شایستگی جایگزین سنوات محوری

* به عنوان اولین سوال، با توجه به این که سازمان سپاه به واسطه شاخصه های ویژه پاسداران، موفقیت ها و دستاوردهای بزرگی کسب کرده است، رویکرد سپاه نسبت به نیروی انسانی چیست و اصولاً نیروی انسانی در طرح تحول و تعالی چه جایگاهی دارد؟
** همان گونه که مطلعید سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از بدو تأسیس به همت نیروی انسانی مومن، معتقد و انقلابی شکل گرفت و با مجاهدت و تلاش بی وقفه آنان، مسیر رشد و تعالی خود را طی کرد. سپاه موفقیت های بزرگ در پاسداری از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن در دوره های مختلف زمانی را مرهون سرمایه اصلی یعنی سرمایه انسانی است. از این رو نیروی انسانی مزیت استراتژیک سپاه است.
در طرح تحول و تعالی، به انسان و شأن و مرتبه او در جایگاه خلیفه اللهی توجه خاص شده و بر این اساس نیروی انسانی مورد اهتمام ویژه قرار گرفته است. در این راستا تعریف ویژگی های پاسدار مطلوب و مکتبی در دستورکار سپاه قرار گرفته تا مبتنی بر آن شایستگی های پاسداری و ارتقای آن در همه شئون ملاک برنامه ریزی و تصمیم قرار گیرد.
* در اجرای طرح تحول و تعالی، چه رسالتی بر عهده نیروی انسانی سپاه است؟
** یکی از اساسی ترین اموری که امروزه نیروی انسانی بر عهده دارد، به طور کلی، تحول در نظامات موجود نیروی انسانی است. زیرا نظامات موجود که بخشی از آن برگرفته از نظامات رایج در دیگرسازمان ها است، در بسیاری از موارد منطبق با رسالت سپاه و فرهنگ پاسداری نیست. یعنی نمی توان با این نظامات همه انتظاراتی که از سپاه و نیروی انسانی آن برای انجام رسالت پاسداری وجود دارد را محقق ساخت. بنابراین معتقدیم همه این نظامات باید مورد بازنگری قرار گیرد و هرآنچه که با رسالت سپاه منطبق نیست متناسب با نیاز، اصلاح و یا به طور اساسی دچار دگرگونی و تحول شود.چرا که ایجاد زمینه و بستر مناسب برای انجام رسالت پاسداری توسط پاسداران از طریق بازنگری، اصلاح و تحول در نظامات نیروی انسانی، رسالتی است که نیروی انسانی سپاه در شرایط فعلی بر عهده دارد.
* مهمترین اقداماتی که تاکنون در بعد نیروی انسانی سپاه صورت گرفته و یا در دست اقدام است، چیست؟
** اقدامات نیروی انسانی به طور کلی به دو دسته اقدامات اساسی، تحولی و جاری تقسیم می شوند. در این راستا اقدامات تحولی، آن دسته از اقداماتی است که در جهت تحقق راهبردهای سپاه به منظور بهبود، اصلاح و تحول در امور صورت می گیرد که چند نمونه از آنها به صورت خلاصه بدین شرح است:
بازنگری در نظام گزینش سپاه که بحمدالله به طور کامل صورت گرفته و نظام جدید که به جای فراخوان و عضوگیری، بر نشان گذاری و عضویابی تکیه دارد، امروز در حال استقرار است. نظام جدید با ایجاد شبکه عضویابی در سراسر کشور می کوشد با تبدیل موضع غیرفعال سپاه به موضعی فعال و پویا بهترین ها را در اقشار گوناگون جامعه شناسایی و نشان گذاری کند و از آنان برای عضویت در سپاه دعوت به عمل آورد.
