بسیج و رسانه (بخش دوم)

اسماعیل احمدى ـ مدیر روابط عمومی رئیس سازمان بسیج مستضعفین
بسیج با جنگ تحمیلی آغاز شد و دیری نپایید که با جذب خیل بیشماری از مردم به ویژه جوانان و نوجوانان فراگیرترین و عظیم ترین تشکل مردمی در جهان شد و دفاع مقدس را به احسن وجه اداره کرد. پس از آن دوران با شکوه که عده ای، تاریخ فعالیت های بسیج را تمام شده می دانستند، اما این نیروی مردمی با ورود به عرصه های گوناگون مورد نیاز جامعه همچون میادین علمی و پیشرفت های انرژی صلح آمیز هسته ای، خدمت رسانی به محرومان، خدمات فرهنگی و اجتماعی و ... و تشکیل اقشار گوناگون بسیج در واحدهای دانشجویی، دانش آموزی، هنرمندان، ورزشکاران، اساتید، پزشکان و ... بار دیگر فتح الفتوح امام راحل عظیم الشأن را به رخ جهانیان کشاند. لیکن علیرغم توفیقات ارزنده و بی بدیل بسیجیان و فعالیت ها و برنامه های بی منتهای اقشار گوناگون بسیج، جریان سازی مناسبی در سطح جامعه صورت نگرفت و نه تنها مردم کشورمان بلکه گاهی خود بسیجیان نیز از بسیاری از فعالیت های اقشار دیگر اطلاع نمی یافتند که بایستی اذعان کرد روابط عمومی در بسیج به عنوان متولی اطلاع رسانی و جریان سازی خبری، توفیقات اندکی داشته و از کارآمدی کافی برخوردار نبوده که در این مقال سعی داریم به برخی از چالش های موجود از نگاه معاونان و مدیران محترم روابط عمومی بسیج در سراسر کشور بپردازیم.
نخستین موضوع در مبحث «روابط عمومی» تخصص است که دارای اصول و فنونی است و تا زمانی که تسلط علمی و عملی به جایگاه فعالیتی وجود نداشته باشد، موفقیت ها اندک خواهد بود، لذا در این مبحث سعی می کنیم نگاهی علمی به روابط عمومی بسیج داشته باشیم.
در میان تئوری ها و نظریه های گوناگون علم روابط عمومی، آن چه می تواند در بسیج مورد استفاده قرار گیرد «الگوی دو سویه همسنگ» می باشد که با توجه به ویژگی هایی نظیر ارتباط دو سویه، ارتباط فعال با مخاطب، توجه به نظرات و واکنش های مخاطب، گفت وگو به جای تک گویی و توجه به محتوای پیام در بسیج موضوعیت بیشتری دارد که با نگاهی گذرا به تأکیدات بی بدیل دین مبین اسلام مبتنی بر توجه به مخاطب در امر تبلیغ، پرهیز از گفتار و نوشتار کذب و در نظر داشتن صداقت در انتقال پیام و ... این امر قابل اثبات می شود.
سخن دیگر اهمیت و جایگاه مدیریت است که از مهم ترین چالش های مدیران روابط عمومی در بسیج می باشد. مدیریت یعنی «کار کردن به وسیله دیگران». همان طور که می دانیم اصلی ترین وظیفه های یک مدیر عبارتند از: برنامه ریزی، سازماندهی، رهبری و هدایت، به کارگیری نیروی انسانی و نظارت و کنترل. در صورتی که یک مدیر نسبت به وظیفه های خود تبحر و تسلط نداشته باشد، بدیهی است که توان تحقق اهداف کلان سازمانی را نخواهد داشت.
یکی از کاربردی ترین نظریه های علم مدیریت که نسبت به تئوری های دیگر، استفاده بیشتری در بسیج دارد تئوری «سلسله مراتب نیازها» (مازلو) می باشد که برای هر انسانی پنج نیاز را به ترتیب زیر تعریف کرده است: نیازهای فیزیولوژیکی، نیاز به امنیت یا ایمنی، نیاز به اجتماعی شدن، نیاز به قدر و منزلت و نیاز به خودیابی. که مدیران روابط عمومی به ویژه در حوزه مخاطبین خود در جامعه بایستی مناسب با هر یک از این نیازها، پیام های متفاوتی را به جامعه تزریق کرده و با اثرگذاری گسترده در ذهن و رفتار مخاطبان، این تشکل مردمی را از جنبه های کمی و کیفی ارتقا بخشند. بدیهی است با توجه به ماهیت و ذات بسیج، بایستی «نیاز به خودیابی» با تبلیغ صحیح و مستمر در فهرست اصلی ترین و مهم ترین نیاز مردم قرار گیرد تا فرهنگ و تفکر بسیج بیش از پیش ساری و جاری شود.