موقعیت سنجی نظام جمهوری اسلامی
سفر مقام معظم رهبری به استان یزد و سخنرانی در جمع اقشار مختلف مردم، راهنمائیها و رهنمودهای مفیدی را در حوزههای مختلف فرا روی نظام جمهوری اسلامی قرار میدهد. دیدارهای متنوع رهبر معظم انقلاب با عامه مردم، روحانیون و طلاب، دانشجویان، نخبگان علمی و دانشگاهی، خانوادههای شهداء، نیروهای مسلح استان یزد و... در بر دارنده پیامهای مهمی بود که به خوبی در شرایط سیاسی کنونی راهگشا میباشند. مجموعه این بیانات امیدهای فراوانی را در افقهای مختلف پیش روی مردم قرار داده و بسیاری از بیمهای موجود را غیر واقعی و خنثی میسازد. تحلیل گفتمانی مجموعه این بیانات نشان دهنده نکات ذیل در حرکت ایران اسلامی به سوی رشد و تعالی است:
الف) پویایی و سرزندگی حرکت ایران اسلامی
1- مطلع کلام مقام معظم رهبری در جمع اقشار مختلف مردم یزد (12/10/86) و نیز محور اصلی سخنان ایشان در دیدار با دانشجویان (13/10/86)، موضوع اعتماد به نفس ملی بود. روش تحلیل گفتمانی در بررسی این مفهوم به ما میگوید که شرایط اجتماعی وقوع گفتار، نقش مهمی در معنایابی آن دارد. از این رو بررسی شرایط اجتماعی و فرهنگی استان یزد در این زمینه راهگشا خواهد بود. با این حال در این مورد کار آسانتر است چرا که رهبر معظم انقلاب در سخنان خود به این شرایط اشاره میکنند. سختکوشی، تلاش، پرکاری و تحرک، قناعت و دینباوری از ویژگیهای مورد اشاره رهبر معظم انقلاب در مورد مردم یزد است. ایشان با بر شمردن این ویژگیها، اعتماد به نفس را به عنوان خصوصیت اصلی و برآیند سایر ویژگیها میدانند که موجب رشد و توسعه کشور میشود. ایشان در دیدار با دانشجویان به عنوان قشری آرمانگرا نیز مسئله اعتماد به نفس ملی را، اساس رشد و پیشرفت کشور اعلام میکنند. تاکید رهبر معظم انقلاب بر این مفهوم و توصیه به حفظ آن در بین ملت ایران حاکی از آن است که حرکت ایران اسلامی در مسیر رشد و بالندگی از سرزندگی و پویایی برخوردار است. کلام رهبر در این باره کاملاً گویا است: «این اعتماد به نفس، به ملت ایران این جرأت را، این همت را، این توانائی را میدهد که این راه طولانی تا آرمانهای ترسیم شده برای جامعهی اسلامی را طی بکند.» فهم بهتر موضوع سرزندگی حرکت ایران، زمانی مشخص میشود که بدانیم چنانچه یک حرکت با رکود و سستی مواجه باشد، اعتماد به نفس در مورد آن بلا موضوع خواهد بود.
2- بر اساس سخنان مقام معظم رهبری در دیدار با دانشجویان (13/10/86) «دولت آمریکا و دیگر سلطهطلبان در راه تحقق اهداف خود، با مانعی جدی به نام بیداری و ایستادگی ملت ایران روبهرو شدهاند و همین مسئله علت اصلی چالش غرب با جمهوری اسلامی است.» روشن است که حرکتی که سبب شده یک ابر قدرت مانند آمریکا با چالش مواجه شود از پویایی و سرزندگی زیادی برخوردار است. فراتر از این حتی اصل مساله رویارویی آمریکا با یک حرکت و جریان نشان دهنده پویایی و زنده بودن فعال آن جریان است.
