ژنرال بدون یونیفورم! / على صیدی

سرانجام پرویز مشرف رئیس جمهور پاکستان از ریاست ارتش پاکستان استعفا داد تا بتواند فارغ از جنجال آفرینیهاى مخالفان داخلى خود وارد صحنه سیاسى اسلام آباد شود.این اقدام پرویز مشرف سبب بروز نگرانیها و امیدواریهاى همزمانى در میان مخالفان وى شده است.پرویز مشرف طى مراسمى با حضور مقامات پاکستانى رسما از سمت فرماندهى کل ارتش کناره‌گیرى کرد.

اکثر احزاب مخالف پاکستانى از جمله حزب مسلم لیگ نواز شریف از این مراسم استقبال کرده و این اقدام مشرف را گامى براى اصلاح هر چه بیشتر امور قلمداد کردند.آخرین سخنان مشرف در کسوت نظامى اش جالب توجه است:

“من دیگر در این یونیفورم نخواهم بود. اعتراف مى کنم که از این لحاظ غمگینم. پس از 46 سال پوشیدن لباس نظامى باید با ارتش خداحافظى کنم.ارتش زندگى من است. ارتش عشق من است، من به ارتش عشق مى ورزم. نیروهاى مسلح پاکستان نیروهایى منسجم، متعهد به کشور و نجات‌دهنده‌ى پاکستان هستند. “

از یک سو مخالفان مشرف امیوارند که اقدام اخیر رئیس جمهور کشورشان مقدمه اى براى کمرنگ تر شدن حضور سیاسى وى در اسلام آباد باشد.بسیارى از مخالفان مشرف حضور همزمان وى در ارتش و دولت را معلول تداوم قدرت وى مى دانستند.اما هم اکنون این قدرت همزمان حداقل به صورت رسمى و صورى بر هم ریخته است . مشرف تنها به عنوان فردى سیاسى مورد شناسایى شهروندان پاکستانى قرار خواهد گرفت.

اما در کنار این امیدوارى نگرانى بازگشت موثر مشرف به قدرت نیز خودنمایى مى کند.رئیس جمهور پاکستان هم اکنون با استعفاى خود از ارتش قدرت مانور سیاسى از مخالفان خود را سلب نموده است .بر این اساس دیگر قضات و دیوانسالاران مخالف دولت بهانه اى جهت انتقاد از مشرف ندارند.بسیارى از تحلیلگران مسائل پلکستان استعفاى مشرف از ارتش را مقدمه اى جهت نقش افرینى بیشتر وى در معادلات اسلام آباد مى دانند، خصوصا اینکه اخیرا بوش پسر حمایت خود از رئیس جمهور پاکستان را اعلام نموده است. این در حالیست که بسیارى از جمهوریخواهان سنتى و دموکراتها خواهان سرکارآمدن افرادى مانند نواز شریف و بى نظیر بوتو در اسلام آباد هستند.از این رو به نظر مى رسد که در صورت جابه جایى قدرت در کاخ سفید و شکست جمهوریخواهان در انتخابات ریاست جمهورى سال 2008 ایالات متحده آمریکا شاهد چرخش علنى سیاستهاى کاخ سفید در قبال دولت مشرف باشیم.البته این امر مستلزم پایدارى دولت وى تا نوامبر سال 2008 خواهد بود.برخى از تحلیلگران معتقدند که این اقدام مشرف منجر به کسب بسیارى از امتیازات سیاسى مثبت براى وى خواهد شد. به خصوص آنکه مشرف با این اقدام خود درصدد رساندن این پیام به گوش مخالفانش بود که وى یک رهبر دموکرات مردمى است و با کنار گذاشتن پست نظامى‌اش حاضر است به عنوان یک شهروند غیر نظامى و تنها با اختیار داشتن امتیازات ریاست جمهورى بر پاکستان حکومت کند. مشرف زمینه را براى سازش هر چه بیشتر احزاب مخالف در پاکستان مهیا ساخته است.

اما از سویى دیگر تحرکات نواز شریف و بى نظیر بوتو در اسلام آباد و دیگر شهرهاى پاکستان به شدت افزایش یافته و اخبار مربوط به ائتلاف این دو هر لحظه جذاب تر مى شود. اخیرا نخست‌وزیر سابق پاکستان اعلام کرده است که آماده اتحاد با دیگر نواز شریف، همتاى پیشین خود براى تشکیل ائتلاف در انتخابات پارلمانى این کشور است.

“بى‌نظیر بوتو” رهبر حزب مردمى پاکستان و از مخالفان اصلى “پرویز مشرف” رئیس جمهورى این کشور به هنگام پر کردن اوراق ثبت‌نام مربوط به شرکت در انتخابات پارلمانی، اعلام کرده است که حزب متبوع وى آماده تشکیل ائتلاف با همه احزاب سیاسى میانه‌رو بوده و از بازگشت نواز شریف به پاکستان استقبال مى‌کند چرا که این مساله فرهنگ دمکراتیک و سیاسى را در پاکستان تقویت خواهد کرد.مخالفان مشرف خواهان لغو وضعیت فوق‌العاده اعلام شده از سوى ژنرال “پرویز مشرف” رئیس‌جمهور این کشور هستند و معتقدند برقرارى این وضعیت در کشور هیچگونه همخوانى و سازگارى با برگزارى آزادانه و عادلانه انتخابات ندارد.

بى نظیر بوتو در این میان سعى دارد سیاست دوگانه اى را دنبال نماید.وى از یک شود سعى در ائتلاف با احزاب میانه رو دارد و از سوى دیگر سخن از تحریم انتخابات و احتمال تقلب در آن به میان مى آورد.به تازگى رهبر حزب مردم پاکستان در نامه‌اى به رییس کمیسیون انتخاباتى این کشور درباره احتمال تقلب در انتخابات آتى هشدار داده است. بى‌نظیربوتو در نامه خود افزوده است که هرگونه توطئه، فساد و تقلب در انتخابات باید قبل از اجرا خنثى شود. به اعتقاد بى نظیر بوتو کمیسیون انتخابات باید درباره تعداد صندوق‌هاى اخذ راى در کشور به تفکیک مجلس ملى و ایالتی، اطلاعیه رسمى صادر کند. حزب مردم پاکستان تعداد نامزدهاى خود براى حضور در انتخابات مجالس ملى و ایالتى را اعلام کرده است.

این حزب براى مجلس ملى 50و مجالس ایالتى 130نامزد انتخاباتى معرفى کرده است. بوتو از ابتداى حیات سیاسى خود تاکنون چهار بار براى نمایندگى در مجلس ملى انتخاب شده است اما در سال 2002میلادى به اتهام تخلفات مالى و مسایل سیاسى از سوى کمیسیون انتخاباتى رد صلاحیت شد. انتخابات مجالس ملى و ایالتى پاکستان قرار است هشتم ژانویه سال 2008 میلادى (18دی) برگزار شود.

در نهایت اینکه استعفاى پرویز مشرف ازسمت فرماندهى ارتش پاکستان را مى توان به عنوان تحولى مهم در صحنه سیاسى اسلام آباد مورد تحلیل و بررسى قرار داد.آیا این استعفا مى تواند در بازچینى پازلهاى سیاسى و امنیتى اسلام آباد موثر باشد؟پاسخ این سوال را گذشت زمان مشخص خواهد کرد.