تکرار یک تراژدى فرانسوی... / سحاب فاطمی

اشاره:

وقوع دوباره ناآرامیهاى در حومه پاریس چهره امنیتى و اجتماعى پایتخت فرانسه را مخدوش ساخته است.گویا نام نیکولا سارکوزى با بحران و بحران سازى گره خورده است و تا زمان حضور وى در کاخ الیزه خشونت حرف اول و آخر را در فرانسه مى زند....

بحران از کجا آغاز شد؟

نا آرامى ها در شهر پاریس از زمانى شروع شد که دو شب قبل، دو نوجوان موتور سوار 12 و 13 ساله در برخورد با خودروى پلیس کشته شدند و اندکى بعد از این ماجرا شهروندان منطقه ویلیرس لبل به دلیل رفتار پلیس فرانسه دست به تظاهرات زدند که این تظاهرات با خشونت پلیس به آشوب کشیده شد.

آنالیز بحران در حومه پاریس را باید از همان سال 2005 میلادى و در زمان ریاست جمهورى ژاک شیراک آغاز نمود.در آن زمان قتل دو نوجوان آفریقایى تبار 14 و 17 ساله به دست پلیس فرانسه سبب ایجاد شورشى گسترده در این منطقه شد.اظهارات نژاد پرستانه نیکولا سارکوزى ،وزیر کشور وقت فرانسه در تداوم این بحران بسیار موثر بود.سارکوزى نه تنها از اقدام وحشیانه پلیس پاریس عذرخواهى نکرد،بلکه با دفاع وقیحانه خود از این اقدام سبب جنجال آفرینیهاى زیادى در فرانسه شد.دامنه این شورشها به سرتاسر فرانسه و حتى کشورهایى مانند آلمان نیز کشیده شد.

هم اکنون سارکوزى دیگر وزیر کشور فرانسه نیست.!رئیس جمهور فرانسه طى ماههاى اخیر به اصلى ترین مولد بحرانهاى مدنى و اجتماعى در اروپا تبدیل شده است.زیرساختهاى امنیتى و اجتماعى پاریس از همان ابتداى هزاره سوم متزلزل بوده است. اگرچه این تزلزل حالتى بالقوه دارد ولى با کوچکترین تحریکى حالت بالفعل مى یابد.خشم ساکنان شهرهاى نزدیک پاریس این بار تا آنجا برانگیخته شده که غیر از آتش زدن 64 خودرو دولتی، چند ساختمان و یک پاسگاه پلیس، یک کتابخانه وابسته به شهرداری، دو مدرسه، یک اتوبوس و چند فروشگاه، براى درگیرى با پلیس، دست به اسلحه هم برده‌اند.

درگیرى‌هاى سال گذشته دانشجویان اصلى‌ترین دانشگاه‌هاى فرانسه با پلیس این کشور، هنوز از خاطر رسانه‌هاى دنیا و مردم کشورهاى مختلفى که هر روز در معرض تبلیغات آنها هستند، نرفته است. تبلیغات متنوعى که دایم فرانسه را به عنوان مهد و پایگاه اصلى حقوق بشر در دنیا معرفى مى‌کند و ساکنان سرزمین‌هاى دیگر را - غیر از کشورهاى صنعتى - براى تضییع حقوق بشر و محترم نبودن حق حیات و آزادى بیان و حقوق زنان و کودکان و هزار چیز دیگر، به هر بهانه‌اى تحقیر مى‌کند.این در حالیست که فرانسه هم اکنون به عنوان اصلى ترین ناقض حقوق بشر مورد شناسایى سایر کشورهاى دنیا قرار گرفته است.نکته جالب توجه اینکه کشورهاى مدعى مانند ایالات متحده آمریکا این بار در برابر کشته شدن انسانهاى بیگناه توسط دولت سارکوزى سکوت کرده و این موارد را مصداق نقض حقوق بشر نمى دانند.

دو سال پیش بر اثر کشته شدن دو جوان فرانسوى در شهر کلیشى سوبوا واقع در منطقه سن سندونی، شورش‌هاى حومه شهرهاى بزرگ فرانسه براه افتاد که به مدت یک ماه ادامه یافت و در جریان آن بیش از هزاران دستگاه خودرو توسط جوانان به آتش کشیده و به بسیارى از مغازه‌ها و اموال عمومى خسارت وارد شد.

