زنگ خطر براى ساکاشویلی / سعید سبحانی

اوضاع سیاسى گرجستان طى ماههاى اخیر آشفته است.این آشفتگى نمود خود را در تفلیس و دیگر شهرهاى

این کشور نشان داده است.دهها هزار تن از هواداران اپوزیسیون در گرجستان اخیرا تظاهراتى را علیه میخائیل ساکاشویلی، رییس جمهور این کشوربرگزار نموده اند.

خبرگزارى سوئیس از تفلیس گزارش داد، تظاهرکنندگان از سراسر گرجستان در برابر پارلمان واقع در پایتخت این کشور حضور یافته و درخواست برگزارى انتخابات پارلمانى و ریاست جمهورى زودهنگام را در بهار سال 2008 میلادى مطرح کردند.

آنها پیشنهادهایى را ارایه مى‌دادند که علیه دولت و رییس جمهور گرجستان بود. جیا تورتلادسه )Gia Tortladse(، از برگزارکنندگان این تظاهرات گفته است که اپوزیسیون تلاش مى‌کند خشم جمعیت ناراضى را علیه ساکاشویلى و اطرافیانش حفظ کند.

بخش اعظمى از مردم گرجستان ناراضى هستند، زیرا امیدهاى‌شان براى شرایط بهتر زندگى پس از انقلاب رز 2003 برآورده نشد. این کشور هنوز به طور محسوس از فقر رهایى نیافته است. پس از وقوع انقلاب هاى رنگین در گرجستان و اوکراین شاهد ناآرامى اوضاع سیاسى در این کشورها هستیم.در این میان میخاییل ساکاشویلى و ویکتور یوشچنکو به عنوان دو تن از اصلى ترین سیاستمداران وابسته به کاخ سفید در اداره و کنترل اوضاع داخلى و خارجى کشورهاى خود با مشکل رو به رو شده اند.

بر این اساس با گذشت زمان بر تعداد مخالفان ساکاشویلى در گرجستان افزوده شده است.این مخالفان مطالبات زسیادى از دولت تفلیس دارند.مطالباتى که تاکنون نسبت به آنها پاسخى داده نشده است.رئیس جمهور گرجستان تاکنون تنشهاى سیاس یو اجتماعى زیادى در کشور خود ایجاد نموده استوتنشهایى که معلول سست و بى ینیان بود انقلاب گل رز در تفلیس مى باشد.

اپوزیسیون گرجستان خواستار آزادى زندانیان سیاسى هستند. تورتلادسه گفته است که اگر تقاضاى ما برآورده نشود، پیامدهاى بد و سختى براى دولت خواهد داشت. شدت خشم مردم بسیار زیاد است.

به تازگى در پایان ماه سپتامبر و پس از بازداشت ایراکلى اوکروشویلى )Irakli Okruaschwili( وزیر دفاع سابق گرجستان و از رقیبان ساکاشویلى بازداشت شد، 10 هزار تن از هواداران اپوزیسیون در تفلیس تظاهرات برپا کرده بودند.

در نهایت اینکه زنگ خطر براى میخاییل ساکاشویلى و همراهانش به صدا در آمده است.آنها به خوبى مى دانند که تفلیس در آستانه انفجار قرار گرفته است.در این میان کارى از دست آمریکا و متحدان اروپایى گرجستان نیز ساخته نیست.آنها هم اکنون با مردمى رو به رو هستند که از دخالت واشنگتن و اتحادیه اروپا در امور داخلى کشورشان به خشم آمده و خواهان برکنارى ساکاشویلى از قدرت هستند.افزایس تنش در مناسبات تفلیس و مسکو از عواقب حضور ساکاشویلى در قدرت بوده است.

اخیرا پس از آنکه سه تن از نیروهاى پلیس‌ گرجستان توسط نیروهاى صلح‌بان روسیه در منطقه‌ى مرزى دو کشور دستگیر شدند، نیروهاى امنیتى گرجستان در بالاترین سطح امنیتى قرار گرفتند. تنشج در مرز بین‌ گرجستان و روسیه تشدید شده و این امر بعد از دستگیرى سه پلیس گرجى توسط نیروهاى صلح‌بان روسى در منطقه‌ى جدایى‌طلب آبخازیا روى داده است. نیروهاى روسیه از سال‌هاى 1992 تا 1994 بعد از بروز جنگ‌هاى داخلى و به عنوان نیروى صلح‌بان از سوى کشورهاى مستقل مشترک‌المنافع در نقاط مرزى مستقر شده‌اند.

البته سرجى چابان، فرمانده نیروهاى روس با رد اظهارات مقامات گرجى اظهار نموده است که پلیس‌هاى گرجى بعد از آن که تهدید‌ کردند به سربازان روس شلیک مى‌کنند، دستگیر شدند. در مقابل میخاییل ساکاشویلی، رییس جمهور گرجستان با انتقاد از سربازان روسیه گفت که این سربازان روس بودند که باعث روى دادن چنین حادثه‌اى شدند.

