آب شرب تهران بهداشتی یا غیر بهداشتی؟

بصیرت:موضوع آلودگی آب شرب تهران از چند سال قبل مطرح بوده و هر از چندگاهی رسانه‌ها به آن می‌پردازند و دوباره فراموش می‌شود تا اینکه اتفاق ناگواری رخ دهد تا شاید اذهان را متوجه خود سازد اما نکته‌ای که نمی‌توان از آن غفلت کرد وضع بهداشتی آب شرب میلیون‌ها نفر از ساکنان پایتخت و حومه آن است. در حال حاضر وضع آب شرب شهر تهران به لحاظ وجود نیترات و برداشت از آب‌های زیرزمینی به مشکلی تبدیل شده که برخی مسؤولان‌ آن را رد می‌کنند و برخی دیگر بر آن صحه می‌گذارند. به طوری که دکتر علیرضا مرندی، وزیر اسبق بهداشت و نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی گفته که نمی‌توان نسبت به آلودگی آب شرب تهران بی‌اعتنا بود. این در حالی است که داریوش گلعلی‌زاده، معاون محیط زیست انسانی اداره محیط زیست تهران چندی پیش در گفت‌وگو با خبرنگار مهر گفته بود که هیچ سندی مبنی بر آلوده بودن منابع تامین آب شرب تهران وجود ندارد ولی به عنوان دستگاه ناظر تاکید داریم مواد آلوده‌کننده آب نباید وارد جریان رودخانه‌ها و مخازن سدها شود. رها شدن ظروف پلاستیکی و زباله‌های تولیدی گردشگران در رودخانه کرج و سد لتیان باعث می‌شود صحنه‌های زشتی را شاهد باشیم که شاید در آلودگی آب‌ها نیز موثر باشد اما علیرضا مصداقی‌نیا، معاون بهداشتی وزارت بهداشت درباره وضع بهداشتی آب شرب کلانشهرها بویژه شهر تهران گفت: درحال حاضر وضع آب شرب شهر تهران به آن بدی که گفته می‌شود نیست ولی می‌تواند از وضع فعلی بهتر باشد. سال گذشته بود که معاون وزیر نیرو در یک توصیه بهداشتی از شهروندان تهران خواست از آب‌های بسته‌بندی شده استفاده کنند که همین موضوع در آن زمان با واکنش‌های متفاوتی از سوی برخی مدیران شهری و کارشناسان بهداشتی و محیط زیست مواجه شد. آلودگی‌های زیست محیطی و تخریب منابع طبیعی و محیط زیست نه تنها از نظر جسمی سلامت شهروندان را بر هم می‌زند بلکه آرامش بشری را هم مختل می‌کند. آب‌هایی که از خط رأس‌های شمالی تهران سرازیر می‌شود در منشأ بسیار زلال و گواراست ولی با عبور از حوزه شهر تهران مملو از فلزات سنگین، مواد سمی، مواد شوینده و بسیاری از مواد مضر و ضایعات شده و به رنگ سیاه در می‌آید. معاون وزیر بهداشت در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه وزارت بهداشت چه برنامه‌ای برای تضمین سلامت آب شرب شهر تهران دارد، گفت: این وزارتخانه قصد دارد از طریق تست‌های مناسب نظارتش را پویا و تقویت کند. مصداقی نیا به انجام آزمایش آب‌های شرب شهر تهران در آزمایشگاه‌های تخصصی وزارت بهداشت اشاره کرد و افزود: این کار باعث خواهد شد اطمینان ما از آب شرب شهر تهران بیشتر شود. این در حالی است که کارشناسان محیط زیست نسبت به روند آلودگی آب تهران نگران بوده و معتقدند وجود کارخانه‌های صنعتی در اطراف پایتخت، استفاده از مواد سرطان‌زا در تصفیه آب، استفاده بی‌رویه از پودرهای رختشویی و کودهای شیمیایی و فقدان سیستم فاضلاب از دلایل آلودگی آب شرب تهران است. به گفته کارشناسان مسائل زیست محیطی، منبع و منشأ آلودگی‌های سفره آب زیرزمینی تهران از تنوع برخوردار است و نمی‌توان فقط یک عامل را در این مساله سهیم دانست. مهم‌ترین مشکل آلودگی آب تهران، ناشی از نبود سیستم فاضلاب و چاه‌های جذبی یا همان چاه‌های دستشویی منازل است. وقتی سطح آب‌های زیرزمینی بالا می‌آید، آب وارد چاه‌های جذبی شده و مقدار زیادی آمونیاک را به صورت ترکیب‌های مختلف وارد آب می‌کند. دانشگاه امیرکبیر در سال 82 مطالعاتی را درباره آلودگی آب تهران در مناطق پایین دست خیابان انقلاب انجام داد که نشان داد سفره‌های زیرزمینی به دلیل تکمیل نشدن سیستم دفع فاضلاب شهری و همین طور جذب مواد آلاینده از طریق لایه‌های درونی زمین آلوده به نیترات و مواد آلاینده دیگر شده‌اند. در هر حال، چنین به نظر می‌رسد که دستگاه‌های مسؤول‌ در بحث تامین و سلامت آب شرب شهروندان تهرانی نمی‌خواهند آلودگی این آب‌ها را قبول کنند و از سوی دیگر، کارشناسان مسائل‌ زیست محیطی عقیده دارند که آب شرب تهران از وضع بهداشتی مطلوبی برخوردار نیست و باید زمینه رفع آلودگی‌ها هرچه زودتر فراهم شود.