ترکیه در پشت میله هاى اروپا !

پیروزى اسلام گرایان و افول لائیسیته در ترکیه فرصت مناسبى را جهت بازتعریف موثر سیاست خارجى آنکارا ایجاد نموده است.دولت و پارلمان ترکیه باید از این فرصت استفاده نموده و با توجه به مخالفت عمومى مردم ترکیه با سیاستهاى مداخله گرایانه آمریکاو برخى کشورهاى اروپایى مانع از ادامه مانور اتحادیه اروپا بر علیه منافع آنکارا شود

در حالى که آنکارا همچنان سعى در پیوستن به اتحادیه اروپا دارد و ژنرالهاى ترک نیز در این راستا از هیچ گونه اقدامى فروگذار نمى کنند،مقامات اروپایى همچنان با این مسئله مخالف بوده و به انحاى مختلف مانع از حضور آنکارا در معادلات سیاسى خود شده اند.در این میان برخى سیاستمداران اروپایى مانند نیکلا سارکوزى سعى دارند در نهایت از ترکیه به عنوان شریک بااولویت اروپا در نظام بین الملل نام برده و بنا بر متفاوت‌بودن خاستگاه فرهنگى و تاریخى ترکیه با کشورهاى اروپایى پیوستن این کشور به اتحادیه اروپا را ناممکن بدانند.در این میان مقامات ترکیه نیز دیدگاه واحدى در خصوص پیوستن به اتحادیه اروپا ندارند.ژنرالها و طرفداران اندیشه هاى مصطفى کمال آتاتورک بر این عقیده اند که باید در جهت حفظ ساختار سکولار و لائیک سیاسى ترکیه هر چه سریع تر این کشور به اتحادیه اروپا بپیوندد.حزب جمهوریخواه خلق به رهبرى دنیز بایکال و احزاب دموکرات نیز بر این باورند که باید امتیازدهى هاى نامحدودى را به اروپا در راستاى پیوستن ترکیه به این مجموعه داد.اما حزب عدالت و توسعه در حالى که پیوستن ترکیه به اروپا را مفید مى داند،اما حاضر نیست معادلات اقتصادى و سیاسى این کشور را در این راستا بر هم ریزد.در اینجاست که دوباره سکولارها و اسلام گرایان در مقابل یکدیگر قرار مى گیرند.

اخیرا شاهد بروز تحولات تازه اى در خصوص پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا بودیم.تحولاتى که مى توان با استناد و توجه نسبت به آنها تا حدودى معادلات امروز سیاسى آنکارا را تجزیه و تحلیل نمود.اخیرا وزیران امور خارجه کشورهاى عضو اتحادیه اروپا با انتشار بیانیه اى مخالفت خود را با عضویت کامل و مشروط ترکیه در این اتحادیه اعلام کرد .

شرکت کنندگان دراین نشست با صدور بیانیه اى اعلام کردند که در حال حاضر امکان عضویت کامل و مشروط ترکیه در اتحادیه اروپا منتفى است.

وزیران امورخارجه 27 کشور عضو اتحادیه اروپا، تداوم گفتگوهاى دوجانبه را خواستار شده و تصریح کردند که دولتهاى اروپایى گفتگوهایى را با ترکیه انجام داده و در این رایزنى ها شرایط این کشور مورد بررسى هاى بیشتر قرار گیرد .اتحادیه اروپا از اکتبر 2003 میلادى گفتگوهاى جدى خود را براى پیوستن ترکیه به این اتحادیه آغاز کرده است .

دیپلماتهاى اروپایى همچنین با اشاره به اظهارات “نیکلا سارکوزی” رئیس جمهورى فرانسه مبنى بر اینکه ترکیه جایى در اتحادیه اروپا ندارد، خاطر نشان کردنده اند که شاید ادامه گفتگوها با ترکیه بتواند دریچه جدیدى به سوى عضویت این کشور در اتحادیه اروپا باز کند .

اتحادیه اروپا همواره انتقادهایى را ازروند اصلاحات در ترکیه اعلام کرده که گمان مى رود این بار نیز کند بودن این روند، نگرانى مقامهاى اروپایى را بر انگیخته است . این در حالى است که “رجب طیب اردوغان “ نخست وزیر ترکیه بارها بر علاقه مندى کشورش براى عضویت در اتحادیه اروپا تاکید کرده و از تداوم روند اصلاحات در این کشور خبر داده است . از سوى دیگر شمارى از سیاستمداران و کارشناسان اروپایى عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا را تا 10 سال دیگر ممکن دانسته اند.

