بصیرت ::
طبل بزرگ زیرپاى چپ / محمد کاظم انبارلویی
نقد بودجه سال آینده ازدیدگاه دوم خردادىها
هفته نامه شهروند امروز ارگان نیمه رسمى کارگزاران ، مشارکت و ... در شماره 25 مورخه 17 آبان 86نقد بودجه سال آینده را در دستور کار خود قرار داده و با عناوینى چون “عقب گرد تاریخى “ ،”بازگشت بودجه به عصر قجر” ،”بودجه پارتیزانى “و... آن را نواخته است.
هنوزپیش نویس لایحه بودجه سال 87 نهایى نشده، درهیئت دولت مورد رسیدگى قرار نگرفته وبه مجلس هم ارائه نشده شاهد نقد سطحى ،غیرمستند وغیرعلمى ازسوى کسانى هستیم که در بالاترین سطوح مدیریتى تا همین اواخر مسند نشین امورتصمیمگیرى وتصمیمسازى مباحث اقتصادى کشور بودهاند.
محمد ستارى فر رئیس سازمان مدیریت وبرنامه ریزى دولت دوم اصلاحات و تدوین کننده برنامه چهارم در مصاحبه با شهروند امروز بودجه نویسى به شیوه جدید را “عقب گرد تاریخی” توصیف کرده است به این بهانه مطالبى در نقد این گفتگو در زیر مىخوانید:
1- خبرنگار شهروند امروز درآغاز سخن از اصلاح نظام بودجه ریزى در سه مقطع پس از پیروزى انقلاب در طى سه برنامه توسعه یاد کرده است ومدعى است این اصلاح در برنامه چهارم که تدوین کننده آن ستارى فر است تداوم یافته است.
طى سه دهه گذشته در نظا م بودجه ریزى و بودجه بندى ما اصلاحاتى صورت نگرفته است “بودجه” قبل و بعد از انقلاب از حیث بودجه بندى و بودجه ریزى تفاوتى نکرده است.در بخش درآمدها،ساختار ردیف ،بخش ، بند و جزء در قسمت سوم همان است ودر بخش هزینهها ساختار ردیف،فصل نیز همان است که از 30 سال پیش تا کنون متداول بوده است با این تفاوت که مواد هزینهها جاى خود را به فصول داده است.
2- آقاى ستارى فر در این مصاحبه ،”بودجه را برنامه یک ساله کشور” تعریف مىکند و از آن بهعنوان تعریف جدید یاد مىنماید. از نگاه آقاى ستارى فر بودجه مساوى است با برنامه!
حال آنکه بودجه ناظر به وجه و به اعتبار است وبرنامه ناظر به فعالیت منبعث از آن وجوه واعتبار مىباشد.
در برنامه، دولت از هدفها، سیاستها وعملیات اجرایى هر دستگاه اجرایى سخن مى گوید( بند 4 قانون برنامه و بودجه کشور .)
با این تعبیر آقاى ستارى فر این سوال به ذهن متبادر مىشود که چگونه دو مفهوم و دوماده غیر هم جنس مىتوانند با هم برابر باشند.
3- آقاى ستارى فر مىگوید : در شرایط کنونى بودجه باید به شکل برنامهاى تدوین شود سوال این است مگر نمىشود؟آیا با حکایت شیره را خورد و گفت شیرین است مواجه نیستیم .
4- آقاى ستارى فر مىگوید: “بیمارى کچلى سالهاست از بین رفته ولى هنوز به دلیل وجود ساختارهمچنان بودجه برایش در نظرگرفته مىشد. اما براى بیمارىهاى جدید مثل ایدز بودجهاى براى بهداشت و درمان تخصیص داده نمىشد . بدین دلیل در برنامه چهارم بنا شد وظایف کهن را در دستگاهها دور بریزند و ماموریتهاى نوین را براى سازمانهاى دولتى تعریف کنند.”
آقاى ستارى فر وظایف ذاتى دستگاههاى اجرایى را به چیزى گره زده است که ارتباطى با آن ندارد. بودجه از عدد ورقم پیشبینى در آمد و برآورد هزینه سخن مىگویداینکه بهداشت ودرمان این بودجه را براى بهبود بیمارى کچلى خرج کند یا ایدز را باید درموافقت نامه مبادله شده بهداشت ودرمان با سازمان برنامه رصد کرد نه درقانون بودجه !
