دغدغه‌هاى نسل چهارم کمونیستهاى پکن / سعید سبحانی

مقامات چینى تصور مى کنند که تسخیر بازار اروپا مهم ترین برگ برنده اقتصادی-سیاسى آنها در نظام بین الملل محسوب مى شود.این در حالى است که گزارشات اخیر در خصوص کسرى تجارت پکن و اروپا زنگ خطر را براى نسل چهارم کمونیستها به صدا در آورده است

برگزارى نشست اخیر حزب کمونیست چین سبب تقویت موقعیت این حزب در معادلات سیاسى پکن و خاور دور شده است

ایالات متحده آمریکا منبع صدور تهدیدات مکرر علیه پکن محسوب مى شود.در این راستا سیاست خارجى چین باید در راستاى فع تهدید آمریکا ترسیم شود ،نه در جهت همزیستى مسالمت آمیز با اصلى ترین دشمن پکن

اشاره:ابقاى هو جین تائو به عنوان دبیر کل حزب کمونیست چین سبب طرح سوالات تازه اى در خصوص نسل چهارم کمونیستهاى چین شده است.به راستى چین قصد دارد در سیاست خارجى خود چه مسیرى را در پیش بگیرد و از کدام مجرا تحولات نظام بین الملل را مورد آنالیز قرار دهد.آیا سیاست درهاى باز به گونه اى تحول یافته ادامه پیدا مى کند یا شاهد دگردیسى این سیاست و تحدید مناسبات پکن و برخى کشورها از جمله ایالات متحده آمریکا خواهیم بود؟

اخیرا هو جین تائو”، از سوى کمیته مرکزى جدید حزب کمونیست چین براى دوره پنج ساله دیگرى در سمت ریاست حزب که تضمین کننده دوره پنج ساله دیگرى از ریاست جمهورى نیز هست، ابقا شد.

کمیته مرکزى جدید حزب کمونیست چین که در پایان هفدهمین نشست پنج سالانه حزب برگزیده شده بودند، اخیرا تشکیل جلسه دادند و کمیته رهبرى 9 نفره جدید کشور را که بالاترین نهاد تصمیم گیرى چین است و کنترل ارتش را در دست دارد، انتخاب کردند.

هو جین تائو درانتخابات کمیته مرکزى متشکل از 204 عضو به دبیرکلى حزب و فرماندهى کل نیروهاى مسلح انتخاب شد. این به معناى انتخاب تقریبا قطعى وى از سوى کنگره خلق براى دوره پنج ساله دیگر ریاست جمهورى است. نشست سالانه کنگره قرار است در ماه مارس سال آینده برگزار شود.

همچنین در این اجلاس چهار فرد جدید به عضویت کمیته رهبرى درآمدند از جمله روساى حزب در استانهاى شانگهاى و لیائونینگ که از متحدان هو جین تائو محسوب مى شوند. به این ترتیب موقعیت هو جین تائو در کمیته مرکزى حزب کمونیست و نیز کمیته رهبرى کشور بسیار مستحکم تر شده و تعداد بیشترى از متحدانش توانستند به این دو نهاد مهم راه یابند.

عضویت اعضاى جدید از آن جهت حائز اهمیت است که جانشین هو جین تائو در سال 2012 از بین آنها انتخاب خواهد شد.هفدهمین اجلاس پنج سالانه حزب کمونیست چین پس از اصلاح منشور این حزب و انتخاب کادر رهبرى جدید به کار خود پایان داد

در اجلاس امسال حزب سه نفر از قدرتمندترین سیاستمداران کمیته مرکزى حزب از جمله “زنگ گینگ هونگ”، معاون رئیس جمهور و رئیس کمیته مرکزی، موفق به عضویت مجدد در کمیته 204 نفره حزب نشدند.

براساس اصلاحیه‌آیین نامه تصویب شده حزب کمونیست چین، توسعه‌بخش غیر دولتى و خصوصى در این کشور تسریع خواهد شد.

توسعه نظام مالى و پولى ، پیشبرد بخش خصوصى و تسریع در توسعه بخش غیردولتى و استفاده از منابع‌آنها درتوسعه کشور از مفاد اصلى اصلاحیه هفدهمین کنگره سراسرى حزب کمونیست چین است.

توسعه‌علمى و استفاده‌از علوم وفنون و توسعه طرح‌هاى علمى دومین اصلاحیه آیین نامه حزب کمونیست چین است.

براین‌اساس باید از رهیافت‌هاى علمى براى حفظ رشد اقتصادى وکاهش فاصله فقیر و غنى و حفاظت از محیط زیست استفاده کرد. همچنین براى اولین بار در تاریخ حزب کمونیست چین به واژه مذهب اشاره شده است.

به راستى چه اتفاقى در اردوگاه کمونیستهاى پکن و فرزندان مائو رخ داده است؟آیا چین توانسته است طى سالهاى اخیر به عنوان یک کشور تاثیر گذار وارد معادلات جهانى شود؟مقامات چینى تصور کرده اند که با تکیه بر اقتصاد مى توان جهان سیاست را نیز در اختیار گرفت،اما آنها در این مورد سخت دچار فرافکنى شده اند،زیرا ارتباط میان اقتصاد و سیاست در جهان امروز،خصوصا پس از گذار بشریت به هزاره سوم و وقوع حوادثى مانند اشغال عراق و افغانستان (که در همسایگى چین قرار دارد) ارتباطى یکطرفه و یکسویه نیست.این حقیقتى است که نسل چهارم کمونیستهاى چین آن را فراموش کرده اند.

انتخاب مجدد هو جین تائو به عنوان رئیس جمهور چین انتظارات جامعه جهانى را از پکن بالاتر برده است.

