آزمون سخت عبدالله گل / نسرین خانکشى زاده

عبدالله گل، رئیس جمهور ترکیه که حضور وى در راس معادلات سیاسى آنکارا موجبات خشم ژنرالهاى سکولار را فراهم ساخته است سعى دارد در یکى از مهم ترین اقدامات سیاست خارجى خود در راستاى حل بحران سیاسى پاکستان وارد عمل شود.حل بحران پاکستان به دست عبدالله گل موجب کاهش دخالت کاخ سفید در امور داخلى اسلام آباد خواهد شد.

هم اکنون میان جمهوریخواهان و دموکراتهاى واشنگتن بر سر حضور بى نظیر بوتو یا پرویز مشرف در اسلام‌آباد اختلاف وجود دارد و ابعاد این اختلاف پنهان هر لحظه گسترده تر مى شود.مسلما عبدالله گل در صورتى که بتواند با روى آوردن به قوانین و قواعد مشترک و مرضى الطرفین بحران داخلى پاکستان را حل نماید،موفقیت بزرگى را در سیاست خارجى خود ثبت نموده است.

رئیس جمهورى ترکیه براى کمک به حل بحران سیاسى در پاکستان و دیدار و گفتگو با “پرویز مشرف”، فردا عازم اسلام آباد خواهد شد.”عبدالله گل” که پس از انتخاب به ریاست جمهورى ترکیه، براى فعال کردن نهاد ریاست جمهورى در سیاست خارجى ترکیه همت گماشته است، در دیدار با رهبران پاکستان آمادگى کشورش را در کمک به رفع بحران سیاسى و گذر به دموکراسى در پاکستان اعلام خواهد کرد. این در حالى‌است که بحران پاکستان وارد مراحل پیچیده خود شده است.تحرکات هواداران بى نظیر بوتو ،پرویز مشرف،نواز شریف و محمد افتخار چودهرى در مناطق مختلف آن کشور افزایش یافته است.

رئیس جمهورى ترکیه اخیرا نیز در تماس تلفنى با “پرویز مشرف” رئیس جمهورى پاکستان آمادگى کشورش براى کمک به تامین ثبات و آرامش در آن کشور را اعلام کرده بود. گل در این تماس تلفنى از تلاش‌هاى اسلام‌آباد در مبارزه با تروریسم و روند اصلاحات دموکراتیک در آن کشور حمایت کرده بود. لازم به ذکر است که در این جا حمایت یا عدم حمایت آنکارا از پرویز مشرف اصالتى ندارد،بلکه آنچه مهم است حل بحران داخلى اسلام آباد است.این مسئله نیز معلول همگرایى گروههاى مخالف با یکدیگر است.حال سوال اصلى اینجاست که این همگرایى چگونه مى خواهد صورت گیرد و ترکیه در این میان چه نقشى مى تواند ایفا نماید؟ترکیه و پاکستان روابط نزدیکى دارند و دو کشور در امور نظامی، اقتصادى و سیاسى و مبارزه با تروریسم همکارى مى‌کنند. البته امروزه بسیارى از تعاریف فرق کرده اند.به عنوان مثال مصادیق تروریسم در پاکستان تغییر یافته‌اند.هم‌اکنون فعالیت گروههاى افراطى پاکستان در نقاط مرزى این کشور و افغانستان افزایش یافته است.از سوى دیگر،حضور نواز شریف در پاکستان نیز معادله اسلام آباد را پیچیده تر ساخته است.نواز شریف هفته گذشته با استقبال گرم هزاران تن از حامى خود وارد پاکستان شد. وى بلافاصله پس از ورود به خاک کشورش به فشارهاى خود بر پرویز مشرف براى پایان حالت فوق‌العاده در پاکستان افزود. ورود نواز شریف نخست وزیر سابق پاکستان و یکى از منتقدان پرویز مشرف رئیس جمهور این کشور به پاکستان، چالش جدیدى را براى مشرف به وجود آورده است. این در حالى است که رئیس جمهور پاکستان پیشتر نیز در اعلام حالت فوق‌العاده در این کشور با انتقاد‌هاى داخلى و خارجى روبرو شده بود.

نواز شریف که در سال 1999 و طى کودتایى توسط مشرف از قدرت کنار گذاشته شد، براى انتخابات سرنوشت ساز هشتم ژانویه ثبت نام کرده است

این در حالى است که نخست وزیر سابق پاکستان همچنین تهدید کرده است که اگر مشرف حالت فوق‌العاده را لغو نکند، انتخابات را تحریم خواهد کرد.

تحریم انتخابات توسط مخالفان ممکن است ضربه‌اى مرگبار به رئیس جمهور پاکستان وارد کند. بى نظیر بوتو نیز از بازگشت نواز شریف به پاکستان استقبال نموده است.

در نهایت اینکه عبدالله گل باید مجموعه حقایق پاکستان را در کنار یکدیگر مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و بر میناى آنها بهترین راهکار را در خصوص حل بن بست موجود پیشنهاد دهدومسلما موفقیت رئیس جمهور ترکیه در این برهه حساس براى حزب عدالت و توسعه مهم مى باشد.