در هر صورت موضع گیرى اخیر اتحادیه اروپا در خصوص پیوستن مشروط یا کامل ترکیه به این اتحادیه بیانگر تداوم همان نگاه منفى اروپائیان نسبت به آنکارا است.ترکیه نیز باید این حقیقت را بپذیرد که با توجه به ریشه هاى فرهنگى ،دینى و تاریخى مختلفى که میان آنها و اتحادیه اروپا وجود دارد امکان پیوستن آنکارا به این مجموعه وجود ندارد.در این راستا آنکارا باید زاویه دید خود را از اتحادیه اروپا به سوى خاورمیانه تغییر داده و ظرفیتهاى این منطقه استراتژیک را در سیاست خارجى خود بازتعریفى دوباره نمایدوپیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا تاکنون براى این کشور بسیار هزینه بر و در عین حال بى نتیجه بوده است.پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا مستلزم راى مثبت همه اعضاى اتحادیه اروپا نسبت به این مسئله است.در این میان مسلم است که همگامى 26 کشور اروپایى در خصوص مسئله اى مهم مانند الحاق ترکیه به اتحادیه اروپا عملا امکان‌پذیر نیست.حضور افرادى مانند سارکوزى در فرانسه مانعى اصلى در این راستا محسوب مى شود.

اخیرا رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه از مواضع نیکولا سارکوزی، رئیس جمهور فرانسه در قبال الحاق ترکیه به اتحادیه اروپا انتقاد کرده است. اردوغان در این خصوص سارکوزى را به دو رویى در قبال موضوع پیوستن احتمالى ترکیه به اتحادیه اروپا متهم کرد.

نیکلا‌ سارکوزى که از مخالفان سرسخت ورود ترکیه به اتحادیه اروپا محسوب مى‌شود، گفته است تنها « مشارکتى ویژه » با اتحادیه اروپا را براى ترکیه قبول مى کند. آنکارا این پیشنهاد را رد کرده است. اردوغان مذاکره در مورد «مشارکتى ویژه» میان اتحادیه اروپا و ترکیه را مسخره توصیف کرده است.

ترکیه باید این حقیقت را در یابد که اتحادیه اروپا نگاه مثبتى نسبت به آنکارا نداشته و حتى در مواردى به تقویت شورشیان مخالف دولت این کشور مى پردازد. نکته جالب توجه اینکه اخیرا جانشین ستاد فرماندهى ارتش ترکیه اتحادیه اروپا را به حمایت از فعالیت‌هاى تروریستى “پ.ک.ک.” متهم کرده است. سایگون در این خصوص معتقد است که اتحادیه اروپا با حمایت از پ.ک.ک. در ضررها و آسیب‌هایى که این سازمان تروریستى به ترکیه مى‌رساند، سهیم است. وزارت امور خارجه ترکیه نیز اخیرا برگزارى نشستى در مورد کردهاى ترکیه در شوراى پارلمان اروپا با حضور نمایندگان سابق و کنونى مناطق کرد نشین در مجلس ملى ترکیه و گروهى از مخالفان کرد را محکوم کرده بود.

این نشست هفته گذشته با حضور “ژوست لاگندیگ” رئیس طرف اتحادیه اروپا در کمیسیون مشترک پارلمانى ترکیه و اتحادیه اروپا تحت نام “اتحادیه اروپا، ترکیه، کردها” در بروکسل برگزار شده بود.

وزارت امور خارجه ترکیه با استناد به اینکه در نشست بروکسل برخى از مخالفان کرد ترکیه که نامشان در فهرست پلیس بین‌الملل ثبت شده و ترکیه خواهان استرداد آنان از کشورهاى اروپایى است نیز شرکت داشتند، تصریح کرده بود که نشست بروکسل موجب رنجش شدید ترکیه شده و بالطبع ترکیه بیانیه صادره را قبول ندارد.

در نهایت اینکه ترکیه باید عمق نگاه منفى اتحادیه اروپا نسبت به خود را درک نموده و از اتلاف بیشتر انرژى و توان سیاسى و اقتصادى خود در راستاى پیوستن آنکارا به اتحادیه اروپا جلوگیرى نماید.آنچه مسلم است اینکه رویکرد دوگانه اتحادیه اروپا و افرادى مانند نیکلاسارکوزی،رئیس جمهور افراطى فرانسه نسبت به ترکیه در برخى مواقع حالتى ابزارى مى یابد.این مسئله مى تواند براى ملت و دولت ترکیه بسیار خطرناک و جبران ناپذیر باشد.

از سوى دیگر،پیروزى اسلام گرایان و افول لائیسیته در ترکیه فرصت مناسبى را جهت بازتعریف موثر سیاست خارجى آنکارا ایجاد نموده است.دولت و پارلمان ترکیه باید از این فرصت استفاده نموده و با توجه به مخالفت عمومى مردم ترکیه با سیاستهاى مداخله گرایانه آمریکاو برخى کشورهاى اروپایى مانع از ادامه مانور اتحادیه اروپا بر علیه منافع آنکارا شود.