حذف تدریجى نمادهاى آمریکایى / سیدیاسر سیاح

هوگو چاوز، رئیس جمهور ونزوئلا روز پنجشنبه در آستانه اجلاس سران کشورهاى عضو اوپک در اظهاراتى متهورانه از لزوم تغییر شاخص اصلى قیمت جهانى نفت سخن به میان آورده است.

پس از حذف تدریجى دلار از مناسبات پولى بین المللى که از یک سال گذشته و به واسطه ابتکار درخور تحسین مقامات کشورمان در پى فروش نفت به ارزهایى غیر از دلار صورت گرفت و بتدریج به سایر حوزه هاى پولى جهان نیز کشیده شد، پیشنهاد جالب توجه رئیس جمهور ونزوئلا مى رود تا روند حذف نمادهاى آمریکایى از مناسبات اقتصادى بین المللى را تبدیل به پروسه اى برنامه ریزى شده نماید.

واقعیت آن است که مقاومت سختکوشانه آن دسته از کشورهایى که حاضر به پذیرش سلطه تمام عیار ایالات متحده نیستند پس از مدت ها «هزینه بر» بودن اکنون به ثمر نشسته و فصل جدیدى را تجربه مى کند که ماحصل اعتماد به نفس این گونه از کشورها در ارائه طرح هاى ابتکارى براى مقابله با قیمومیت ایالات متحده در عرصه هاى مالى و اقتصادى جهانى است.طرح هایى که کم کم هزینه هاى اعتبارى فراوانى را براى میزبانان «داوجونز» و «نزدک» رقم خواهند زد.

سخنان چاوز اما از بعد فنى نیز پشتوانه هاى محکمى دارد. امروزه و با مدد افزایش بهاى جهانى نفت به جرأت مى توان گفت که نفت خام سبک پایه در بازارهاى جهانى که به «وست تگزاس اینترمدییت» (WTI) معروف است دیگر به هیچ روى مرغوب ترین نفت در سطح جهان نیست.

زیرا افزایش بهاى جهانى نفت موجب آن شده تا میدان هایى در سطح جهان و بویژه پهنه آفریقا از لحاظ تولید مقرون به صرفه شوند که از لحاظ پارامترهاى تخصصى صنعت نفت به مراتب سبک تر و مرغوب تر از نفت تگزاس غربى هستند.

گذشته از آن با توسعه اى که بخصوص طى دهه ۸۰ میلادى در میادین نفتى جهان صورت گرفته دیگر مدت هاست که سهم نفت هاى آمریکایى از تولید جهانى مقیاس قابل توجهى ندارد. به همه اینها مى توان عرضه انحصارى نفت تگزاس در بازارهاى داخلى آمریکا را نیز افزود.

همه این شرایط فضا را مهیاى آن کرده است تا بتوان نام منطقه اى را که «املاک پدرى خاندان بوش» در نزدیکى آن واقع شده را از روى بردهاى الکترونیکى بازارهاى جهانى به پائین کشید و شاخص جدیدى را متناسب با قیمت هاى جدید و مناسبات مالى جدیدتر جایگزین آن ساخت.

در چنین شرایطى غلامحسین نوذرى عضو جدیدالورود کابینه دولت نهم قبل از ترک تهران جهت شرکت در اجلاس وزراى نفت اوپک از تعیین ضرب الاجلى براى تعیین زمان راه اندازى «بورس نفت ایران» خبر داده است.

اظهاراتى که مى تواند به عنوان مکملى بر اظهارات چاوز به شمار آید و ضمن انتقال بخش قابل توجهى از فرآیند قیمت گذارى نفت به کشورمان پس از راه اندازى نهایى، شاخص هاى قیمتى جدیدى را نیز به جهان معرفى نموده و از پشتوانه هاى محکمى براى عرضه و تقویت خود برخوردار گردد.