سپاه، بسیج و معنویت (بخش پنجم)

حسین شیدائیان
انتقال ارزش ها به نسل جدید:یکی از مهم ترین دغدغه های پیشگامان انقلاب و دفاع مقدس در سپاه و بسیج، تهدید بحران معنویت در نسل جدید این دو نهاد و بیگانگی نسل سوم با ارزش های دینی و معنوی نظام اسلامی است و این مسئله از دیدگاه تیزبین و هوشیارانه مقام معظم رهبری نیز مخفی نمانده است: «نسل دوم سپاه، نسل سوم سپاه که جنگ را ندیده اند، امام (ره) را ندیده اند، آن روزهای محنت را ندیده اند، این تجربه ای را که به شما گفتم آنها نچشیده اند و نیازموده اند آن ها را شما باید تربیت بکنید، سپاه که بنا نیست از بین برود. سپاه که بنا نیست کهنه شود. سپاه که بنا نیست تبدیل به غیر خودش بشود. سپاه باید سپاه بماند.»
تدوین و ترویج کتاب و مجلات در موضوع عوامل معنوی دفاع مقدس و انگیزه های اصلی انقلاب اسلامی، آشنایی با سیره مدیریتی و رهبری امام در دفاع مقدس و شناخت ارتباط قلبی رزمندگان اسلام با امام و جلوه های رشادت سرداران اسلام و نیز عملکرد صحیح مسئولان و مدیران در تربیت نسل جدید بخشی از راهکار انتقال ارزش ها و معنویت دفاع مقدس به نسل جدید است.
الگودهی: مبحث نظری و تئوری اخلاق اسلامی و معنویت یک سلسله اصطلاحات و مفاهیم هستند که اگر با اسوه ها و الگوهای اخلاقی و معنوی مطرح شوند برای مخاطب جذاب و ملموس شده و جنبه کاربردی پیدا می کند و جوانان را بیشتر به سمت تطبیق رفتارهای خود با اسوه های معنوی سوق می دهد، چنانکه قرآن کریم علاوه بر مسائل اخلاقی و معنوی، پیامبر اعظم (ص) را اسوه جامع برای پیروی مسلمانان از سیره آن بزرگوار معرفی می نماید. از این رو برای ایجاد انگیزه در نیروها به خصوص نسل جدید، پس از مطرح ساختن هر عنوان و بحث اخلاقی و ارزشی، سیره انبیاء، پیامبر و ائمه معصومین(ع)، امام و رهبری و فرماندهان و رزمندگان دفاع مقدس برای الگوگیری معرفی شود تا شوق به معنویت گرایی با پیروی از الگوهای صحیح و راستین دینی برای نیروها پدید آید و به دام عرفان های ساختگی دراویش و صوفیه گرفتار نشوند.
بهره‌برداری از ایام‌الله: از خصوصیات منحصر به فرد مکتب حیاتبخش اسلام یادآوری ایام الله است که فرصت مناسبی برای تبلیغ و ترویج معارف دینی و اخلاقی است که در این امر علاوه بر سپاه، نیروهای بسیج بیشتر و بهتر می توانند در مساجد به جذب جوانان و آشنایی نسل جدید با ارزش های اسلامی اقدام نمایند.
ارتباط مستمر با روحانیت و حوزه های علمیه: ارتباط برنامه ریزی شده و مستمر سپاه و بسیج با مرجعیت و مراکز پژوهشی و تبلیغی حوزه های علمیه و روحانیون مهذب منشأ تحولات روحی و تقویت معارف دینی است، همان گونه که در دوران دفاع مقدس حضور روحانیون در جمع رزمندگان اسلام تبلیغ و ترویج عملی ارزش های دینی بود و جهاد و استقامت و ایثارگری رزمندگان را به دنبال داشت.
3- گزینش، ارزشیابی، ترفیعات
نظارت و تأیید صلاحیت از مهم ترین و حساس ترین گلوگاه های سازمانی سپاه و بسیج هستند که نوع نگاه معنوی آنان به مأموریت حساس و سرنوشت ساز سپاه و بسیج در تقویت بنیه معنوی سازمان بسیار موثر است.
از این رو در جذب نیروها، سلامت فکری و انگیزه الهی ملاک قرار گیرد و معنویت معیار اصلی ارزش یابی ها باشد و تدابیری در شیوه های ارزش یابی اندیشیده شود تا تغییر روش و رفتارهای سازمانی مغایر با معنویت سریعاً خود را نشان دهد و با احیای برنامه ریزی شده امر به معروف و نهی از منکر درون سازمانی با گسترش تخلفات و آسیب های اخلاقی و ارزشی در پیکره سپاه و بسیج مقابله گردد.
در تأیید صلاحیت و نظارت و ترفیعات، تعهد مکتبی، پایبندی به ارزش های والای اسلامی و شایسته سالاری معنوی حکمفرما باشد. علاوه بر توانمندی های مدیریتی و تخصصی، انگیزه و محتوای عملکرد افراد در ترفیع و انتصابات ملاک قرار گیرد. امام خمینی(ره) در این باره می گویند: «اگر فرماندهان پاکدامن متصدی امر باشند، هرگز برای دشمنان کشورها امکان کودتا یا اشغال یک کشور پیش نمی آید و یا اگر احیاناً پیش آید به دست فرماندهان متعهد شکسته و ناکام خواهد ماند.»