مسکو در برابر لندن / حامد رشیدی

علیرغم برخى گمانه زنیهاى خوشبینانه کارشناسان اروپایى مبنى بر اصلاح روابط مسکو و لندن شاهد تشدید تنشها میان این دو هستیم.بر این اساس گوردون براون و ولادیمیر پوتین سعى دارند هر از گاهى با مخابره سیگنالهاى تهدید محور نسبت به یکدیگر تقابل روسیه و انگلستان در معادلات نظام بین الملل را به تصویر کشند.

وزیر خارجه انگلستان اخیرا در بیانیه‌اى از تصمیم دولت مسکو براى تعلیق عضویت روسیه در پیمان “نیروهاى متعارف” اروپا ابراز تاسف کرده است. “دیوید میلیبند” در این بیانیه تصمیم روسیه در این زمینه را “غیر منصفانه” توصیف کرده است.

پیمان نیروهاى متعارف در اروپا در سال 1990 در پاریس به امضاى 16 کشور عضو “ناتو” و شش کشور عضو پیمان سابق “ورشو” رسید و هدف از آن محدود کردن آرایش جنگ افزارهاى متعارف سنگین در این قاره پس از پایان جنگ سرد بود.

“ولادیمیر پوتین” رئیس جمهورى روسیه نهم آذر ماه جارى قانون تعلیق اجراى پیمان نیروهاى متعارف اروپا در روسیه را امضا و اعلام کرد، این تصمیم واکنشى به پایبند نبودن کشورهاى ناتو به این پیمان بوده است.

وزیر خارجه بریتانیا در این ارتباط اعلام کرد، کشورش به همراه متحدان خود در ناتو متعهد به انجام تغییرات در پیمان نیروهاى متعارف اروپا براى رفع نگرانى‌هاى ارائه شده توسط روسیه در این پیمان مى‌باشد. میلیبند در عین حال بر ضرورت تعهد مسکو به ساماندهى نیروها و تجهیزاتش در کشورهاى گرجستان و مولداوى در چارچوب پیمان یاد شده تاکید کرده است.

آنچه مسلم است اینکه تقابل روسیه و انگلستان با توجه به تقابل منافع کلان لندن و مسکو با یکدیگر همچنان ادامه خواهد داشت.اما در این میان نکته ایست که نباید نادیده انگاشته شود.حزب روسیه واحد به رهبرى ولادیمیر پوتین نسبت به حزب کارگر به رهبرى گوردون براون وضعیت به مراتب با ثبات ترى دارد.از این رو در آینده اى نه چندان دور شاهد افزایش قدرت مانور حزب روسیه واحد علیه حزب کارگر خواهیم بود.

اختلافات روسیه و انگلستان در زمینه هاى فرهنگى نیز خود را بروز داده است.وزیر خارجه انگلستان تصمیم اخیر دولت روسیه را براى بستن دفاتر فرهنگى این کشور در شهرهاى مختلف روسیه بجز پایتخت اقدامى غیر قانونى توصیف کرد.

مقام‌هاى روسیه اعلام کرده‌اند که از اول ماه ژانویه سال جدید میلادی، دفاتر شوراى فرهنگى بریتانیا (بریتیش کانسل) را در شهرهاى “سن پترزبورگ” و “یکتارینبورگ” تعطیل خواهند کرد.

“دیوید میلیبند” در بیانیه‌اى در واکنش به این تصمیم اعلام کرده است که فعالیت مراکز فرهنگى بریتانیا در روسیه مطابق با قوانین بین‌المللى از جمله پیمان ژنو مى‌باشد.

بریتیش کانسل عمدتا به آموزش زبان انگلیسى و انتشار ادبیات انگلیسى در جهان و نیز اعزام داوطلبان براى تحصیل در موسسات آموزش عالى بریتانیا مى‌پردازد.

در بیانیه وزیر خارجه بریتانیا تصریح شده که دفاتر بریتیش کانسل بر اساس موافقتنامه علمی، فرهنگى و آموزشى امضا شده میان مسکو و لندن در سال 1994در روسیه فعالیت مى‌کنند.

روابط روسیه و بریتانیا از بهار گذشته به دنبال درخواست انگلیس از روسیه براى تحویل “آندره لوگووی” افسر سابق امنیتى روس که به قتل همکار سابق خود در لندن متهم گردیده، تیره شد. بدنبال این مسئله دو طرف به اخراج چهار دیپلمات یکدیگر پرداختند.