سیامک باقری
پس از سوخت گذاری نیروگاه بوشهر در سه شنبه هفته قبل، کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا اعلام کرد مشکل ما با رآکتور هسته ای ایران در بوشهر نیست، مشکل ما با تأسیسات هسته ای مثل تأسیسات نطنز و تأسیسات مخفی آنها در قم و همچنین دیگر مکان هایی است که ما معتقدیم برنامه تسلیحاتی در آنجا در حال اجرا است.
در عین حال وی مدعی شد که با راه اندازی رآکتور اتمی نیروگاه بوشهر و تأمین سوخت آن توسط روس ها، نشان می دهد که جمهوری اسلامی ایران نیازی به غنی سازی اورانیوم در داخل کشور ندارد. این موضع گیری که با پوشش خبری گسترده ای همراه بوده، بیانگر شیطنت و شگرد جدید مقامات آمریکا در موضوع هسته ای ایران است. این اقدام کاخ سفید از چند بعد قابل تبیین است.
1- اگر به چند سال قبل برگردیم به ویژه در آغاز سال های انعقاد ساخت و تکمیل نیروگاه هسته ای، مشاهده خواهیم کرد که مقامات آمریکایی با توجیه های فراوان و ارائه مستنداتی برای آن، راه اندازی این نیروگاه را مقدمه ای برای ساخت بمب اتمی مطرح می کردند. کاخ سفید با همین توجیهات، مانع از همکاری کشورهای اروپایی با ایران جهت ساخت نیروگاه شده و انتقال تجهیزات مربوط به نیروگاه بوشهر را تحریم کرد و با وارد کردن فشارهای غیر قانونی بر روس ها، ساخت نیروگاه را علیرغم زمان بندی توافق شده در انعقاد قرارداد، با تأخیر طولانی مواجه ساخت. در واقع امنیتی کردن نیروگاه بوشهر توسط آمریکایی ها باعث خسارات مادی و معنوی جبران ناپذیری برای ایران شد. بنابراین، این سخن وزیر خارجه آمریکا مبنی بر این که با نیروگاه هسته ای مشکلی ندارند، سخنی عاری از واقعیت و صداقت و بیانگر انگیزه ها و اهداف پنهانی این کشور است لذا آمریکا به جهت وارد کردن خسارات مادی و معنوی به ایران در سال های گذشته، بایستی مسئول و پاسخگو باشد.
2- یکی از انگیزه های تغییر موضع کاخ سفید را باید در ناتوانی آمریکا از تأخیرسازی ساخت نهایی نیروگاه بوشهر و استفاده از شرایط موجود برای جلب افکار عمومی جهت مشروعیت سازی اقدامات غیر قانونی خود علیه ایران جست وجو کرد. واشنگتن با این نوع موضع گیری قصد دارد با تأیید فعالیت های هسته ای ایران در نیروگاه بوشهر و ایمن خواندن این نیروگاه، به افکار عمومی ایران و جهان القا کند که اگر همه فعالیت های هسته ای ایران همچون نیروگاه بوشهر اهداف صلح آمیز را دنبال کند آمریکا از آن اعلام رضایت خواهد کرد، این در حالی است که سایر فعالیت های هسته ای ایران در یو.سی.اف اصفهان، نطنز و فردو نیز در چارچوب مقررات آژانس و با نظارت آن قرار دارند. افزون بر این تاکنون تمام اتهاماتی که آمریکا در رابطه با برنامه های هسته ای ایران وارد کرده بود، بر اساس بررسی های آژانس مردود شناخته شده و دبیر کل آژانس در تمام گزارشات خود این عبارت را که برنامه های هسته ای ایران ماهیت نظامی ندارد، تأکید و تصریح نموده است.
3- از سویی، موضع کلینتون بیانگر ناتوانی کاخ سفید در مشروعیت بخشی قطعنامه ضد ایرانی 1929 شورای امنیت سازمان ملل و وضع تحریم های یک جانبه علیه ایران است. چنانچه اندیشکده «بروکینگز» درآخرین یافته ها و گزارش های خود درباره تأثیرات تحریم ها نوشت که ایران در تابستان امسال به طور غیر قابل توضیحی آرام بوده است. حال آنکه تحریم های گوناگونی از سوی سازمان ملل، واشنگتن و بروکسل علیه این کشور اعمال شده است. لذا تفکیک سازی نیروگاه با سایر فعالیت های هسته ای در جهت تغییر رویکرد دولت ها نسبت به همکاری با ایران است. البته ناگفته نماند که این تفکیک سازی برای توجیه طرح جدیدی را که گفته می شود بناست از سوی آنها در جریان نشست 1+5 به ایران پیشنهاد دهند نیز می باشد. حداقل در رابطه با روس ها، مقامات آمریکایی از این طریق اطمینان خود را نسبت به روس ها در قبال نیروگاه بوشهر مورد تأیید قرار داده و سپس انتظار دارند امتیازات لازم را در مسئله مزبور به دست آورند.