اما تنشهاى روسیه و گرجستان تنها به این نقطه ختم نمى شود.در حالى که مقامات روسى سعى دارند تا حد ممکن از ناتو فاصله بگیرند،مسئله پیوستن گرجستان به ناتو طبق طرح گوام ار سوى مسکو به هیچ عنوان پذیرفته شده نیست.البته مقامات گرجى سعى دارند در این میان اطمینان خاطر مقامات روسى را به صورت لفظى جلب نمایند،اما در سطح کلان و استراتژیک روسها پیوستن گرجستان به ناتو را پذیرا نخواهند بود.این مسئله بر تنشهاى موجود میام روسیه و گرجستان خواهد افزود.حمایتهاى مکرر سران ناتو از گرجستان نیز بر تنشهاى منطقه اى میان تفلیس و مسکو افزوده است. اخیرا دبیرکل ناتو با تاکید بر اینکه رهبران گرجستان سیاست درست و محتاطانه‌اى را در قبال روسیه به اجرا گذاشته‌اند، از مشارکت نیروهاى حافظ صلح این کشور در برقرارى صلح و ثبات در کوزوو، عراق و افغانستان ابراز رضایت کرده است.!

“یاپ دى هوپ اسخفر”، دبیرکل ناتو تاکید کرد که رهبران گرجستان، سیاست درست و محتاطانه‌اى را در قبال روسیه به اجرا گذاشته‌اند.

البته اسخفر همچنین متذکر شد که نمى‌تواند تاریخ مشخصى را براى عضویت گرجستان در ناتو نام ببرد. دبیرکل ناتو تاکید کرد که این مساله در مباحثات سیاسى در بروکسل مورد بررسى قرار دارد و مى‌بایست تمامى 26 عضو ناتو در خصوص آن تصمیم بگیرند.

دبیر کل ناتو ابراز عقیده کرد ه است که گرجستان موفقیت‌هایى جدى را در راه توسعه اصلاحات به دست آورده است و ما امیدواریم که مقامات تفلیس به تمام تعهدات خود در قبال ناتو پایبند باشند.البته تظهرات گسترده مخالفان ساکاشویلى در تفلیس نشان مى دهد که انقلاب گل رز هیچ گونه دستاوردى را براى ملت گرجستان به همراه نداشته است.در چنینى شزایطى سران آمریکا،اروپا و ناتو سعى دارند اوضاع داخلى گرجستان را مساعد جلوه دهند.

وى درعین حال مشارکت گرجستان در سامانه کنترل حریم هوایى ناتو را بعید ندانست. به گفته اسخفر، این سامانه براى هر کشوری، از جمله براى گرجستان باز است.

این در حالى است که مقامات گرجستان پیش از این سال 2008 را سال عضویت این کشور در ناتو اعلام کرده بودند. گرجستان در سال 2001 درخواست عضویت در سازمان پیمان آتلانتیک شمالى را مطرح ساخت اما آمریکا آشکارا از پیوستن گرجستان به ناتو حمایت مى‌کند. البته روسیه مخالف آن است و آن را تهدیدى براى امنیت ملى خود مى‌داند.

سران تفلیس نیز بارها تاکید کرده‌اند که روند همگرایى گرجستان با ناتو غیر قابل بازگشت است. بر اساس توافقات صورت‌گرفته، این کشور مرحله اول برنامه ضرورى نزدیکى به استانداردهاى ناتو را پشت سر گذاشته است و در سال 2007 وارد مرحله «گفت‌وگوى گسترده» شده است.

دبیرکل ناتو که سوم اکتبر براى انجام سفرى دو روزه به تفلیس عزیمت کرده، قرار بود با مخالفان گرجستان نیز دیدار و گفت‌وگو داشته باشد اما این ملاقات صورت نگرفت و تنها نماینده دبیرکل در مسائل قفقاز جنوبى و آسیاى مرکزى با نمایندگان احزاب مخالف به مذاکره پرداخت تنشهاى نظامى و سیاسى میان روسیه و گرجستان طى ماههاى اخیر به بالاترین حد ممکن رسیده است.سیاستهاى منطقه اى تفلیس نیر سیاستى موفق و همگرایانه نبوده است،زیرا ماهیت انقلاب گل رز همگرایى منطقه اى با مسکو را نمى پذیرد.در نهایت اینکه انقلاب گل رز به نقاط پایانى خود نزدیک مى شود.در این میان ساکاشویلى باید به تصمیم مخالفان احترام گذاشته و بهترین تصمیم ممکن را اتخاذ نماید.