درآمدى بر نقد منصفانه / سیدمرتضى مفیدنژاد

نمایشگاه مطبوعات پس از پشت سرگذاشتن حرف وحدیث‌ها، حواشى و جریان‌هاى متفاوت به کار خود پایان داد. یکى از اقدامات مهمى که دراین دوره موجب شد تا این نمایشگاه با سال‌هاى قبل کمى تفاوت داشته باشد حرکت دولت در تقدیر از منتقدین به دستگاه اجرایى کشور بود. این حرکت که به نوعى یک ساختارشکنى درعرصه تعامل سازنده مطبوعات و دولت محسوب مى‌شد موجب گردید تا افراد از جریان‌ها و اردوگاه‌هاى مختلف نسبت به این حرکت موضع‌گیرى‌هاى متفاوتى را اتخاذ کنند. درهمین راستا ذکر چند نکته پیرامون این مسئله بسیار حائزاهمیت است:

1- مقوله نقد و کشف اشکالات سیستمى در یک جامعه سیاسى مسئله‌اى است که باید به‌طور جدى مورد بازنگرى وبازتعریف قرار گیرد وهمان طور که رهبرمعظم انقلاب نیز به عناوین مختلف به این مضمون اشاره نموده‌اند باید میان نقدى که برخاسته ازانصاف ونگاه کارشناسانه است ونقدى که با هدف تخریب و تضعیف صورت مى‌گیرد یک مرزبندى جدى صورت داد. اگر برخى ازکسانى‌که به نوعى خودرا منتقد جدى ومنصف دولت مى‌دانند درمطالب ونوشته‌هایشان نوعى بازنگرى با محوریت وجدان واخلاق انسانى داشته باشند متوجه مى‌شوند که ازمطالب منتقدانه آنها نه تنها راهى براى دستیابى به اهداف وبرنامه‌ها بازنمى‌شود بلکه به نوعى منتهى به از بین بردن بنیان‌ها وتخریب وضع موجودنیز مى‌گردد.

2- اظهارات رئیس جمهور در مجلس و در حاشیه جلسه راى اعتماد وزراى نفت و صنعت و معدن به خوبى شاهدى بر این مدعا است که خود به خوبى از انتقاد استقبال مى‌کند وآن را براى حرکت بهتر قوه مجریه امرى حیاتى به شمار مى‌آورد ایشان در این باره تصریح کرد که خود را پرچمدار انتقاد از بخش‌هاى مختلف کشور و نقاط ضعف آن مى‌داند و این امرى است که در گذشته با این درجه از اهمیت سابق نداشته است. نکته مهم این است که همین توجه به مسئله نقد واعتماد به آن خود گام بسیار موثر وبلندى در جهت نهادینه کردن این مقوله ومفهوم مى‌باشد.

3- منتقدان خردمندومنصف یقینا هیچ گاه پا به عرصه‌اى نمى‌گذارند که مورد اتهام جانبدارى و پیشداورى‌هاى کورکورانه قرار گیرند. کسى که ادعاى انتقاد منصفانه وخردمندانه را داردهیچ گاه در عرصه‌اى قدم نمى‌گذارد که دراثر آن سیستم مورد انتقاد به تضعیف وتخریب دچار شود. لذا اینکه منتقد منصف متعلق به کدام روزنامه،حزب یا خبرگزارى باشد به هیچ وجه اهمیتى ندارد زیرا مطالبى که شخص به‌عنوان انتقاد از آن یاد مى‌کند برگرفته از مبانى واصولى است که به او کمک مى‌کند تا به یک نگاه ایده‌آل و دلسوزانه ، خالى از حاشیه دست یابد.

با در نظر گرفتن این موارد نتیجه مى‌گیریم که این حرکت دولت یک امر شایسته وجدى در راستاى ایجاد زمینه وکمک به تقویت عرصه‌هاى نقد سازنده است که امید مى‌رود در سال‌هاى بعد با نگاه جدى‌تر مورد توجه قرار گیرد.