یوز ایرانی در خطر است

بصیرت:چندی پیش از سوی مسؤولان پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی پس از پایان تحقیقات 6 ماهه در پارک ملی کویر اعلام شد 37 مورد عکس گرفته شده در پارک ملی کویر مربوط به یک یوزپلنگ آسیایی است. هر چند که در این عکس‌ها تعداد قلاده‌های یوزپلنگ قابل تشخیص نبوده اما اعلام شد که بسیاری از این تصاویر مربوط به یک یوزپلنگ نر است. اعلام خبر وجود تنها یک یوزپلنگ آسیایی در پارک ملی کویر برخی را مأیوس و عده‌ای را امیدوار کرد. در هر حال با مطرح شدن این خبر برخی از فعالان و دوستداران محیط زیست واکنش نشان داده و اعلام کردند که این مساله صحت ندارد.
وجود بیش از 5 قلاده یوزپلنگ
اسماعیل میرانزاده، رئیس محیط زیست ورامین در این‌باره به فارس گفت: با قاطعیت می‌گویم در پارک ملی کویر بیش از 5 قلاده یوزپلنگ آسیایی وجود دارد. میرانزاده درباره اینکه نتیجه آخرین تحقیقات نشان داده که تنها یک قلاده یوزپلنگ آسیایی در پارک ملی کویر وجود دارد، تصریح کرد: چنین چیزی نیست و حداقل بین 8 تا 9 قلاده در پارک ملی کویر وجود دارد. وی با بیان این‌جمله که بعد از انقلاب نخستین یوز را که همه تصور می‌کردند از بین رفته است زنده‌گیری کردم، گفت: با توجه به اینکه در این منطقه سال‌هاست حضور دارم، این اطلاعات اشتباه است. رئیس محیط زیست ورامین تأکید کرد: در کل کشور جمعیت یوزپلنگ 700 قلاده است، اگر این تقسیم‌بندی را تعمیم بدهیم به جرأت می‌گویم که بیش از 5 قلاده در پارک ملی کویر وجود دارد. امین معماری مدیر گروه دیده‌بانان پارک ملی کویر نیز اعلام کرد: با توجه به محدوده پارک ملی کویر و محصور بودن طبیعی آن و وفور طعمه‌، این منطقه یکی از بهترین زیستگاه‌های یوزپلنگ به شمار می‌آید. وی در ادامه با تأیید این مطلب که بالاترین جمعیت جبیر در پارک ملی کویر وجود دارد، گفت: گونه‌های دیگری نظیر قوچ، میش کل و بز نیز از جمله طعمه‌های یوزپلنگ آسیایی هستند که در این پارک مشاهده می‌شود. مدیر گروه دیده‌بانان پارک ملی کویر که چندی پیش از حضور برخی از کارشناسان نفت در پارک ملی کویر انتقاد کرده بود و حضور آنها را تهدیدی برای پارک ملی کویر می‌داند، اظهار داشت: دست نخورده بودن منطقه و محصور بودن آن بین«ریگ جن» (منطقه صعب العبور) و دریاچه نمک که باتلاقی است از ویژگی‌های منحصر به فرد پارک ملی کویر است. به گفته مسؤولان پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، عمر این پروژه حدود 7 تا 8 سال است اما در این مدت هیچ گزارش مستندی از یوز در پارک ملی کویر ‌به دست نیامده است. برخلاف این اظهارات، برخی از محیط‌بانان و مسؤولانی که در زمینه محیط زیست در این منطقه فعالیت می‌کنند، معتقدند جمعیت یوزپلنگ آسیایی در این سال‌ها در «پارک ملی کویر» قابل مشاهده بوده است. اما به راستی علت آمارهای مختلف جمعیت یوزپلنگ در پارک ملی کویر چیست؟
یکی از کارشناسان محیط زیست نیز در این باره می‌گوید: این مساله صحت ندارد و بیشتر از 20 قلاده یوزپلنگ در پارک ملی کویر وجود دارد. وی با بیان اینکه علت مطرح شدن وجود تنها یک قلاده یوزپلنگ را نمی‌دانم، گفت: این موضوع بر اساس کارشناسی مطرح نشده است. این فعال محیط زیستی ادامه داد: سبد غذایی در پارک ملی کویر کامل است و طعمه یوز در این منطقه به وفور دیده می‌شود. وی درباره اینکه تمام عکس‌های گرفته شده مربوط به یک یوزپلنگ باشد، گفت: این اظهارنظرها کاملاً اشتباه است. این کارشناس محیط زیست ادامه داد: مگر می‌شود یوزپلنگی که سبد غذایی آن فراهم است در روز 120 کیلومتر راه برود؟ یوزپلنگ در صورتی که غذا نداشته باشد مجبور است راه برود ولی زمانی که طعمه در منطقه زیاد است چرا باید یک یوزپلنگ تمام پارک را دور بزند. به گفته این فعال محیط زیست، وسعت پارک ملی کویر 450 هزار هکتار است.
