جنجال در خاوردور! / فاطمه جوانشیر

گویا دخالتهاى مکرر آمریکا در حیاط خلوت پکن سبب واکنش عملى نسل چهارم کمونیستهاى چین نسبت به کاخ سفید شده است.اخیرا شاهد بروز بحرانى دیپلماتیک میان واشنگتن و پکن بودیم.

در جدى‌ترین جنجال دیپلماتیک بین آمریکا و چین از سال 2001، پنتاگون اعتراض خود را در خصوص جلوگیرى چین از لنگر انداختن کشتى‌هاى جنگى آمریکا در هنگ کنگ به این کشور اعلام داشته است.

جرج بوش، رئیس‌جمهور آمریکا در ملاقات با یانگ جیه‌چی، وزیر امور خارجه‌ چین این مسئله را مطرح کرد و جیه‌چى نیز در پاسخ سوء‌تفاهم را علت اصلى این اتفاق خوانده است!اما از سوى دیگر جف مورل، سخنگوى پنتاگون اعلام کرده است که فکر نمى‌کند این توضیح قانع کننده‌اى باشد.

دیوید سدنی، معاون مشاور وزیر دفاع آمریکا در ملاقات 30 دقیقه‌اى‌اش با ژنرال ژائونینگ، رایزن نظامى چین در واشنگتن اعتراض رسمى خود را تسلیم وى کرد.

این اتفاق در حالى رخ داده است که تنها حدود یک ماه از حضور رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا در پکن براى مذاکره در خصوص گسترش همکارى‌هاى نظامى بین دو کشور به منظور جلوگیرى از سو تفاهمات و محاسبات اشتباه مى‌گذرد.به گفته تحلیلگران عکس‌العمل پنتاگون به این اقدام چین بر خلاف معمول بسیار تند بوده است.

جان تاکسیک، یکى از مقامات سابق وزارت امور خارجه آمریکا در این خصوص اظهار داشته است که در طول 30 سال خدمتش در وزارت امور خارجه‌ و رسیدگى به مسائل چین، پنتاگون را تا این حد از دست مقامات چینى عصبانى ندیده است.

نخستین مشکل در تاریخ 20 نوامبر به‌وجود آمد زمانى که چین اجازه نداد تا دو کشتى مین جمع کن آمریکایى براى فرار از یک توفان دریایى و نیز سوخت‌گیرى وارد بندر هنگ کنگ شوند، آنها مجبور شدند تا بر روى آب سوخت‌گیرى کرده و به بندر خود یعنى بندر ساسبو در ژاپن برگردند.پس از این اتفاق چین همچنین از ورود ناوهواپیمابر کیتى‌هاوک و کشتى‌هاى پشتیبانى‌اش به بندر هنگ کنگ که از یک ماه پیش برنامه‌ریزى و اعلام شده بود جلوگیرى کرد.

مورل، سخنگوى پنتاگون اظهار داشت که این اقدام چین بسیار غیرمنتظره و تعجب آور بود زیرا کشتى‌هاى آمریکایى به طور عادى در بندر آزاد هنگ کنگ توقف‌هاى زیادى دارند .واقعیت امر این است که بر خلاف اظهار نظر مقامات چینى این مسئله یک سوء تفاهم نبوده است.

این اقدام پکن را مى توان واکنشى جدى وغیر مستقیم به فروش سلاحهاى جنگى از سوى آمریکا به مخالفان تایوان دانست.از ابتداى سال 2000 میلادى ایالات متحده آمریکا به هر نحو ممکن سعى در دخالت و سنگ اندازى در مقابل پکن دارد.آمریکا در طول این سالها با تقویت افرادى مانند جان هاوارد،جونیچیرو کویزومى و... سعى در تحدید قدرت پکن در خاور دو رنموده است.

هم اکنون ایالات متحده آمریکا بیش از هرزمان دیگرى خود را در نظام بین الملل مستاصل مى بیند.خصوصا اینکه اخیرا جان هاوارد ،متحداسترالیایى خود را از دست داده است.از این رو پکن هم اکنون به طور طبیعى فضا و قدرت مانور بیشترى در خاوردور پیدا نموده است.همین مسئله مى تواند براى آمریکا دردسرساز شود.

در جریان سفر اخیرا رابرت گیتس به پکن شاهد بودیم که وزیر دفاع آمریکا سعى نمود را بطه دو کشور را عادى و به دور از هرگونه تنشى جلوه دهد.این در حالى‌است که جدى ترین بحران دیپلماتیک پکن و واشنگتن در فاصله تنها یک ماه پس از سفر گیتس رخ داده است.مسئله‌اى که باعث نگرانى شدید مقامات پنتاگون و کاخ سفید شده است.