به عبارت فنىتر مصرف اعتباردر مورد معین مستلزم طى مراحل تشخیص، تعهد تسجیل و سپس تامین و تطبیق مقررات پرداخت است این مهم در حوزه دریافت وپرداخت معنا پیدا مىکند نه در مرحله برآورد اعتبار به هنگام بودجهنویسی!
این گونه اظهار نظر کردن درخصوص هزینه کردن وجوه کچلى بیانگر آن است که رئیس سازمان و مدیریت برنامهریزى دولت اصلاحات از مفاد ماده 50 قانون محاسبات عمومى که مىگوید صرف وجود اعتبار دلیل خرج نیست و مصرف هراعتبارى محتاج قانون است بىخبر است.
5- آقاى ستارى فر مىگوید:” دولتى که برنامه حقوقى وقانونى نظام را قبول نداردتاکنون هیچ برنامه جدیدى هم ارائه نکرده نمىتواند مدعى عملیاتى کردن بودجه باشد.” این گونه سخن گفتن نشان از بغضى پنهان دارد که هر آدم منصفى مىتواند شرارههاى این بغص را در کلمه کلمه این گفتار حس کند. دولت کجا گفته که برنامه حقوقى وقانونى نظام راقبول ندارد. اصلا این برنامه حقوقى وقانونى نظام چیست؟ اگرمنظور چشم انداز20 ساله و برنامه پنج ساله چهارم است که دولت دارد در همان مسیر حرکت مىکند. اگر برنامه این است که اگر اجرا شود به ادعاى شما موافقتنامههاى حجیم به چند برگ کاهش خواهد یافت؟ همه دعواها سر همین موافقتنامههاى مبادله شده است که شما آن را ابتر و دم بریده کردهاید ودولت کنونى باید سالها کار کند تا آن را احیا و سازوکارش را مبناى نظارت قرار دهد.
شما بودجه را مساوى برنامه مىدانید طبیعى است به بیراهه رفتهاید دولت عزم اصلاح ساختار بودجه را دارد نه برنامه را!
6- آقاى ستار فر در عزاى انحلال سازمان مدیریت ضمن عقب افتاده خطاب کردن کلیه دستگاههاى اجرایی، سازمان را گنجینه نرم افزارى 55 سال گذشته تعریف کردهاند.
اولا - اطلاق عنوان عقب افتاده به دستگاه ،مدیران وکارکنان صدیق وزحمتکش از جمله بالاترین مقامات مسئول در این دستگاهها که 8 سال دوران اصلاحات نیز در مصدر کار بودند یک توهین بزرگ است. آقاى ستارى فر در نقد بودجه باید از این توهینها پرهیزکند.
ثانیا- با انحلال یک سازمان قرارنیست اطلاعات نرم افزارى آن رادر چاه فاضلاب تخلیه کنند! چه کسى گفته این گنجینه اطلاعات 55 ساله باید نابود شود؟
7- آقاى ستارى فر در این گفتگو پرسیدهاند:” چرا اول نرفتهاند قانون محاسبات وسایر قوانین را اصلاح کنند .” آیا ایشان نمىدانند قانون محاسبات عمومى ناظر به مصرف اعتبار است وسازوکار نظارتى مصرف اعتبار رادر 140 ماده و 88 تبصره تبیین کرده است.دولت قرار است فقط بودجه را تدوین کند قرار نیست جاى مجلس و جاى دیگر دستگاههاى نظارتى بنشیند ودست به ترکیب نظارت بزند.
8- آقاى ستارى فر در این مصاحبه مىگوید: قانون محاسبات عمومى مىگوید؛” هر مدیرى خطا کند بایدخودش پاسخگو باشد” ایشان نمىگویند کدام ماده از مواد قانون محاسبات عمومى چنین گفته است. درقانون محاسبات عمومى موضوع اختیار ومسئولیت در دخل وخرج در 5 مرحله تشخیص، تعهد ،تسجیل وسپس تامین وتطبیق مقررات با پرداخت را از هم تفکیک کرده و همه این مسئولیتها بین ذیحساب تا بالاترین مقام مسئول تقسیم شده است.
دولت چگونه مىتواند از طریق اصلاح لایحه بوجه به 140 ماده و 88 تبصره قانون محاسبات عمومى تعرض کند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
