولان شهری باید با تعریف یک برنامه صحیح و جامع درصدد رفع مشکلات موجود آن باشند چرا که بخشی از مشکل آسفالت به زیرساخت‌های آن برمی‌گردد که بر مبنای اصول فنی و تخصصی ساخته نشده و نیز کیفیت قیر و آسفالت مطلوب و استاندارد نیست. بی‌توجهی به این امر سبب می‌شود تا آسفالت و قیر ریخته شده بر کف خیابان‌ها جوابگوی نیاز شهر نباشد. شاید بتوان گفت که برخی بزرگراه‌ها، خیابان‌ها و معابر تهران تنها با قیر سیاه نقاشی شده که با کوچکترین تغییری در آن و جاری شدن آب شکل ظاهری خود را از دست داده و تبدیل به صفحه‌ای پر از چاله و دست‌‌انداز می‌شود. از طرفی ناهماهنگی بین ارگان‌ها سبب می‌شود تا شاهد تخریب آسفالتی باشیم که شاید چند روزی از عمر آن نگذشته باشد. بارها دیده شده است که خیابانی در سطح شهر آسفالت می‌شود و یک هفته بعد همان خیابان برای عبور تأسیسات شهری همچون آب، برق، تلفن و گاز با بیل‌های مکانیکی حفاری شده و بعد به حال خود رها می‌شود و شاید ترمیم آن چندین ماه طول بکشد. در حالی که تهران هر ساله میلیون‌ها تن آسفالت را می‌بلعد اما مشکل آسفالت معابر آن همچنان پابرجاست. به نظر می‌رسد دست‌اندازهای مدیریتی، آسفالت خیابان‌های تهران را فراگرفته باشد. نبودن زیرساخت مناسب از عمده‌ترین دلایل کاهش عمر مفید آسفالت است. تنها ریختن قیر در کف و پوشاندن سطح خیابان‌ها کافی نیست؛ بلکه نگهداری و مراقبت از آن مهمتر است.
به نظر می‌رسد بزرگراه‌های تهران که متحمل بار سنگین کامیون‌ها و خودروهای سنگین است، باید با دقت بیشتری پی‌ریزی و آسفالت شود و با سایر معابر متفاوت باشند. در برخی از خیابان‌ها عبور اتوبوس‌های سنگین برای حمل و نقل مسافران و تردد زیاد آنها در مسیر ویژه سبب می‌شود تا سطح خیابان‌ها برآمده شده و شکاف بردارد که این شکاف‌ها بر اثر کوچکترین نفوذ آب باران، سطح وسیعی از کف خیابان را تحت تأثیر قرار داده و منجر به تخریب آن می‌شود.
دکتر علی سجادی، کارشناس حمل ونقل در این باره به «ایران» می‌گوید: قیر ریخته شده بر کف خیابان باید از کیفیت بالایی برخوردار باشد و در درجه حرارت ثابت گرم شود و در شرایط مشخص حمل و پخش و کوبیده شود. اگر هر کدام از عوامل فوق به درستی انجام نشود به آسفالت صدمه می‌زند.
وی براستفاده از نیروی متخصص و مجرب تأکید می‌کند و می‌افزاید: بزرگترین و عمده‌ترین مشکل آسفالت تهران نبود زیرسازی مناسب است و به همین دلیل است که نمی‌تواند وزن خودروهای سنگین را تحمل کند. زمان و شرایط جوی و آب‌ و هوا نیز در هنگام ریختن آسفالت بر کف خیابان‌ها باید مورد توجه قرار گیرد.
به گفته سجادی خاک استفاده شده در آسفالت باید خوب باشد و ضخامت آسفالت در معابر مختلف باید مورد توجه قرار گیرد. همچنین در فصل سرما و دمای کمتر از 10 درجه نباید آسفالت‌ریزی انجام شود چون برف و باران اثر تخریبی دارد و به سرعت عمر آن را کاهش می‌دهد. از طرفی روسازی اگر به خوبی انجام نشود، ترک موزاییکی روی آسفالت ایجاد شده و فرو می‌رود.به عقیده وی نگهداری از آسفالت یکی از مهمترین عواملی است که بر عمر مفید آسفالت می‌افزاید، چاله‌های ایجاد شده تنها نباید پرشود بلکه باید به موازات محور جاده ابتدا گرم شده و سپس پر شود.
یک کارشناس روسازی و آسفالت نیز می‌گوید: افزایش هزینه قیر و عملیات آسفالتی سبب شده تا عمر مفید آسفالت حداکثر به 5سال برسد؛ در حالی که عمر مفید آسفالت 20 سال محاسبه می‌شود.
وی می‌افزاید: یکی از دلایل کاهش عمر آسفالت کیفیت قیر است. تمام خصوصیات قیر در آزمایشگاه‌ها لحاظ نمی‌شود. در پالایشگاه‌ها به خاطر فرآیند تولید فرآورده‌های نفتی، باقیمانده نفت خام را می‌گیرند و مواد ضروری حفظ قیر کاهش می‌یابد و چسبندگی در قیر کم می‌شود، بنابراین قیر ماندگاری لازم را ندارد.
به گفته این کارشناس، در برخی از محورها به دلیل زهکشی مطالعه نشده و آب‌های زیرزمینی که از معابر شهری نفوذ می‌کند مقاومت آسفالت کاهش یافته و روسازی تحمل و دوام لازم را نخواهد داشت. 20 درصد از مساحت تهران را معابر تشکیل داده‌ است که نیاز به آسفالت مقاوم دارد. باید قیر پالایشگاه‌ها اصلاح شده و با افزودنی‌های لازم مرغوب شود که این کار شروع شده اما هنوز کامل نشده است. همچنین روسازی به لحاظ ضخامت مطالعه شده و نظارت بر کنترل کیفی آن مورد توجه قرار گیرد.
در اجرا هم زهکشی و لایه‌های زیرین باید مطابق استاندارد باشد و بر حمل و پخش و کوبیدن آسفالت نیز نظارت کامل شود. تهران از دیرباز شاهد جراحی‌های گوناگون خیابان‌ها برای خط لوله گاز، تلفن و آب و ... بوده که باید در طراحی‌های شهری از کانال‌های واحد شهری برای انتقال تمام خطوط از درون آن استفاده شود. نبود مراکز تحقیقاتی سبب شده تا آسفالت مرغوب تولید و استفاده نشود.
سؤال بی‌جواب
رفع مشکل آسفالت خیابان‌ها و معابر تهران به مدیران شهری برمی‌گردد که باید درصدد یافتن راهکارهای جدید و استفاده از روش‌های نوین باشند. استفاده از نظرات آنها می‌تواند برای روشن کردن اذهان عمومی مفید باشد که روزنامه ایران درصدد گرفتن پاسخ و نظرات مسئولان شهری در این خصوص برآمد که پس از پیگیری‌های مکرر موفق به شنیدن نظر مسئولان شهری نشد.
مریم جهان پناه