پس از برگزارى اجلاس شانگهاى نظام بین الملل در انتظار تقویت محور پکن-تهران-مسکو در راستاى مقابله با سیاستهاى ایالات متحده آمریکا و ناتو است.

پکن هم اکنون در سیاست خارجى خود از سه مسئله مهم رنج مى برد:

1- تقویت همپیمانى واشنگتن با کشورهایى مانند ژاپن،استرالیا و کره جنوبى که سبب ترسیم چهره اى در هم ریخته از خاوردور شده است.

2-تقویت جدایى طلبان تایوان توسط ایالات متحده آمریکا و فروش تجهیزات موشکى به این جدایى طلبان که بارها مورد انتقاد مقامات چینى قرار گرفته است.

3-سیاستگذاریهاى ایالات متحده آمریکا در شوراى امنیت سازمان ملل متحد در مواردى مانند بحران میانمار که با هدف تحدید قدرت مانور چین صورت مى گیرد.

همان گونه که مسلم است ایالات متحده آمریکا منبع صدور تهدیدات مکرر علیه پکن محسوب مى شود.در این راستا سیاست خارجى چین باید در راستاى فع تهدید آمریکا ترسیم شود ،نه در جهت همزیستى مسالمت آمیز با اصلى ترین دشمن پکن.! ایالات متحده آمریکا بارها چین را به علت نقض حقوق بشر مورد محکومیت قرار داده است اما در مقابل چینیها طرحى جهت مقابله عینى با کاخ سفید نداشته اند.در جریان صدور دو قطعنامه شوراى امنیت سازمان ملل متحد علیه جمهورى اسلامى ایران شاهد بودیم که همراهى مقامات چینى با کشورهاى آمریکا،فرانسه و انگلستان موجب کاهش اعتبار پکن در نظام جهانى شد.جالب توجه اینکه حدود یک هفته پس از صدور قطعنامه دوم شوراى امنیت سازمان ملل متحد علیه ایران،واشنگتن چین را نسبت به نقض حقوق بشر محکوم کرد و به این وسیله دست مریزاد محکمى به فرزندان مائو گفت.!

مقامات چینى تصور مى کنند که تسخیر بازار اروپا مهم ترین برگ برنده اقتصادی-سیاسى آنها در نظام بین الملل محسوب مى شود.این در حالى است که گزارشات اخیر در خصوص کسرى تجارت پکن و اروپا زنگ خطر را براى نسل چهارم کمونیستها به صدا در آورده است. کمیسیون اروپا در تازه ترین گزارش خود اعلام کرده است که کسرى تجارى کشورهاى اروپایى با چین هر ساعت بیش از 15 تا 20 میلیون دلار افزایش مى یابد .

کسرى تجارى اروپا با چین تا پایان امسال به بیش از 200 میلیارد دلار خواهد رسید و مقامهاى تجارى اروپا باید هر چه زودتر براى کاهش کسرى تجارى با چین چاره اندیشى کنند . اتحادیه اروپا در حال بررسى راهکارهایى براى اعمال محدودیت واردات کالاهاى چینى است . کسرى تجارى اروپا با چین سال گذشته بیش از 20 درصد افزایش یافت . اقتصاد 12 تریلیون دلارى اروپا با 450 میلیون نفر جمعیت ، بزرگترین وارد کننده کالاهاى چینى به شمار مى رود .همین مسئله باید سبب تغییر رویکرد سیاسى و حتى اقتصادى کمونیستهاى پکن در دوران جدید ریاست جمهورى هو جین تائو شوددر غیر این صورت نمى توان به تحقق “اصل چین واحد”در لابه لاى مناسبات از هم گسیخته آمریکا-اروپا-پکن امیدوار بود.اصل چین واحد که مقامات این کشور آن را اصلى مهم در سیاست خارجى خود مى دانند تنها در صورت استقلال و رفتار عاقلانه پکن قابل تحقق خواهد بود در غیر این صورت تهدید هاى خارجى و فشارهاى آمریکا و اروپا این اصل را خدشه دار مى کند.

در راستاى اصلاح سیاست خارجى پکن در دوران جدید تصدیگرى هو جین تائو مى توان به چند فاکتور مهم اشاره کرد:

1-فاصله گیرى از سیاستهاى آمریکا

2-تقویت مناسبات پکن با ایران و روسیه به عنوان دو کشور تاثیر گذار در نظام بین الملل

3-اصالت بخشى به توسعه سیاسى در مقابل توسعه اقتصادی

4-ترسیم معادلاتى تازه در خاور دور بر اساس عدم مداخله گرایى کاخ سفید

5-حل مسئله تایوان با استناد به راهکارهاى دیپلماتیک

6-حضور فعال در سازمان همکاریهاى شانگهاى

7-تعریف شرکاى سیاسى و اقتصادى مناسب

8-حضور فعال در شوراى امنیت سازمان ملل متحد در جهت احقاق حقوق ملتها

آنچه مسلم است اینکه برگزارى نشست اخیر حزب کمونیست چین سبب تقویت موقعیت این حزب در معادلات سیاسى پکن و خاور دور شده است.در این خصوص هو جین تائو باید مسیر جدیدى را در سیاست خارجى کشور خود ترسیم نماید.ترسیم این مسیر جدید باید در سایه تلاش شجاعانه تائو و همراهانش در راستاى فاصله گیرى از آمریکا صورت گیرد. مسلما دفع تهدید آمریکا از سوى پکن فرصتهاى تازه اى را در مقابل نسل چهارم کمونیستهاى چین ایجاد خواهد کرد.