سکوت مسؤولان درباره پروژه یوزپلنگ آسیایی
نبیلی، رئیس اداره پارک ملی کویر نیز درباره آمار جبیر به عنوان طعمه یوز گفت: بر اساس سرشماری سال گذشته می‌توان گفت جمعیت جبیر افزایش یافته و 3 برابر شده است. وی گفت: جبیر قوچ و میش طعمه یوزپلنگ آسیایی هستند و در پارک ملی کویر به خوبی دیده می‌شوند. به گفته نبیلی بر اساس آمار سرشماری بالای 700 رأس جبیر در پارک ملی کویر وجود دارد. نبیلی در پاسخ به این پرسش خبرنگار فارس مبنی بر اینکه علت تناقض‌گویی‌ها درباره جمعیت یوزپلنگ آسیایی در پارک ملی کویر چیست، گفت: دقیقاً نمی‌دانم اما قلباً درباره وجود یک یوزپلنگ آسیایی در پارک ملی کویر ناراحت هستیم. یکی از محیط‌بانان منطقه که 12 سال سابقه کار دارد در این‌باره گفت: با توجه به اینکه سال‌هاست در منطقه حضور دارم بیش از 20 قلاده یوزپلنگ آسیایی در پارک ملی کویر وجود دارد. وی گفت: به دلیل در اختیار نداشتن دوربین‌های حرفه‌ای نتوانسته‌ایم این آمار را مستند کنیم. این محیط‌بان در پاسخ به این پرسش که آیا تاکنون در منطقه توله یوزپلنگ مشاهده کرده‌اید یا خیر، گفت: در گشت‌هایی که خودم و همکارانم در منطقه زده‌ایم توله یوزپلنگ نیز مشاهده کرده‌ایم. وی گفت: عکس‌های گرفته شده از یوزپلنگ آسیایی در 170 کیلومتر در فواصل مختلف گرفته شده است. در واقع با عقل جور در نمی‌آید 170 کیلومتر قلمروی تنها یک یوزپلنگ باشد.
بودجه پروژه یوزپلنگ آسیایی
احمدی دوستدار محیط‌زیست درباره علت تناقض‌گویی‌ها در پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی گفت: 2 دلیل عمده وجود دارد، انجمن سرزمین و پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی بودجه‌های کلانی را گرفته‌اند؛ شاید تداوم پروژه به نفع این افراد است. این در حالی است که چندی پیش مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی از اختصاص بودجه 500‌هزار دلار به‌طور موقت برای فاز 2 پروژه در سال 2009 خبر داد، اما از سوی دیگر نیز اعلام کرد با توجه به مشکلات یوزپلنگ آسیایی، این پولی نیست که با آن بشود یوزپلنگ را حفظ کرد. وی با بیان اینکه یک ریال از بودجه پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی در پارک ملی کویر هزینه نشده است، گفت: در این مدت تنها 2 کارگاه آموزشی برگزار شده و جزوه‌های چند برگی به محیط‌بانان و دیگر افراد داده شده است. پارک ملی کویر یکی از بهترین پارک‌های ملی ایران است‌ اما اکنون نسل گورخر در این منطقه از بین رفته و بیم آن می‌رود که نسل یوزپلنگ نیز در این منطقه برای همیشه نابود شود. بی‌تردید در صورتی‌که فعالیت‌های شرکت ملی نفت ایران در زمینه اجرای عملیات اکتشاف نفت و ذخیره‌سازی گاز در این منطقه و نیز منطقه حفاظت شده کویر تحقق یابد، اثری از یوزپلنگ باقی نخواهد ماند.