“کسب فرصتها” و”دفع تهدیدها “در حیات سیاسى هر کشور حکم دو الزام را دارند. در سایه این دو عامل ،موفقیت یا عدم موفقیت یک نظام سیاسى رقم مىخورد . رابطه میان کسب فرصتها و دفع تهدیدها نیز رابطهاى مستقیم وموازى است.
فارغ از بحثهاى تئوریک مقدماتى درخصوص تهدیدات وفرصتها وارد فضاى سیاسى جمهورى اسلامى ایران مىشویم. به راستى ایران اسلامى هم اکنون در کدام فاز قرار دارد: فازتهدید یا فاز فرصت؟ اگر بخواهیم پاسخ این سوال را بر اساس اظهارات جریانهاى منتقد دولت نهم بدهیم باید بگوییم که تهران در فاز تهدید قرار داشته و شرایط ویژهاى بر کشور حکمفرماست اما “واقعیات نظام بینالملل” و”شرایط داخلى ایران” به عنوان دو فاکتور عینی، ارزیابى گروههاى مخالف دولت اصولگرا را خدشهدار مىسازد. جهت دریافتن پاسخ اینکه کشور درکدام فاز قرار دارد باید به ارزیابى واقعبینانه مصادیق تهدید وفرصت پرداخت. بارزترین مسئلهاى که اصلاحطلبان ازآن به عنوان تهدید یاد مىکنند واکنش کشورهاى 1+5 در خصوص فعالیتهاى هستهاى ایران است. ایجاد شکاف در 1+5 و ناکامى کاخ سفید در تداوم فشارهاى یکجانبه علیه تهران این تهدید را صورى وبىاثر ساخته است، ازاین رو یک “تهدید پوشالی” را نباید درقالب “تهدیدى فراگیر “ و” خطرناک “ مورد استناد قرار داد. قاعدهاى که مخالفان اصولگرایى ترجیح مىدهند آن را نادیده انگارند.
هنگامى که وارد فاز فرصتها و مصداق یابى آنها مىشویم به نتایج قابل توجهى دست پیدا مىکنیم، نتایجى از قبیل اینکه فرصتهاى موجود در ایران مجالى جهت عرض اندام تهدیدات بالقوه خارجى باقى نمىگذارد.
دراین خصوص لازم است به مواردى اشاره شود:
1- “ نفت 100 دلاری” در ذات خود یک فرصت است . اگر این فرصت در جهت چینش دوباره پازلهاى اقتصادى وبازنگرى در فرمولهاى بودجهریزى مورد استفاده قرارگیرد ، فرصتهاى کلان به صورت سلسلهوار در سیکل اقتصادى کشور به گردش در مىآیند . رشد ، توسعه وچشم انداز اقتصادى ایران که اخیرا از سوى بانک جهانى مورد تائید قرار گرفته است نمادى از زایش فرصتهاى جدید اقتصادی، تجارى وصنعتى درایران است .
2- در حوزه سیاست خارجی، ایران علاوه بر آنکه خود را به عنوان برترین قدرت خاورمیانه معرفى نموده است با اتخاذ دیپلماسى فعال و راهبردى به نقطه اتصال دهنده کشورها و سازمانهاى بینالمللى مانند شانگهاى وخزر تبدیل شده است. “تهران “ به عنوان نقطهاى استراتژیک و تاثیرگذار نقش بلاانکارى در تحولات خاورمیانه دارد. از اینرو تئوریسینهاى غربى مانند برژینسکى زندگى غرب در کنار ایران هستهاى را به عنوان تنها راه پیش روى خود ذکر مىکنند. رویکرد فعال دیپلماسى ایران در کل فرصتزا است. این فرصتزایى طى ماههاى اخیر به شدت تقویت شده است.
3- در سیاست داخلى شاهد پویایى دولت نهم در خدمت رسانى به مردم هستیم. سفرهاى استانى رئیس جمهور و دیدار چهره به چهره مسئولان دولتى با مردم دورافتادهترین نقاط کشور به صورت خودکار سبب همگرایى دولت وشهروندان مىشود. این همگرایى فرصتهاى بالقوه داخلى کشور را به حالت بالفعل تبدیل مىکند. اتحاد ملى در مقابل دشمنان ایران نیز در سایه همین همگرایى عینیت مىیابد. در طول دو سال اخیر ضریب امنیت اجتماعى کشور افزایش چشمگیر و قابل تحسینى داشته است. دراین مدت شاهد سقوط و سردرگمى اخلالگران امنیت عمومى وبه تبع آن بالا رفتن سطح امنیت اجتماعى در کشور بودیم . افزایش سطح امنیت اجتماعى کشور مترادف با به وجود آمدن فرصتهاى جدید رفاهى ،اقتصادى و شهروندى درمتن جامعه است.
4- در حوزه علم ، تحقیقات وفناورى ایران اسلامى حرکت موثرى را آغاز کرده است. موفقیت دانشمندان ایرانى درپیوستن به باشگاه هستهاى جهان نمونهاى از این حرکت موثر محسوب مىشود . این توسعه در زمینههاى متعدد پژوهشى وعلمى ادامه دارد و دامنه آن هر لحظه گستردهتر مىشود. با توسعه علمى کشور تهدیدها به گونهاى ملموس کمرنگ شده و فرصتها مجال مناسبى جهت خودنمایى پیدا مىکنند.
ایران اسلامى در مقابل دریایى از فرصت قرار دارد، دریایى که به راستى “جوى باریک تهدیدها “ را در دل خود محو مىسازد.