وحدت بر مدار ارزش های مشترک

دکتر یدالله جوانى
وحدت در میان نیروهای سیاسی و انقلابی به یکی از مباحث اولویت دار کنونی تبدیل شده و هر یک از احزاب، گروه ها و شخصیت های سیاسی در این خصوص به اتخاذ مواضع روی آورده اند. در این خصوص دو نکته اساسی را باید مورد توجه قرار داد:
نکته اول: وحدت را باید یک اصل و قاعده ای دانست که شرط به دست آوردن موفقیت ها، پیروزی ها و غلبه بر دشمنان در پایبندی به این اصل و قاعده است. وحدت اصالت داشته و دارای ارزش ذاتی است. در طول سال های پس از انقلاب اسلامی از ابتدای پیروزی تا به امروز، هیچ موضوعی به اندازه ضرورت حفظ وحدت و تقویت آن در جامعه و به ویژه بین جریان ها و جناح های سیاسی انقلابی، از سوی حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری مورد تأکید و توصیه قرار نگرفته است. در اهمیت حفظ وحدت همین مقدار بس که حضرت امام (ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی آن را یک امر واجب و ایجاد خدشه در آن را یک امر خلاف شرع اعلام فرموده اند. از زاویه دیگر اگر بخواهیم اهمیت وحدت در جامعه اسلامی و بین نیروهای انقلاب را مورد توجه قرار دهیم، کافی است به حجم فعالیت ها و سرمایه گذاری های کلان و متنوع دشمنان در ایجاد تفرقه و بر هم زدن وحدت توجه نماییم. شاید یکی از اولویت های دشمنان طی سه دهه اخیر در برخورد با انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی، ایجاد تفرقه در جامعه و به ویژه در میان جریان های سیاسی و مسئولان رده بالای کشور بوده است. بنابراین هر یک از جریان ها، احزاب، گروه ها و شخصیت های سیاسی و انقلابی باید ارزش و اهمیت وحدت را با تمام وجود درک نمایند.
نکته دوم: وحدت یک امر ذهنی و شعاری و قراردادی نیست. وحدت یک امر عینی است که باید براساس مجموعه ای از اشتراکات ذهنی در جامعه شکل گرفته و تحقق یابد. ارزش های مشترک در میان هر مجموعه انسانی مهمترین عامل وحدت به حساب می آید. در جوامع مختلف این ارزش ها می تواند متفاوت باشد. در جامعه اسلامی و انقلابی ایران، کدام ارزش ها می تواند محور و مدار شکل گیری، حفظ و تقویت وحدت باشد. اکنون سخن از وحدت میان جریان ها و نیروهای سیاسی کشور است. بدیهی است که انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی خود در بردارنده مجموعه ای از ارزش ها است و این ارزش ها ظرفیت و قابلیت ایجاد وحدت در میان آحاد جامعه و به ویژه فعالان در عرصه سیاست را دارد. انقلاب اسلامی یک حرکت مردمی با مبانی خاص، اصول خاص، آرمان ها و اهداف خاص است. تمامی کسانی که به این مبانی، اصول، آرمان ها و اهداف پایبند باشند، بدیهی است که خود به خود در یک مسیر و چارچوب برای حرکت قرار گرفته و هیچ تضاد و تعارض مبنایی بین آنان وجود نخواهد داشت. این وحدت مبنایی و پایدار در صورتی بین نیروهای معتقد و وفادار به انقلاب اسلامی به وجود می آید که همه نیروهای انقلابی به دو مقوله اساسی ملتزم باشند. اول اینکه همه کسانی که خود را انقلابی معرفی می کنند و خود را در کاروان و خانواده انقلاب قرار می دهند تا بن دندان به مبانی، اصول، آرمان ها و اهداف انقلاب اعتقاد راسخ داشته باشند و مطلب دیگر داشتن یک برداشت مشترک از مبانی، اصول، آرمان ها و اهداف انقلاب است. در چنین شرایطی بین یک مجموعه انسانی که تا بن دندان به یک سری ارزش ها اعتقاد داشته و همگان از این ارزش ها نیز یک قرائت و برداشت خاص و معین دارند، وحدتی عمیق و پایدار به وجود آمده و تا مادامی که آن ایمان و اعتقاد به ارزش ها و آن برداشت مشترک و فهم واحد از ارزش ها وجود دارد این وحدت، همدلی و همراهی بین آنان تداوم خواهد داشت.
اگر در جامعه اسلامی ما وحدت مخدوش شده، باید بررسی کرد که چه کسانی از این مطالب و نکات اساسی در امر وحدت فاصله گرفته اند. حضرت امام (ره) و پس از آن رهبر فرزانه انقلاب اسلامی، به خوبی مبانی این انقلاب، اصول حاکم بر آن و آرمان ها و اهداف انقلاب اسلامی را تبیین و تشریح کرده اند. امروز هر کسی که دم از اسلام، انقلاب و نظام جمهوری اسلامی می زند، نباید با برداشت و فهم خود به دنبال وحدت باشد. همگان باید همان اسلام ناب محمدی (ص)، همان مبانی، اصول، آرمان ها و اهداف مورد نظر حضرت امام (ره) را به عنوان ارزش های اساسی وحدت آفرین مورد توجه قرار دهند تا وحدت حاصل گردد. آیا در مسائل اساسی، کلان و مهم دیدگاه های حضرت امام (ره) در دهه اول و دیدگاه های رهبر معظم انقلاب اسلامی به عنوان ولی فقیه و نایب امام زمان (عج) که محور اصل وحدت می باشند برای کسی ابهام دارد؟ بنابراین اگر امروز وحدت در جامعه یک اولویت اساسی به حساب می آید باید به این موضوع یک نگاه مبنایی داشت، نگاهی که هر کس که دلسوز کشور و انقلاب است در صورت توجه به آن به راحتی می تواند در مسیر ایجاد و حفظ وحدت قدم بردارد. با این نگاه است که جذب حداکثری اتفاق افتاده و فقط افرادی دفع خواهند شد که به آن مبانی، اصول، آرمان ها و اهداف اعتقاد نداشته و پایبند نباشند.