بصیرت
مدیریت تحولدرحوزهها / محمدکاظم انبارلویی
پنجشنبه گذشته حضرت آیتالله خامنهاى به مدت 4 ساعت با جمعى از اساتید، فضلا و پژوهشگران و مبلغان حوزههاى علمیه قم، مشهد و اصفهان مهمترین مباحث مربوط به حوزهها را به بحث و گفتگو گذاشتند.
معظمله ضمن ضرورى خواندن تحول در حوزهها فرمودند: «تحول مسئلهاى اجتناب ناپذیر و حتمى است باید آن را پذیرفت و در جهت صحیح مدیریت کرد»
رشد کمى و کیفى حوزههاى علمیه در سراسر کشور طى سه دهه گذشته قابل توجه است. حضور روحانیون فرهیخته در دانشگاهها و فرهیختگان دانشگاهها در حوزهها و ظهور شخصیتهاى علمى که هم ازعلوم حوزه بهره گرفتهاند و هم در یکى از رشتههاى علمى در دانشگاه متخصص هستند- چه در رشتههاى علوم انسانى و چه فنى و چه پزشکی- واقعا غرورانگیز است. در نشست نورانى پنجشنبه شب گذشته شمارى از آنان مطالب گرانسنگى که ناظر به تحول در حوزهها است مطرح کردند. اکنون قم، مشهد و اصفهان سه قطب نیرومند حوزوى کشور محسوب مىشوند اما در مراکز استانها و شهرستانها و حتى بخشها کرسى درس معارف الهى و فرهنگ نبوى و سیره علوى دایر است و آثار وجودى خود را در مناسبات انسانى و مدیریت امروز جامعه ایران نشان داده است.
امروز حوزههاى علمیه به غیر از ماموریتى که طى هزار سال گذشته بر دوش داشتند، مسئولیت صیانت از نظام اسلامى و کارآمد سازى حکومت دینى و الگوسازى آن براى جهان را به عهده دارند.
به همین دلیل ضرورت فهم این معنا که در گذشته کجا بودیم و الان کجا هستیم و فردا به کجا خواهیم رفت، بیش از پیش احساس مىشود. مقام معظم رهبرى در این دیدار تاکید فرمودند: «مهمترین کار در حوزههاى علمیه سیاستگذارى است که شوراى عالى حوزه علمیه باید ضمن توجه بیش از پیش به سیاستگذاری، با بهرهگیرى از دیدگاهها و نظرات فضلا و بدنه کارشناسى قوى موجود در حوزهها چشمانداز آینده حوزههاى علمیه را با توجه به شتاب تحولات و پیشرفت علمى جهان تدوین کند.»
تدوین چشمانداز آینده حوزهها مىتواند انرژى عظیم حرکت رو به جلو را در مسیرى هدایت کند که در چشمانداز 20 ساله جمهورى اسلامى وقتى ایران به اهداف و آرمانهاى خودش در توسعه سیاسى و اقتصادى رسید، اسلامى شدن منطقه در آستانه اسلامى شدن جهان امرى تثبیت یافته باشد.
امام خمینى (ره) بنیانگذار جمهورى اسلامى در وصیتنامه سیاسى الهى خود نسبت به خطر نفوذ افراد منحرف و تبهکار در حوزههاى علمیه هشدار دادند و فرمودند؛ «تز نظم در بىنظمى از القائات شوم نقشهریزان و توطئهگران است» و فرمودند؛ «قیام براى نظام دادن به حوزهها لازم و ضرورى است.»
اکنون قوام، استحکام و استمرار نظام اسلامى ربط وثیق با استحکام نظام حوزهها دارد. مردم ما امروز بیش از هر زمان به خروجىهاى حوزه اعم از فقیه، مفسر، متکلم، فیلسوف، عارف، مبلغ و یا شخصیتهایى که همه این صفات را داشته باشد، نیازمند است.
جمعیت ایران اکنون 70 میلیون است و در چشمانداز بیست ساله شاید به بیش از 120 میلیون نفر برسد. با رشد تحولات جهانى درحوزه فکر و اندیشه و باز تولید اندیشه لیبرال دموکراسى در جهان به عنوان اصلىترین رقیب اسلام ،ملت ما به بیش از دو برابر روحانیون کنونى براى صیانت از اسلام، نظام و ایران نیاز دارند.
اکنون محافل علمى جهان و نیز مردم دنیا مشتاقانه تشنه اسلام نبوى و علوى هستند. همان طور که مقام معظم رهبرى فرمودند: «تشکیل یک مرکز به منظور تربیت طلاب فقط براى تبلیغ در عرصه بینالمللی» ضرورى است. حتى در مراکز بزرگ اسلامى اهل سنت حضور اندیشمندان و فرهیختگان مکتب اهل بیت خالى است و باید در چشمانداز آینده حوزه آن را دید و به تامین آن همت گماشت. یکى از مسائل مهمى که در این نشست مطرح شد بحث بومى سازى علوم بویژه در حوزه علوم انسانى بود. نظام فکرى اسلامى براى عبور از سد اندیشه سوسیال دموکراسى و لیبرال دموکراسى راهى جز نقد جدى پایههاى فکرى و مبانى علمى آنها را ندارد. این نقد قطعا منجر به بومى سازى علوم انسانى و علوم اجتماعى مىشود.
تا وقتى که در دانشگاهها مشغول بازخوانى علوم غربى و حضور در نهضت ترجمه هستیم از تولید علم در حوزه علوم انسانى باز مىمانیم و همچنان به صورت مصرف کننده باقى خواهیم ماند. به هر حال تحول در حوزهها را باید با یک ساز و کار دقیق و هوشمندانه مهندسى کرد. به طور قطع رهبران این تحول در درجه اول مراجع عالىقدر حوزهها، فضلا و دانشمندان مدارس دینى هستند و چشم امید مردم به مدیریت این تحول دوخته شده است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