اصلاح نظام حقوق سپاه هم که در دستورکار قرار دارد، بخشی از اهداف آن با اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری محقق شده و بخش اعظم آن در دست مطالعه است که پس از نهایی شدن اعلام خواهد شد. در این خصوص برجسته ترین عامل در اصلاح نظام حقوق، توجه به درآمد حلال و مکفی برای تأمین نیازهای معیشتی و زندگی شرافتمندانه پاسداران و خانواده های آنان است. موضوع دیگر، توجه به تأمین مسکن پاسداران در صدر نظام جامع خدمات سپاه، به نحوی است که با برنامه ریزی های لازم ، ظرف پنج سال آینده، کلیه پاسداران واجد شرایط از منزل مسکونی بهره مند شوند و پس از آن امکان تأمین مسکن برای پاسداران عزیز همزمان با تأهل فراهم شود. همچنین بازنگری در نظام ارزشیابی سپاه از دیگر اقدامات تحولی نیروی انسانی است که تاکنون پیشرفت خوبی داشته است. بر این اساس ارزشیابی پاسداران مبتنی بر شایستگی های مورد انتظار صورت می گیرد و نتایج آن مبنای اقدامات بعدی در آموزش ها، سازماندهی، انتصاب، ترفیع و امثال آن خواهد بود.
تحول در نظام درجه بندی اقدام دیگری است که در دست انجام می باشد. در نظام جدید، سنوات محوری حذف و به جای آن میزان شایستگی ها مبنای اقدام قرار می گیرد. امیدواریم با نهایی شدن این نظام، این امکان فراهم شود تا آن دسته از پاسدارانی که از شایستگی های بالاتری برخوردار هستند بتوانند با سرعت بیشتر، در سازمان سپاه رشد کنند و مسیر تعالی از این طریق هموار شود. علاوه بر این، اصلاح و بازنگری سیر خدمتی پاسداران، جذب سرباز از میان بسیجیان، امور بازنشستگان و ضرورت تداوم انجام رسالت پاسداری پس از دوران خدمت موظفی، که مورد توجه بازنشستگان است، از دیگر اقدامات این معاونت با رویکرد تحولی است.
بدیهی است، با نهایی شدن هریک از نظامات مذکور و پیش بینی ساز و کارهای اجرایی آن، پاسداران به تدریج در جریان جزییات قرار خواهند گرفت.
از سوی دیگر چون موضوعات نیروی انسانی و انجام امور نیروی انسانی پاسداران تعطیل بردار نیست، در رابطه با امورجاری نیروی انسانی در رویکرد جدید تلاش شده تا نه تنها اقدامات جاری در حاشیه قرار نگیرد بلکه با انجام پاره ای از اصلاحات (خصوصاً فرآیندها)، با سرعت، سهولت، دقت و اطمینان بیشتری انجام شود که پرداخت مطالبات پاسداران و جلوگیری از ایجاد معوقه ازجمله این اقدامات است.
امکان پرداخت وجوه مربوط به طلب مرخصی پاسداران در سال آخر خدمت و پرداخت کلیه مطالبات و پاداش پایان خدمت هم از دیگر اقدامات بسیار موثری بوده که باعث ایجاد آرامش و اطمینان در پاسداران شده است، به نحوی که امروز یک امر جاری و عادی تلقی می شود.
توجه به ایثارگران، رزمندگان، سربازان و بسیجیان معسر و پیگیری های رضایت بخشی که در این زمینه صورت گرفته، منجر به برقراری حقوق برای بخشی از آنان که سابقه جانبازی داشته اند، شده است و کمک های موردی به بخش دیگر در جهت حفظ کرامت و منزلت آنان و نیز ادامه اجرای طرح شهید کاظمی در شمال غرب کشور، در زمره این اقدامات است. یکی دیگر از اقدامات اساسی جاری، برنامه محور کردن معاونت به ویژه تنظیم برنامه هدفمند ورود و خروج پنج ساله سپاه (به طور خاص برنامه سال 89) است که در شرایط کنونی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
* سوال از شما به عنوان متولی نیروی انسانی زیاد است، اما در این مجال چند سوال از سوالات اساسی پاسداران را مطرح می کنیم و در فرصت های بعدی با ادامه گفت وگوهایی از این دست، سعی می کنیم به سوالات دیگری که از سوی پاسداران مطرح می شود بپردازیم. اشاره کردید به بحث شایستگی ها به جای سنوات محوری، با توجه به این مهم بفرمایید آیا نظام درجه بندی در سپاه درحال تغییر است؟
** در حال حاضر آنچه در مورد کارکنان اجرا می شود، ضوابط و سنوات جاری است و در مقام اجرای هیچ تغییری ایجاد نشده است. ولی معاونت نیروی انسانی سپاه طرحی را در دست مطالعه دارد تا با اصلاح نظام درجه بندی و ترفیعات، به مبانی ارزشی سپاه و شایستگی پاسداران بیش از گذشته توجه شود. یعنی آن چه که در آینده بیشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت، میزان شایستگی های پاسداران خواهد بودکه درنظام فعلی به نسبت شرط سنوات،کمتر مورد توجه قرارمی گیرد. اما از آنجایی که این طرح، فرآیند مطالعاتی خود راطی می کند، امکان پرداختن به جزئیات بیشتر نیست.
