اساس یک مذاکره

فرامرز پارسا
کشورهای غربی با صدور قطعنامه غیر قانونی و غیرالزام آور 1929 و سپس اعمال تحریم های یک جانبه علیه جمهوری اسلامی ایران به دنبال اجرای طرح نخ نما شده اعمال فشار بر ایران جهت کنار نهادن حقوق هسته ای ملت ایران و تسلیم شدن در برابر زیاده طلبی های این کشورها بود.
هر چند که کشورهای مذکور تحرکات بسیاری برای رسیدن به اهداف خود علیه ملت ایران صورت دادند اما در نهایت پس از شکست های مکرر بار دیگر بر آغاز مذاکره مبنی بر مذاکره میان ایران و گروه 1+5 تأکید کردند. هر چند که آنها در تبلیغات خود چنان وانمود می کنند که این رویکرد نوعی ایجاد فرصت برای جمهوری اسلامی ایران، جهت اثبات رویکرد به اعتمادسازی برای جامعه جهانی است اما به اذعان بسیاری از محافل سیاسی و رسانه ای، رویکرد غرب به مذاکره برگرفته از چالش ها و شکست های مکررشان در برابر اراده ملت ایران در دستیابی به حقوق هسته ای و در نهایت ناتوانی در برابر جایگاه منطقه ای و جهانی ایران است، چنانکه همین کشورها با اعتراف به نقش مثبت ایران در برقراری ثبات و امنیت در افغانستان، خواستار مشارکت ایران در نشست افغانستان در ایتالیا شده اند.
کشورهای غربی از جمله خانم «اشتون» وزیر خارجه اتحادیه اروپا در حالی اواخر آبان ماه را زمان احتمالی آغاز مذاکرات ایران و 1+5 عنوان کرده اند که در باب این مذاکرات چند نکته اساسی قابل توجه است.
نخست آنکه، غرب باید پیش از هر چیز به سوالات ایران که از طریق جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی برای خانم اشتون ارسال شده بود، پاسخ دهد تا مشخص شود که غرب تا چه میزان بر تعهدات خود در قبال مذاکره پایبند است. به هر تقدیر خلف وعده ها و کارشکنی های غیر منطقی غرب در روند مذاکرات قبلی و در نهایت اقدام غیر قانونی آنها در تصویب قطعنامه 1929 و اعمال تحریم های یک جانبه، بی اعتمادی شدیدی را نسبت به نیات غرب در قبال مذاکرات به همراه داشته است. بر این اساس، غرب باید پیش از مذاکره با پاسخگویی به سوالات ایران، صداقت خود را برای دور جدید مذاکرات به اثبات رساند.
دوم آنکه غرب در مواضع خود در قبال مذاکرات همواره تلاش کرده تا چنان وانمود سازد که ایران به عنوان یک متهم در برابر 1+5 قرار گرفته و باید پاسخگو و پذیرنده خواسته های آنها باشد. با توجه به اذعان جهانیان به نقش و جایگاه ایران در معادلات منطقه ای و جهانی، گروه 1+5 باید با پذیرش نقش ایران و بر اساس بسته جامع پیشنهادی ایران که مجموعه ای طرح ها و رهیافت های عملی برای حل مشکلات جهان را در برگرفته، روند مذاکرات را آغاز کند. در این میان توجه ویژه به بیانیه تهران که در اردیبهشت ماه میان سران ایران، برزیل و ترکیه در زمینه تبادل سوخت هسته ای برای تأمین سوخت راکتور تحقیقاتی تهران به امضا رسید، می تواند از محورهای مذاکرات باشد.
سوم آنکه 1+5 باید از تکرار ادعاهای نخ نما شده علیه فعالیت های صلح آمیز هسته ای ایران و نیز تکرار سیاست چماق و هویج در روند مذاکرات خودداری کرده و مذاکره ای بر اساس اصل (برد- برد) را در پیش گیرد. غرب باید آموخته باشد که سیاست های نخ نماشده تحریم و تهدید، تأثیری بر اراده ملت ایران برای دستیابی به حقوق هسته ای خود ندارد و ادامه روند اتخاذ موضع خصمانه نیز جز ناکامی مذاکرات و تخریب جایگاه جهانی غرب، نتیجه ای به همراه نخواهد داشت. افکار عمومی جهان همواره غرب و سیاست های خصمانه آن علیه ایران را عامل ناکامی مذاکرات در پرونده هسته ای ایران دانسته، لذا تکرار مواضع گذشته، صرفاً انزوای بیشتر غرب در میان افکار عمومی را به همراه خواهد داشت.
در پایان باید گفت که غرب باید ضمن کنار نهادن سیاست های سوخته و نخ نما شده قدیمی، ضمن پذیرش حقوق هسته ای ملت ایران، در مسیر مذاکرات جدید گام بردارد چرا که تکرار مواضع گذشته، صرفاً شکستی دیگر را برای غرب به همراه خواهد داشت به ویژه اینکه افکار عمومی جهان ضمن حمایت از حقوق هسته ای ملت ایران، همواره غرب را عامل به نتیجه نرسیدن مذاکرات می داند.