رویکرد منطقى در سیاست خارجى / امید حمیدی

به دنبال انتشار گزارش البرادعى وگزارش 16 سازمان اطلاعاتى آمریکا پیرامون فعالیت‌هاى صلح آمیز هسته‌اى ایران که با گذشت حدود یک هفته همچنان در صدر اخبار رسانه‌هاى سراسر جهان و سوژه تحلیلى تحلیلگران قرار دارد واکنش‌هاى متفاوتى از سوى کشورها و مقامات سیاسى بین‌المللى به صورت رسمى وغیررسمى در این خصوص صورت گرفت. این موج خبرى رسانه‌هاى داخلى را نیز متاثر کرد وبه عنوان یک واقعه مهم بر صدر تحلیل کارشناسان داخلى نشست ونکات مثبت ومنفى آن مورد بررسى قرارگرفت. برخى از روزنامه‌ها بدون توجه به مواضع دقیق وکارشناسانه رسمى وزارت امورخارجه که درکوتاه‌ترین زمان از سوى سخنگو اعلام شد وسپس از سوى وزیرامورخارجه تکمیل گردید با انتخاب تیترهایى از جمله “ ذوق زدگى درسیاست خارجی” یا “شتاب زدگی” و ... در حقیقت ضمن ارائه تصویرى غلط از واکنشهاى رسمى کشورمان فرصت به دست آمده را براى بهره‌بردارى مناسب در جهت منافع ملى در نظر نگرفتند.

سخنگوى وزارت امور خارجه دراولین واکنش به گزارش اظهار داشت: این گزارش تائیدى بر واهى وغیرواقعى بودن اظهارات بوش وسایر مقامات آ‌مریکایى مبنى بر خطرات جدى در برنامه هسته‌اى ایران است.

وى درجاى دیگر اشاره کرد که از جمله آثار حقوقى این گزارش غیرقانونى بودن ارجاع موضوع هسته‌اى ایران در سال 2006 به شوراى امنیت است زیرا این گزارش تاکید دارد که ایران هیچ نوع برنامه هسته‌اى نظامى نداشته است.

این اظهارات بیانگر استفاده از فرصت‌هاى مثبتى است که گزارش فراهم نموده ودستگاه سیاست خارجى در یک اقدام گسترده از آن بهره‌بردارى کرده است. از طرفى وى ضمن رد این موضوع که ایران سال 2003 برنامه تسلیحات هسته‌اى را متوقف کرده به این واقعیت اشاره مى‌کند که ایران بارها اعلام کرده که در هیچ زمانى به دنبال سلاح هسته‌اى نبوده ونیست و سپس با اشاره به اینکه ما از کلیه گزارش‌هاى مثبتى که براساس واقع ‌بینى استوار باشد استقبال مى‌ کنیم بدون اشاره به یک گزارش خاص یک قالب منطقى ارائه مى‌کند که مى‌تواند براى آینده هم مورد استفاده قرار گیرد.

وزیرامور خارجه نیز در همین راستا موضع‌گیرى کرده است یعنى پرداختن به نقاط مثبت و منفى گزارش مذکور. بنابراین مدیریت اجرایى در سیاست خارجى برخلاف این تحلیل‌ها وتیترها دقیقا منطقى و واقع‌بینانه واکنش نشان داده و توانسته حداکثر بهره‌بردارى را از این موج تبلیغى ببرد.

این روند که دیپلماسى فعال کشورمان توانسته دراین گونه مواقع با تدبیر برامواج سوار شده و از فرصت‌ها خوب استفاده کند نهادینه شده است .اخبار منتشر شده مبین نوعى هماهنگى و تحرک به موقع نمایندگى‌هاى جمهورى اسلامى ایران در خارج از کشور در جهت بهره‌بردارى مناسب از این فرصت‌ها براى زدودن تهدیدها است که بیانگر نگرشى مدبرانه ورویکردى فعال به رویدادهاى بین‌المللى است وباید در تقویت آن تلاش کرد.