مانور اسلامگرایان ترکیه در جاده پیروزی / حنیف غفاری

تحدید قدرت ژنرال‌هاى ترک مهمترین پیامد تغییر اخیر در قانون اساسى ترکیه محسوب مى‌شود

ژنرال‌هاى ترک حلقه وصل کاخ سفید و سنا به پارلمان ترکیه محسوب مى‌شوند اما این حلقه هم اکنون بسیار ضعیف و شکننده شده است

فاصله‌گیرى مردم ترکیه از سیاستمداران ونظامیانى مانند” احمد نجدت سزر”، “ژنرال بیوک آنیت “ و” دنیز بایکال” سرآغاز استقلال سیاست‌هاى آنکارا از واشنگتن است

با این پیروزى اسلامگرایان به اصلى ترین بازیگر معادلات سیاسى آنکارا تبدیل شده اند

اشاره:پیروزى اسلامگرایان در جریان همه پرسى قانون اساسى بار دیگر مهارت اردوغان و عبدالله گل در هدایت و مدیریت سیاسى آنکارا را به تصویر کشیده است.این پیروزى سبب شد تا کورسوهاى امید نظامیان ترک و احزاب سکولار جهت کمرنگ نمودن نقش حزب عدالت و توسعه از بین برود.حزب عدالت و توسعه توانست در جریان همه پرسى قانون اساسى ترکیه به سومین پیروزى متوالى خود در آنکارا دست پیدا کند . رجب طیب اردوغان و عبدالله گل که توانسته‌اند با در اختیار گرفتن اصلى‌ترین مناصب اجرایى معادلات ترکیه را به ضرر ژنرال‌ها دگرگون کنند با بهره‌مندى از آراى اکثر شهروندان ترک بار دیگر قدرت خود در صحنه سیاسى کشورشان را به تصویر کشیدند. بر این اساس 69 درصد مردم ترکیه درهمه پرسى ، به برگزارى انتخابات ریاست جمهورى با راى مستقیم مردم راى موافق دادند.

با راى آرى مردم ترکیه به این همه پرسى دوره ریاست جمهورى آینده این کشور از هفت به پنج سال با امکان تمدید براى دوره دوم و همچنین رسمیت یافتن راى گیرى ها در مجمع عمومى مجلس با حداقل حضور یک سوم نمایندگان اصلاح مى شود.اصلاح قانون اساسى ترکیه همچنین پیش بینى مى کند که برگزارى انتخابات پارلمانى به جاى پنج سال کنونى ، باید هر چهار سال یک بار برگزار شود.

اصلى ترین پیام همه پرسى اخیر ترکیه

تحدید قدرت ژنرال‌هاى ترک مهمترین پیامد تغییر اخیر در قانون اساسى ترکیه محسوب مى‌شود. ژنرال‌ها همواره سعى داشته‌اند از طریق نفوذ بر دادگاه قانون اساسى و ریاست جمهورى ،لائیسیته را بر پیکره آنکارا تزریق نمایند. این در حالى است که با انتخاب رئیس جمهور توسط مردم ترکیه این ساختار به صورت خودکار در هم مى‌شکند. از این‌رو احتمال کودتاى ارتش در معادلات سیاسى ترکیه به صورت خودکار کاهش مى‌یابد.

مثلث حزب جمهوریخواه خلق،ارتش و دادگاه قانون اساسى ترکیه طى سالهاى اخیر تلاش گسترده اى را در راستاى تخریب وجهه اسلامگرایان از خود بروز داده اند.این روند در جریان انتخاب عبدالله گل به عنوان رئیس جمهور جدید ترکیه پس از احمد نجدت سزر،به نقطه اوج خود رسید.پس از انحلال پارلمان ترکیه و برگزارى انتخابات سراسرى در این کشور،حزب عدالت و توسعه توانست خود را به عنوان اصلى ترین سکاندار کشتى آنکارا در نظام بین الملل معرفى نماید.پیروزى قاطع اسلامگرایان در انتخابات پارلمانى اخیر سبب در هم شکستن مثلث دفاع از لائیسیته در ترکیه شد.بر این اساس در ساختار داخلى دو حزب دموکرات و جمهوریخواه خلق تنش هایى مزمن بوجود آمده است.این تنشهاى مزمن تا به امروز ادامه داد.