ب) حرکت ایران اسلامی در میانه راه
1- سخن مقام معظم رهبری در جمع دانشجویان مبنی بر اینکه امروزه خطر حمله آمریکا به ایران کاهش یافته است، نشان میدهد که جمهوری اسلامی ایران مشکلات اولیه طی مسیر پیشرفت را پشت سر گذاشته و امروزه حرکت آن به یک روند ثابتی تبدیل شده است. چرا که در غیر این صورت آمریکا با تمام توان و حتی با استفاده از گزینههای نظامی در جهت متوقف کردن ایران تلاش میکرد؛ زیرا برای مهار کردن یک جریان و حرکت باید در آغاز حیات آن وارد عمل شد چنانچه آمریکا جهت متوقف کردن ایران اسلامی، از همان روزهای اولیه بعد از انقلاب، گزینههای سختی همچون حمایت از تجزیهطلبی، ترور و مهمتر از همه جنگ عراق علیه ایران را در دستور کار خود قرار داد. اما امروزه بر اساس سخن رهبر معظم انقلاب خطر این گونه برخوردهای سخت کاهش یافته است. نتیجه منطقی این مقدمات اینکه نظام جمهوری اسلامی و مردمسالاری دینی دیگر یک نظام نو پا نیست؛ بر طبق آنچه مقام معظم رهبری در دیدار مسئولان اجرایی استان یزد (16/10/86) بیان فرمودند در حال حاضر کشور از مرحله حساسی عبور میکند و البته طبق فرموده ایشان «این حساس بودن شرایط و نشانههای آن بعد از پیروزی انقلاب اسلامی همواره وجود داشته است و این مساله به معنای وجود خطر و بحران نیست»؛ بلکه باید گفت هر نظامی که با اعتقادات و دیدگاههای جدید در عرصه بینالملل خواسته باشد قد علم کند باید شرایط حساسی را پشت سر بگذارد و همین مساله بدین معناست که فرایند حرکت این نظام از نو پا بودن خارج شده و در جهت نهادینه شدن رشد میکند. با این حال همانگونه که رهبر معظم انقلاب در همین جلسه فرمودند: «همواره باید مراقب خطر بازگشت استبداد و سلطه بیگانگان بود و شاید دهها سال دیگر ملت ایران باید مراقبت کند تا جریان مردم سالاری دینی که هم ضد استبداد و هم ضد سلطه است به یک فرهنگ عمیق و ماندگار در میان مردم تبدیل شود.»
2- طبق سخنان رهبر معظم انقلاب در دیدار با دانشجویان (13/10/86) جنگ روانی غرب علیه ایران در سه جبهه نقض حقوق بشر در ایران، فقدان دموکراسی و نقض حقوق زنان جریان دارد. این نوع برخورد نشان دهنده تقابل دو گفتمان است که یکی سعی دارد بر دیگری پیروز شود. رویارویی و ستیز گفتمان لیبرال دموکراسی با گفتمان اسلامگرایی به این خاطر است که امروز جریان اسلامگرا با طی مسیر اولیه خود بر میزان طرفداران خود افزوده و حداقل در سطح منطقه خاورمیانه آموزههای لیبرال دموکراسی را که مدتها سعی میشد از طریق جریانات روشن فکری وابسته در کشورهای اسلامی گسترش داده شود، به حاشیه براند. وجه عینی این پیروزی، تمایل مردم در عراق، فلسطین، افغانستان، لبنان و حتی در ترکیه به احزاب و گروههای اسلامی است. امروزه طبق سخنان رهبری غرب سعی میکند با ابزارهایی همچون دموکراسی و حقوق بشر وجهه ایران را در سطح جهانی مخدوش کند؛ در حالی که رویکرد آمریکا در عراق، افغانستان، فلسطین و مهمتر از همه لبنان و پاکستان، جلوگیری از شکلگیری دولتی مردم است؛ تحقق دموکراسی در هر یک از این کشورها به معنای پیروزی اسلامگرایان و رودست خوردن کاخ سفید است.
این نوع تقابل یعنی تقابلی از جنس برخورد نرم، نشان میدهد که حرکت ایران اسلامی بسیاری از موانع را پشت سر گذاشته است.
