سپاه، بسیج و معنویت (بخش سوم)

حسین شیدائیان
3- وارستگی
دلبستگی به زخارف دنیایی و تعلقات قلبی به امور مادی، سرچشمه انحطاط اخلاقی است و هر چه انسان توجهش به امور فناپذیر مادی متمرکز باشد گرفتاری نفسانی او در قالب حرص و آرزوهای طولانی دنیایی بیشتر می شود. چنانکه در حدیث آمده است: «یشیب بن آدم و یشب فیه خصلتان؛ الحرص و طول الامل؛ فرزند آدم پیر می شود در حالی که دو خصلت حرص و آرزوی بلند در او جوان می گردد.» این گونه انسان ها در شرایط بحرانی و رویارویی با دشمن روح شان متزلزل و مضطرب می شود و همواره راهکارهای توجیه عدم حضور و فرار از عرصه نبرد با دشمنان را جست وجو می نمایند. ولی وارستگی و رهایی از تعلقات دنیایی سرآغاز ورود به جهان معنویت و دستیابی به آرامش و طمأنینه قلبی است. حضور مشتاقانه ملت دلاور ایران در عرصه نبرد و حماسه آفرینی و شهادت طلبی رزمندگان در دفاع مقدس، جلوه هایی از گسستن زنجیرهای تعلقات دنیایی وارستگان است.
4- استمرار نظم معنوی
امور عبادی، اخلاقی و معنوی نیاز اصلی روح انسان مومن است که در تمام طول عمر به آن محتاج است و استمرار معنویات در پرتو نظم و برنامه ریزی شبانه روزی صورت می گیرد.
بدیهی است برخی فعالیت های روزانه و مأموریت های سازمانی و ضرورت های زندگی اجتماعی غفلت ها و کدورت هایی را در صحنه قلب انسان ایجاد می کند از این رو ضروری است پاسداران و بسیجیان برای پیشگیری از اختلال معنویت و روحانیت خدمت رسانی و خلأ نورانیت دل و رفع تیرگی های قلب، برنامه ریزی مشخص را برای اجرای برنامه های عبادی و معنوی خود طراحی کنند و خود را مقید به رعایت آن نمایند، برنامه هایی مانند؛
الف) نماز اول وقت با حضور قلب: شایسته است انسان مومن متعبد نمازهای واجب خود را در وقت فضیلت آن و با حضور قلب اقامه کند. زیرا حضور قلب و توجه کامل به معبود و انقطاع از ما سوای او روح عبادات است. از سوی دیگر کمال عبادات و شرط قبولی آن به مرتبه و درجه حضور قلب انسان بستگی دارد.
ب) نوافل و مستحبات: معمولاً بیشتر اعمال عبادی انسان ها دارای کاستی های توجه و حضور قلب است. به همین دلیل امام باقر (ع) فلسفه قرار گرفتن نافله ها را در قبل و بعد فرائض، اتمام و قبولی آنها معرفی می کند: «انما جعلت النافله لیتم بها ما یفسد من الفرائض؛ نافله برای این قرار داده شده تا آنچه از واجبات تباه شده است به توسط آن جبران گردد.»
ج) انس با قرآن: تلاوت و قرائت کلام الهی تأثیر شگرفی بر اعماق قلب مومنین دارد و استمرار تلاوت و انس با قرآن، روح و قلب انسان را به درجات عالی ایمان و یقین می رساند و به تعبیر امام صادق(ع) قاریان مومن با تلاوت قرآن دردهای [روحی] خود را درمان می کنند.
د) انس با ادعیه: دعاهای ائمه معصومین از نگاه زیبا، عمیق و عارفانه آیت الله شاه آبادی استاد عرفان امام خمینی «قرآن صاعد» نام گرفته است. زیرا مضامین و مفاهیم عالی و پرمحتوای دعاها محرک انسان از عالم طبیعت به عالم ملکوت است و روح را به اوج کمالات معنوی پرواز می دهد و راه گشای سالکان کوی دوست برای دستیابی به مدارج عالی انسانیت و خلیفه اللهی است.
ح) دائم الوضو بودن: وضو باب طهارت برای ورود به عبادت است و فضیلت های فراوانی برای آن ذکر شده است. پیامبر اکرم(ص) بر دوام طهارت و وضو سفارش نموده و کسی را که با وضو از دنیا رحلت کند شهید نامیده است.
ط) مطالعه کتب اخلاقی و عرفانی (سیره بزرگان): بهره گیری از فرصت های مطالعاتی با مطالعه عمیق کتاب های اخلاقی که بزرگان دین و پیران و مرشدان ره یافته تدوین کرده اند، می تواند برنامه ای جامع و مدون برای آشنایی با برنامه های راهکار عملی خودسازی و دستیابی به نقشه صحیح سیر و سلوک معنوی بر مبنای آموزه های دینی برای سالکان طریق هدایت باشد. مطالعه سیره انبیا و ائمه معصومین و سپس بزرگان اهل معرفت و نیز مطالعه کتاب های کنگره بزرگداشت شهیدان دفاع مقدس، خصوصاً سرداران رشید اسلام در الگوگیری، خودسازی و تقویت معنویت بسیار موثر است.