سپاه، بسیج و معنویت (بخش چهارم)

1- مسئولان و فرماندهان
وجود و عملکرد یک مسئول علاوه بر جنبه اجرایی و تصمیم گیری در مجموعه سازمانی باید چراغی پرفروغ از معنویت باشد که دیگران از روشنایی او راه صحیح را بشناسند و سعی کند منشور فرمانروایی حضرت علی(ع) به مالک اشتر را در تمام ابعاد و جوانب مدیریتی سرلوحه برنامه های خود قرار دهد.
عقلانیت، پرهیز از خودمحوری، رعایت مقررات و از همه مهم تر تواضع و فروتنی در عین صلابت و استواری از شاخصه های یک مدیر و مسئول موفق است. امام خمینی(ره) با ذکر بخشی از عملکرد فرماندهان صدر اسلام و نفوذ معنوی شان در جامعه، آنان را اساتید اخلاق معرفی می کند و از مسئولان و فرماندهان سپاه می خواهد که خود را اسوه علم و تقوا و اخلاق قرار دهند و با عواطف گرم و صمیمی و مهربانی و اعمال شایسته اسلامی نیروهای فداکار تربیت نمایند. ارتباط روحی و عاطفی با زیرمجموعه و کارکنان رده تحت فرمان، عامل دلگرمی و انگیزه در نیروها می شود و از سوی دیگر یک مسئول بهتر از مشکلات و رنج های افراد مطلع می شود و نکته مهمی که رعایت آن بر مسئولان ضروری است، پرهیز از تشریفات و تجملات است. امام یکی از راه های تقویت معنویت را دوری از تشریفات مغایر با شأن نظام اسلامی می داند: «سعی کنید معنویات را زیاد کنید و از تشریفات تا آنجا که مقدور است بکاهید. همه اش در فکر درست کردن سالن و ساختمان نباشید، بلکه در فکر معنویات اسلام باشید.»
2- آموزشی و تبلیغی
بخش مهمی که مأموریت امور فرهنگی و تبلیغی، تربیت دینی و تقویت بنیه معنوی سپاه و بسیج را عهده دار هستند، امور آموزشی به معنی عام آن است که روحانیون معظم، مربیان عقیدتی سیاسی، هادیان سیاسی و معاونت فرهنگی سپاه این رسالت عظیم را بر دوش دارند. شایسته است این بزرگواران خود به فضایل اخلاقی آراسته باشند تا کلام و قلم شان به اعماق زوایای قلب مخاطبان نفوذ معنوی داشته باشد و وجودشان اسوه ای از تبلور و تجلی نور معنویت باشد. به تعبیر علمی، حسن فعلی با حسن فاعلی آمیخته باشد. اکنون به نکاتی که سیاستگذاران و مجریان امور فرهنگی و تبلیغی برای تقویت معنویت باید بیشتر مورد نظر قرار دهند و مناسب ترین راهکار برای تقویت معنویت سپاه و بسیج به شمار می آید به اجمال اشاره می شود:
آمیختگی دین و سیاست: برنامه های آموزشی و تبلیغی برای رسته ها و سطوح مختلف آمیزه ای از معنویت و سیاست باشد و از یک جانبه گری در مسائل و مباحث سیاسی اجتماعی بدون توجه به اخلاق و معنویات پیشگیری شود و این نکته باید یادآوری شود که مباحث گوناگون مطروحه نظامی، سیاسی و تخصصی بدون گرایش به آموزه های دینی و ارزش های اخلاقی تأثیر مثبتی بر نیروها نخواهد داشت.
معنویت‌گرایی: در ارزش گذاری نظام هستی عالم معنا دارای اهمیت است و جهان مادیت در خدمت او قرار دارد. از این رو در قلمرو و حوزه آموزش ها مباحث اعتقادی و کلامی برای شکوفایی گنجینه نهفته معرفتی و فطری انسان و فلسفه اجرای احکام و رعایت اخلاق و تهذیب نفوس برای پرواز درعالم معنویت است. پس جهت دهی تبلیغات و آموزش در سپاه و بسیج با بهره گیری از تجربه معنوی دفاع مقدس در راستای تقویت ایمان و توکل بر خدا باشد تا نیروها با حفظ روحیه و شرایط معنوی دوران دفاع مقدس به جهات لطیف و عمیق و روحانی معنویت دینی توجه بیشتری داشته باشند و فناوری و تکنولوژی و نوآوری تسلیحات نظامی را ابزاری در خدمت ایمان و اعتماد به خدا بدانند و هیچ گاه سلاح جنگی اصالت نداشته باشد و این هشدار امام را باید جدی گرفت که: «اگر ما یک روز اتکای خودمان را از خدا برداشتیم و روی نفت گذاشتیم یا روی سلاح گذاشتیم، آن روز روزی است که ما رو به شکست خواهیم رفت.»