* در خلال صحبت هایتان به موضوع گزینش اشاره کردید، در این خصوص بیشتر توضیح می دهید؟
** همانگونه که مطلع هستید جذب نیرو در گذشته سپاه بدین صورت بوده که افراد متقاضــــــی با مراجعه به مراکزگزینش و استخدام سپاه تقاضای استخدام می کردند و مراکز گزیــــنش پـــس از رسیدگی به تقاضای آنان نتیجه را اعلام می کردند. در حالی که در نظام جدید، رویکرد عضوگیری به عضویابی تغییر می یابد. بدین معنا که گزینش سپاه شبکه گسترده ای را به عنوان شبکه عضویابی در سراسر کشور مستقر می کند تا افرادی که به لحاظ اعتقادی، توانمندی و سایر مولفه های مورد نظر سپاه از صلاحیت وشرایط لازم برای عضویت در سپاه برخوردار هستند را شناسایی و از آنان برای عضویت در سپاه دعوت به عمل آورد. برای تحقق این امر، تمام افراد شبکه شناسایی شده، آموزش های لازم را فراگرفته اند و فعالیت خود را نیز آغاز کرده اند. البته در این راستا معیار و ضوابط عضویت در سپاه مورد تجدیدنظر قرار گرفته و اصلاحات به عمل آمده مبنای اقدام است. شرایط و فرآیند عملیات گزینش نیز بازنگری شده و با تغییراتی که در آن به عمل آمده، این روند تسهیل شده است. بر این اساس، نظامی که به آن اشاره کردیم در حال حاضر در سطح رده های تابعه اجرایی شده و از ابتدای سال 98 جذب سپاه براین اساس صورت گرفته است.
* برخی از پاسداران که قصد دارند پیش ازموعد بازنشسته شوند، چه شرایطی باید داشته باشند؟
** قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت به ســـپاه ابلاغ نشده است. بنابراین به استناد قانون مذکور امکان بازنشستگی پیش ازموعد وجود ندارد. با این وجود بر اساس مقررات موجود و قوانین مصوب سپاه، آن دسـته از برادرانی که خدمت آنها به 25ســــال وخواهرانی که خـــدمت شان به 20ســال می رسد، می توانند تقاضای بازنشستگی کنند ولی شــــرط بازنشستگی موافقت رسمی سپاه با تقاضای آنان است. پس چنانچه در این قبیل موارد با بازنشـــستگی افراد موافـــقت شود، ســنوات آنها به همـــان میزانی که بوده پذیرفته شـده و مبنای پرداخت حقوق بازنشستگی قرار می گیرد و مازاد برآن سنواتی به این افراد تعلق نمی گیرد. البته در مواردی هم که افراد به دلیل بروز حــادثه یا جانبازی در مناطق ماموریتی برابر ماده 121از کار افتاده شوند و یا براساس ارزیابی هایی که به عمل می آید کــارایی خود را از دست بدهند(برابر ماده 139) و یا مازاد بر نیاز سازمان تشخیص داده شــوند و یا سازمان مربوط تعدیل یا حذف شود(برابر ماده 140) متناسب با سنوات خدمتی، چنانچه واجد شرایط باشند بازنشــــسته می شوند. علاوه بر این برادران با درجه سرهنگی با 27سال خدمـت که امکان ترفیعشان وجود ندارند نیز می تــــوانند در صورت موافقت سپاه با برخورداری از ســه سال سنوات ارفاقی بازنشسته شوند.