احزاب سیاسی ایران (بخش هفتاد و دوم)

3- القای تقلب و کمیته صیانت از آراء
طی ماه های منتهی به انتخابات، اصلاح طلبان در برنامه های تبلیغاتی خود مباحثی همچون ، برنامه ریزی دست اندرکاران جهت تقلب گسترده ، جانبداری صدا و سیما از کاندیدای خاص و القای شرایط نابرابر برای نامزدها در رسانه ملی و دخالت نیروهای نظامی در انتخابات را مطرح می کردند.
ادعای انجام تقلب مدت ها قبل از انتخابات، از سوی گروه های اصلاح طلب مطرح می شد و ادعا می کردند که روند برگزاری انتخابات در ایران مخدوش است، در حالی که اصلاح طلبان با همین سیستم نظارتی و اجرایی، انتخابات هایی را برگزار و حتی در آن به پیروزی رسیده بودند و این را می دانستند که در چنین سیستمی جابه جایی موثر آرا امکانپذیر نیست. در عین حال تبلیغات وسیعی را در این باره به راه انداختند و در پیگیری چنین خط تبلیغاتی، شخصیت ها و فعالان سیاسی از ماه ها قبل زمینه سازی های لازم را فراهم آوردند. سخنان آقای هاشمی ، سخنان کروبی در سفرهای استانی، ایرادات موسوی لاری و تاج زاده به عزل و نصب های وزارت کشور با تداعی بحث تقلب ، زمینه خو گرفتن افکار عمومی با تقلب در انتخابات را فراهم می ساخت.
آقای هاشمی رفسنجانی در جمع سازمان اسلامی دانشگاه آزاد منطقه 9 با تأکید بر ضرورت سلامت انتخابات، گفت: «اگر ناظران و مسئولان برگزاری انتخابات رأی مردم را ضایع کنند و اعلام قیمومیت کنند و نگذارند آنچه که مردم می خواهند اعلام شود ، این کار خیانت و مستوجب عذاب الهی است.» البته این نوع سخن گفتن و حصول نتیجه دلخواه از سوی آقای هاشمی رفسنجانی مسبوق به سابقه بود که نمونه آن را در آخرین نماز جمعه وی قبل از انتخابات دوم خرداد 76 می توان مشاهده کرد و در آن مقطع چنین اظهار نظری به نفع سید محمد خاتمی تمام شد. متعاقب طرح تقلب که به عنوان گام اول استراتژی انتخاباتی اصلاح طلبان تلقی می شد موضوع تشکیل کمیته صیانت از آرا برای جلوگیری از تقلب نیز مطرح و اجرا گردید.
اصلاح طلبان برای نخستین بار در کنار مکانیسم های رسمی نظارت بر انتخابات از جمله حضور ناظران بر سر صندوق های رأی که طبق قانون انتخابات بود، کمیته ای را تأسیس کردند که قرار بود در جریان برگزاری انتخابات به عنوان یک ناظر غیر رسمی عمل نماید. مبدعین این کمیته از ابتدا سعی داشتند نوعی هویت حقوقی برای آن تعریف کنند، اما به خاطر مغایرت با قانون و مخالفت نهادهای قانونی با آن، این کمیته به عنوان بخشی از ستاد انتخاباتی موسوی اما در واقع مستقل از آن ستاد شکل گرفت. مجریان این پروژه، شبکه ارتباطی نیز طراحی کرده بودند که روز انتخابات ناظران مرتبط با کمیته از طریق تلفن همراه خود با آن ارتباط گرفته و با وارد کردن کدهایی خاص تخلفات ادعایی خود را به بانک اطلاعاتی آن منتقل می کردند.
کمیته صیانت از آرا در روز انتخابات چند مأموریت داشت که عبارت بودند از: 1- انتشار ساعت به ساعت تخلفات ادعایی 2- تنظیم شکایت های حقوقی بر مبنای این اطلاعات 3- اعزام نیرو به حوزه های انتخابیه ای که در آن روند رأی مردم به نفع کاندیدای اصلاح طلبان نیست که اگر توانستند رأی را در آن صندوق ها بشکنند و اگر نتوانستند همانطور که آموزش دیده اند مقدمات لازم برای باطل شدن رأی آن صندوق را فراهم آورند. علی اکبر محتشمی پور (وزیر اسبق کشور) و مسئول کمیته صیانت از آرا ، با تأکید بر این که موسوی دغدغه صیانت از آرا را دارد، اظهار داشت: «صیانت از آرا یک اصل اساسی است ... این بار نامزدهای انتخاباتی به خواب اصحاب کهف نمی روند.»
