بازگشت پلنگ به محیط زیست قم

بصیرت: از میان مناطق حفاظت شده کویر مرکزی ایران، پلنگ‌دره با وسعتی حدود 32 هزار هکتار و در موقعیت جغرافیایی جنوب و جنوب‌غربی استان قم و در کیلومتر 45 حاشیه جاده سلفچگان – اصفهان از نظر تنوع گیاهی و جانوری، منابع آبی، مرتع، تفرج و... حائز اهمیت فراوانی است اما در سال‌های گذشته به علت انقراض نسل پلنگ در این منطقه، گویی وجه تسمیه خود را از دست داده است. روز گذشته مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قم ضمن معرفی وجه‌تسمیه این منطقه اظهار داشت: وجه تسمیه این منطقه به دلیل وجود فراوان پلنگ در آن بوده که در حقیقت استان قم و بویژه منطقه پلنگ‌دره در گذشته زیستگاه آنها به شمار می‌رفته است. علیرضا نجیمی اضافه کرد: یوزپلنگ و گورخر آسیایی نیز از دیگر پستاندارانی هستند که روزگاری در این منطقه به وفور زیست می‌کردند ولی در چند سال اخیر تنها به صورت موردی پلنگ در این منطقه دیده شده که بعضا از مناطق دیگر به این منطقه آمده است و در حال حاضر توسط اداره کل حفاظت محیط زیست استان دوربین‌هایی در قسمت‌های مختلف منطقه نصب کرده تا از رویت و تعداد این گونه پستاندار اطلاعاتی را ثبت و ضبط کند. نجیمی با بیان اینکه این منطقه از دیرباز مورد توجه شکارچیان بویژه شکارچیان پلنگ و آهو بوده است، معرفی پلنگ‌دره به عنوان منطقه شکار ممنوع در سال 75 و سپس منطقه حفاظت شده در سال 88 را گامی موثر در جهت حفظ و احیای دوباره شرایط مساعد زیستی برای زندگی انواع وحوش دانست و افزود: امسال با راه‌اندازی‌‌ پاسگاه محیط‌بانی دیگری در منطقه پلنگ‌دره، بحث رسیدگی و حفاظت دقیق‌تر و احیای زیستگاه منطقه پلنگ‌دره به صورت جدی‌تری مطرح و در حال پیگیری است تا ان‌شاء‌الله با فراهم شدن شرایط زیستگاهی بتوانیم دوباره پلنگ و گونه‌های جانوری دیگری که روزگاری در این منطقه زیست می‌کردند را به پلنگ‌دره بازگردانیم. مدیرکل حفاظت محیط زیست قم درباره گونه‌های مختلف جانوری در منطقه حفاظت شده پلنگ‌دره بیان داشت: این منطقه به دلیل وجود ارتفاعات، پوشش گیاهی مناسب مرتعی و درختچه‌ای وجود چشمه‌ساران جهت تأمین آب مورد نیاز حیات وحش، شرایط مناسبی را برای زندگی انواع وحوش فراهم کرده است که بر اساس مطالعات انجام شده تعداد 21 گونه پستاندار، 52 گونه پرنده، 13 گونه خزنده و 2 گونه دوزیست در این منطقه شناسایی شده است که از حدود 21 گونه پستاندار شناسایی شده در منطقه، می‌توان به گونه‌هایی نظیر کل و بز، قوچ و میش، گربه‌وحشی، گراز، گرگ، خرگوش، روباه، کفتار، شغال، انواع خارپشت و خفاش، تشی و احتمالا پلنگ اشاره کرد. مدیرکل حفاظت محیط زیست قم به وجود انواع خرندگان در منطقه اشاره کرد و بیان داشت: مار شتری، تیر مار، افعی شاخدار ایرانی‌، بزمجه بیابانی، سوسمار مار چشم، لاک پشت و... از جمله 13 گونه خزنده شناخته شده در منطقه و قورباغه مردابی و وزغ سبز از جمله دوزیستان منطقه به شمار می‌روند. نجیمی همچنین وجود رودخانه قمرود در بخش جنوب شرقی منطقه که از فاصله 1500 متری آن می‌گذرد و وجود چشمه‌ساران فراوان را بستر زیست انواع مختلف آبزیان دانست و گفت: گونه‌هایی نظیر ماهی سفید رودخانه‌ای، کولی رودخانه‌ای و سیاه‌ماهی و... نیز در این منطقه یافت می‌شوند. در پایان مدیرکل حفاظت محیط زیست قم از ایجاد شرایط مناسب جهت بازگشت پلنگ و دیگر جانوران وحشی به منطقه پلنگ‌دره قم خبر داد.