آمریکا و مسئله ترکیه

پیروزیهاى پى در پى حزب عدالت و توسعه در صحنه سیاسى آنکارا سبب نگرانى شدید کاخ سفید شده است.بحران بوجود آمده در سیاست خارجى ترکیه و طرح مسئله حمله احتمالى آنکارا به شمال عراق سبب تشدید تنشها بین ترکیه و آمریکا شده است.از سوى دیگر،حزب عدالت و توسعه بحث تعطیلى پایگاه اینجرلیک را به صورتى علنى و جدى مطرح ساخته است.ایالات متحده آمریکا دخالت خود را در امور سیاسى آنکارا همواره با ظرافت خاصى انجام داده است. ژنرال‌هاى ترک حلقه وصل کاخ سفید و سنا به پارلمان ترکیه محسوب مى‌شوند اما این حلقه هم اکنون بسیار ضعیف و شکننده شده است . واشنگتن در حال حاضر خود را با اراده ملت ترکیه طرف مى‌بیند. هشدار اخیر آنکارا مبنى بر برچیده شدن پایگاه اینجرلیک نشان دهنده افزایش جسارت دولت وپارلمان ترکیه درمقابل ایالات متحده آمریکاست. حرکت همگام ملت، پارلمان ودولت ترکیه به سوى گذار از دموکراسى میلیتاریستى و خفقان آورى که توسط ژنرال‌ها واحزاب لائیک ایجاد شده است سیماى سیاسى این کشور را نسبت به قبل متمایز ساخته است.در شرایط فعلى حاکم برترکیه جریان‌هایى مانند حزب جمهوریخواه خلق سخنى براى گفتن ندارند. آنها مقهور اراده ملت ترکیه و توانایى اردوغان وهمراهانش شده‌اند. موفقیت حزب عدالت و توسعه در توسعه اقتصادى آنکارا نیز برگ برنده این حزب در بین شهروندان ترک محسوب مى‌شود. فاصله‌گیرى مردم ترکیه از سیاستمداران ونظامیانى مانند” احمد نجدت سزر”، “ژنرال بیوک آنیت “ و” دنیز بایکال” سرآغاز استقلال سیاست‌هاى آنکارا از واشنگتن است. استقلالى که حیات سیاسى پایدار آنکارا در خاورمیانه وجهان را تضمین خواهد کرد.

اخیرا نخست وزیر ترکیه با تاکید بر اینکه کشورش براى حمله به شمال عراق براى سرکوب “پ.ک.ک”به اجازه کسى نیاز ندارد؛درباره عواقب تصویب قطعنامه بر ضد آنکارا در کنگره آمریکا و تاثیر آن بر افزایش احساسات ضد آمریکایى در کشورش هشدار داد.

نخست وزیر ترکیه در این راستا تاکید نموده است که ترکیه بارها از دولت عراق و آمریکا خواسته است که به حضور جدایى طلبان پ.ک.ک در شمال عراق پایان دهند، اما آنها هیچ اقدامى را در این باره انجام نداده اند.

سومین پیروزى متوالى اسلامگرایان ترکیه در جریان همه پرسى قانون اساسى سبب تقویت وجهه عبدالله گل و رجب طیب اردوغان شده است.

با این پیروزى اسلامگرایان به اصلى ترین بازیگر معادلات سیاسى آنکارا تبدیل شده اند.رجب طیب اردوغان و عبدالله گل به عنوان نماد اسلامگرایان سیاسى در ترکیه توانسته اند وجهه مردمى و سیاسى خود را تقویت نمایند.از سوى دیگر،افزایش قدرت اسلامگرایان مترادف با کاهش قدرت نفوذ احزاب سکولار ،ارتش و دادگاه قانون اساسى آنکارا خواهد شد.میل گذار از آمریکا نیز در بین مردم و دولت فعلى ترکیه شدت گرفته است.مسلما ادامه این روند حلقه محاصره را بر طرفداران لائیسیته در ترکیه تنگ تر خواهد کرد.