ج) خود یاری حرکت ایران اسلامی
مقام معظم رهبری در دیدار با مسئولان اجرایی استان یزد (16/10/86) جزئیات برنامه ده ساله دشمن بعد از رحلت امام خمینی(ره) را بدین شکل تشریح کردند که دشمن بعد از رحلت امام(ره) به عنوان یکی از ستونهای اصلی حفظ نظام، تصور میکرد میتواند با یک برنامهریزی دقیق، پایههای فرهنگی و اعتقادی مردم را سست کند و با تغییر ذهنیت مردم نسبت به انقلاب اسلامی زمینه شکست جمهوری اسلامی را فراهم نماید. طبق فرمایش رهبری، دشمن در راستای هدف فوق در عرصههای فرهنگی، سیاسی داخلی، سیاسی بینالمللی، حمایت از اپوزیسیون و... تهاجم گستردهای را علیه ایران آغاز کرد؛ اما موفق نشد و این مساله از دیدگاه رهبری به این علت بود که انقلاب اسلامی از بنیه و اساس قوی برخوردار بود و مسئولان آن بینش و بصیرت لازم را داشتند. پیروزی ایران اسلامی در این زمینه بدین معنا است که عناصر، استمرار حرکت آن بومی و درونی میباشند و هنوز هم همین عناصر قوام بخش حرکت نظام است چرا که به اعتقاد رهبر معظم انقلاب «دشمن از این پس نیز در تلاش خود برای تغییر ذهنیت مردم نسبت به انقلاب اسلامی موفق نخواهد شد.» روشن است که اگر عناصر قوام بخش و یا موتور متحرکه نظام، ریشههای غیربومی و وابسته داشته باشد، دشمن به آسانی آنها را خنثی و حرکت را متوقف میکند.
د) تاثیرگذاری عمیق حرکت ایران اسلامی
1- از نشانههای تاثیرگذاری عمیق نظام جمهوری اسلامی، رشد بیداری اسلامی است. رهبر معظم انقلاب همواره در سخنرانیهای متعددی بیداری اسلامی ملتهای مسلمان را شاخصهای از تاثیرگذاری حرکت ایران اسلامی دانستهاند. ایشان در دیدار با خانوادههای شهیدان استان یزد نیز فرمودند: «پدیده عظیم و تاریخی حیات دوباره اسلام و بیداری امت اسلامی به برکت نهضت مردم ایران و فداکاری خانوادههای شهدا شکل گرفته و در همین سه دهه به اندازه صدها سال به پیش رفته است.»
2- فراتر از بیداری اسلامی، گسترش گرایش به دین و معنویت است که طبق فرمایش رهبری در جلسه فوق: «به برکت انقلاب ملت ایران، گرایش به دین و معنویت در جهان سراسر مادیت امروز، احیا شد و ملت ایران در چشم جهانیان عزیز و مقتدر گردید و این افتخار در درجه اول متعلق به شهدا، ایثارگران و خانوادههای آنان است.» این مساله خود شاخصهای از تأثیرگذاری انقلاب اسلامی است.
ه) ملزومات ادامه مسیر
1- روشن است که مهمترین مفهوم مورد تاکید رهبر معظم انقلاب در سخنان متعدد خود در استان یزد، تاکید بر اعتماد به نفس و خودباوری بوده، آموزش نهادینهسازی و فرهنگسازی این مفهوم، لازمه اساسی ادامه مسیر نظام به سوی اهداف و آرمانها است. این مفهوم در بطن خود مفاهیمی چون همت، مقاومت و ایستادگی را در برمیگیرد که رمز پیروزی ملت ایران محسوب میشود.
2- عدم سیاه نمایی و دامن زدن به تبلیغات منفی دشمن لازمه دیگری است که در سخنان رهبری خطاب به مردم یزد مورد تاکید قرار گرفت. سیاه نمایی و جنگ روانی باعث سلب آرامش فضای فکری جامعه شده و زمینه را جهت ترویج خواستهها و الگوهای فکری دشمن فراهم میسازد. این مسئله حتی انگیزه کار کردن دولت را هم به چالش میکشد. بنابر این رهبر معظم انقلاب در نقد مطبوعاتی که از دولت انتقادات گستردهای میکنند فرمودند: «مطبوعات، رسانهها و کسانی که امکان سخن گفتن با مردم را دارند از هر کاری ایراد نگیرند و مردم را ناامید نکنند. این کار به مصلحت کشور نیست.» هر چند همانگونه که رهبری فرمودند، دولت فعلی مانند هر دولتی خطا ها و کاستیهایی دارد اما باید دلسوزانه تذکر داد و بهانهگیری مداوم صحیح نیست.
3- یکی از فرصتهای اساسی باز تولید حرکت و تقویت آن، فرصت انتخابات است. که موجب تداوم جریان مردم سالاری دینی میشود رهبر معظم انقلاب در این زمینه میفرمایند: «حساسیت رهبری در مورد انتخابات به این دلیل است که مبادا افرادی با گرایش به سلطهپذیری و احساس ضعف در برابر قدرتها و منفعل در مقابل هوچیگریهای بین المللی به مجلس راه یابند.»(16/10/86)
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
