سرزمین نخل‌ها و دغدغه‌هاى تازه /حنیف غفاری

نا آرامى‌هاى “منامه” و تداوم درگیرى نیروهاى دولتى و معترضان شیعه، موجد دغدغه‌‌هاى تازه‌اى در خصوص بافت سیاسى بحرین بوده است. گویا قرار است بار دیگر خشونت‌ها و اعتراضات دهه‌هاى 1980 و 1990 میلادى در منامه تکرار شود و درخواست اصلى شیعیان مبنى بر تضمین آزادى آنها در بحرین با اخراج، حبس و تبعید آنها پاسخ داده شود. از زمان به قدرت رسیدن “ملک محمدبن عیسى آل خلیفه” تاکنون هنوز گام موثرى در خصوص احقاق حقوق حقه شیعیان برداشته نشده است و همچنان اقلیت حاکم سعى دارد اراده اکثریت شیعه را نادیده انگارد. آنچه در بحرین مى‌گذرد یکى معلول خفقان سیاسى بر ضد شیعیان و دیگرى حمایت‌هاى مکرر واشنگتن و تل‌آویو‌از ایزوله نمودن شیعیان این کشور است . از زمان مصالحه ننگ‌آور محمدرضا پهلوى و امیرعباس هویدا بر سر بحرین که موجب جدایى این جزیره از خاک ایران شد، سایه نوعى حساسیت مزمن غربى بر این سرزمین سنگینى مى‌کند. پیروزى شیعیان در انتخابات پارلمانى بحرین به شدت اقلیت حاکم را دچار تزلزل و نگرانى ساخته است. ترس از بیدارى شیعیان پس از دو دهه سکون و خفتگى سیاسى در بحرین همچنان آل خلیفه و حامیان خارجى آنها را آزار مى‌دهد . از این‌رو دولت بحرین با افزایش فشارهاى معیشتى بر شیعیان سعى در انزواى آنها دارد. محروم شدن شمار قابل ملاحظه‌اى از مردم بحرین از امکانات اقتصادى در سواحل این کشور نمونه‌اى از تلاش‌هاى خاندان حاکم جهت تحمیل فشار بر شیعیان محسوب مى‌شود.

دستگیرى تعداد زیادى از شیعیان در مناطق، “السنابس”، “الدیه” و “المالکیه” طى ناآرامى هاى اخیر بحرین، موجب تقابل عینى دولت و مردم این کشور شده است. دولتى که به هیچ عنوان برآمده از خواست و اراده اکثریت شهروندان نیست و با اتکا به اهرم‌هاى فشار و زور، سعى در حفظ ساختار نا متوازن قدرت آل‌خلیفه دارد. مسلما این بافت سیاسى در آینده‌‌اى نه چندان دور محکوم به شکست خواهد بود. به عبارت دیگر، هندسه سیاسى منامه به گونه‌اى است که تداوم حیات موثر آن چه در سطح منطقه‌اى خلیج فارس و چه درسطح بین‌المللى دیگر امکان‌پذیر نیست. منطقه “السنابس” که کانون درگیرى‌هاى اخیر بوده است، از جمله مناطق شیعه‌نشین بوده که هزاران نفر در آن سکونت دارند و فعالیت مساجد و حسینیه‌هاى این منطقه پس از پیروزى حزب الله لبنان در جنگ 33 روزه مقابل رژیم صهیونیستى رشد چشمگیرى یافته است. مسلما خاندان آل خلیفه نمى‌تواند مانع از تاثیر پذیرى شیعیان بحرین از تحولات آزادى طلبانه ‌و اسلام‌گرایانه خاورمیانه شوند.

از سوى دیگر، اتحادیه عرب نیز در حرکتى برنامه‌ریزى شده پیگیرى طرح موهوم صلح عربى و تماس با رژیم صهیونیستى را به منامه واگذار نموده است تا به این طریق بر شدت وابستگى دولت و حکومت بحرین به بیگانگان بیفزاید. دیدار وزراى امور خارجه بحرین و رژیم صهیونیستى در حاشیه نشست مجمع عمومى سازمان ملل متحد در میان شیعیان بازتابى منفى و گسترده داشته است. شیعیان بحرین به هیچ عنوان پذیراى مسامحه سران خود با جریان سلطه نخواهند بود. این حقیقتى است که “ملک حمدبن عیسی” و اطرافیانش چاره‌اى جز پذیرش آن ندارند. آنچه هم اکنون خود را در منامه جلوه‌گر ساخته است، تقابلى پایدار میان حکومت و مردم بحرین است. شکافى که با گذشت زمان بیشتر و پررنگ‌تر شده و سرانجام به نقطه‌اى خواهد رسید که “آل خلیفه” را به مستاصل‌ترین خاندان عربى حاکم در حوزه خلیج فارس تبدیل خواهد کرد.