“فرانسوا اولاند” دبیراول حزب سوسیالیست فرانسه بااشاره به شورش‌هاى اخیر فرانسه بروز مجدد این ناآرامى‌ها را نشانه وجود بحران اجتماعى عمیق در جامعه فرانسه دانسته است.همانگونه که اشاره شد،زیرساختهاى اجتماعى و امنیتى پاریس به دنبال حضور سیاستمدارانى تندرو در این کشور به طور کامل بر هم ریخته است.به عقیده کارشناسان، عدم اهتمام دولت پیشین و کنونى فرانسه نسبت به رسیدگى به وضعیت آموزشى مدارس مناطق حاشیه شهرهاى بزرگ، همچنین وضعیت بیکارى جوانان و در کل ترمیم وضعیت شهرنشینى این مناطق که تفاوت فاحشى با مناطق مرکزى شهرهاى بزرگ فرانسه دارد، در بروز مجدد این ناآرامى‌ها تااین سطح خشم آلود موثر هستند.

واکنش دولت فرانسه

اظهارات سارکوزى در خصوص بحران اخیر حومه پاریس بسیار جالب توجه است. رییس جمهور فرانسه در دیدار با افسران پلیس مجروح شده در ناآرامى‌هاى اخیر، وعده داد تا علیه تظاهرکنندگان اقدامات سخت گیرانه‌اى انجام دهد و این ناآرامى‌ها را واقعا غیرقابل قبول خواند. وى پیش از این نیز طى ناآرامى‌هاى سال 2005 قول داده بود تا عدالت در مورد کسانى که به پلیس‌ها شلیک کرده بودند، اجرا شود.

سارکوزى در این راستا وقاحت را به حدى بالا رسانده و مى کوید:

کسانى که فکر مى‌کنند مى‌توانند به پلیس‌ شلیک کنند، به دادگاه عالى جنایى کشیده خواهند شد. به لحاظ قانونی، “شلیک به پلیس” در حکم “سوء قصد” است. ما شلیک کنندگان را پیدا خواهیم کرد. ما از نیروها و منابع لازم استفاده خواهیم کرد. ما این وضع را نمى‌توانیم تحمل کنیم. اصلا هم اهمیتى ندارد که مرگ این دو نوجوان موتور سوار چقدر دراماتیک است.!

گویا رئیس جمهور فرانسه نسبت به جنایت غیر قابل بخشش پلیس فرانسه در حومه پاریس آگاهى ندارد.اخیرا وزیر کشور فرانسه نیر نسبت به حضور گسترده پلیس فرانسه در حومه پاریس تاکید نموده است.اما مسئله اصلى اینجاست که آیا بحرانهاى مدنى و اجتماعى پاریس با استقرار پلیس در مناطقى مانند حومه پاریس حل مى شود؟پاسخ این سوال منفى است. لازمه حل بحران حومه پاریس ، بازچینش پازلهاى اجتماعى و مدنى فرانسه است.این بازچینش باید توسط سیاستمدارانى آگاه و کارآمد صورت گیرد.از این رو تازمانى که افرادى مانند سارکوزی،فیون و کوشنر در کاخ الیزه حضور داند،شاهد تداوم و گسترش بحرانهاى داخلى در فرانسه خواهیم بود.در چنینى فضایى دیگر اصناف و گروههاى فرانسوى نیز فرصت خواهند یافت به اعتراضات خود علیه دولت سارکوزى ادامه دهند. اخیرا در بهبوهه بحرانهاى پاریس شاهد بودیم که هزاران تن از قضات و وکلاى فرانسه دراعتراض به برنامه اصلاحات جدید قضایى وزیر دادگسترى این کشور، دست به تظاهرات سراسرى زدند. تظاهرات کارکنان بخش قضایى فرانسه به دعوت اتحادیه قضات و وکلاى این کشور صورت گرفت. قضات و وکلاى فرانسه به حذف تعداد زیادى از دادگاهها و تغییر حوزه‌هاى قضایى در این کشور که از سوى وزارت دادگسترى دنبال مى‌شود، معترض هستند. اصلاحات قضایى وزیردادگسترى این کشور که “نیکلا سارکوزى “ رییس جمهورى فرانسه نیز بارها حمایت خود را از آن اعلام کرده، همواره مورد انتقاد قضات و وکلا بوده است.

بحران اخیر در حومه پاریس را مى توان تکرار یک تراژدى دانست.واقعیت تلخى که تازمان حضور سارکوزى در راس معادلات سیاسى پاریس همچنان ادامه خواهد داشت.