تشکیل کمیته صیانت از آرا از سوی بسیاری از شخصیت های سیاسی و حقوقی، تشکیلاتی موازی با دستگاه های قانونی نظارتی و شورای نگهبان خوانده شد. عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان نیز در واکنش به تشکیل کمیته صیانت از آرا ، تشکیل نهادهایی از این دست را بدون اعتبار خواند و تأکید کرد: «تشکیل این گونه نهادها و مراجع مشابه، دارای هیچ گونه اعتبار حقوقی و قانونی نخواهد بود.» محمد هاشمی (دبیر سیاسی حزب کارگزاران) در ارتباط با توجیه تشکیل کمیته صیانت از آرا چنین گفت :
«درست است که قوانین و سازمان های مختلف در کشور برای برگزاری انتخابات سالم وجود دارد، اما این موارد ، رسمی و قانونی محسوب می شود و تکلیف را از مردم ساقط نمی کند. نظارت مردم برای صیانت از آرا نه تنها ضرورت دارد بلکه اجتناب ناپذیر است.»
این در حالی بود که محتشمی پور قبلاً در مصاحبه با «سایت کمیته مستقل مردمی صیانت از آرا» به صورت واضح هدف از تشکیل چنین کمیته ای را تقابل با شورای نگهبان اعلام کرده بود. وی اظهار می دارد:
«تجربه گذشته ما و عملکرد گذشته شورای نگهبان است که در دوره های سابق باعث شد ما کمی بیشتر مراقب باشیم و شکاف هایی را که ممکن است در آن ها برای آرای مردم مشکلاتی پیش آید مسدود کنیم. بر این اساس کمیته ای متشکل از تعدادی شخصیت ها و چهره های انتخاباتی، حقوقدانان و قانون شناسان تشکیل دادیم و راهکارهایی را برای سلامت انتخابات اندیشیدیم. »
طرح تقلب و لزوم صیانت از آرا در حالی دامن زده می شد که طی سی سال عمر انقلاب به غیر از اشکالات جزیی ، کلیه انتخابات ها در سلامت برگزار شده بود. بسیاری از صاحب نظران و حتی برخی بزرگان اصلاح طلب نیز به این موضوع اذعان داشتند که امکان بروز تقلب تأثیر گذار در انتخابات ایران منتفی است. سید محمد خاتمی در گفت وگو با نشریه آمریکایی «نیوزویک» در ارتباط با احتمال تقلب در انتخابات ایران گفت : «فکر نمی کنم در انتخابات ایران تقلب به معنای خاص کلمه وجود داشته باشد یا بتواند تأثیر گذار باشد ... اگر چنین چیزهایی هم وجود داشته باشد در مقابل نتایجی که مردم در آن نقش دارند متفاوت و ناچیز است. »
تبلیغات از سوی اصلاح طلبان جهت القای تقلب موجب شد که رهبر معظم انقلاب در آغاز سال 88 در سخنرانی خود در جمع زائران حرم رضوی به این موضوع پرداخته و ابراز گلایه کنند . ایشان فرمودند:
«انتخابات به فضل و حول و قوه الهی انتخابات سالمی است. من می بینم بعضی ها در انتخاباتی که دو سه ماه دیگر انجام خواهد گرفت، از حالا شروع کرده اند به خدشه کردن. این چه منطقی است ؟ این چه فکری است ؟ این چه انصافی است ؟ این همه انتخابات در طول این سی سال انجام گرفته است - در حدود سی انتخابات - مسئولان وقت در هر دوره ای رسماً متعهد شده اند و صحت انتخابات را تضمین کرده اند و انتخابات صحیح بوده است؛ چرا بی خود خدشه می کنند، مردم را متزلزل می کنند، تردید ایجاد می کنند؟»
حاصل آنکه کمیته صیانت از آرا گامی بود جهت القای بحث تقلب در انتخابات و موجب ایجاد شبهه در ذهن عده ای از مردم شد و برخی نیز باور کردند که گویا قرار است در انتخابات آتی تقلبی صورت پذیرد. گروه های اصلاح طلب از جمله کارگزاران در گسترش چنین تردید و شبهه ای از حمایت و پشتیبانی وسیع رسانه های خارجی هم بهره مند بودند و در این مدت حجم انبوهی از مقالات و اظهارنظرها از جانب منابع غربی را می توان یافت که مستقیماً گفتمان تقلب را تأیید و تکمیل می کرد.
اصلاح طلبان بخصوص در هفته های منتهی به برگزاری انتخابات به شکست خود پی برده بودند، ادعای تقلب تدارک پیشاپیش آنها برای توجیه هواداران و مقدمه ای برای اردوکشی خیابانی به هنگام شکست بود و در این میان نقش کمیته غیر قانونی صیانت از آرا تأمین شبه مستندات برای اقدامات غیر قانونی بعدی بود.
منابع در دفتر نشریه موجود می‌باشد.