سفرى پر از شکست / محمد اسکندری

سفر اخیر رئیس جمهور ایالات متحده به خاورمیانه از سوى بسیارى از تحلیلگران تداوم روند سیاست هاى شکست خورده کاخ سفید خواهد بود.این سفر در ظاهر به منظور تلاش براى برقرارى صلح در اراضى اشغالى صورت مى گیرد اما به عقیده بسیارى از صاحب نظران بوش اهدافى دیگر همچون همپیمان کردن کشورهاى عرب با کاخ سفید در قبال منزوى کردن ایران و کسب محبوبیت براى انتخابات ریاست جمهورى را نیز در ذیل این سفر جستجو مى کند. توجه به چند نکته پیرامون تحولات اخیر در خاورمیانه مى تواند نتایج و رهاورد بوش را از این سفر به وضوح ترسیم کند.

-1عملکرد ایهود اولمرت نخست وزیر رژیم اشغالگر قدس پس از کنفرانس پاییزى آناپولیس به خوبى این امر را روشن ساخت که اسرائیل قصد هیچ‌گونه صلح و سازش را با سران فلسطینى ندارد.ادامه شهرک سازى ها و عدم توجه به بازگردانى هزاران تن از آوارگان فلسطینى خود گواهى بر این امر است که روند صلح وثبات نمى تواند بدون توجه به مطالبات دو طرف به عینیت برسد لذا تلاش بوش در مریلند بدون حضور سران اصلى و منتخبین واقعى مردم فلسطین و توجه به واقعیت خواسته هاى فلسطینیان چیزى جز یک شکست را براى وى در پى نداشت.سفر بوش به سرزمین هاى اشغالى را مى توان پیگیرى همان پروژه شکست‌خورده دانست.بوش پیش از آغاز این سفر گفته بود که سعى دارد تا صلح را در سرزمین هاى اشغالى برقرار کند.وى سعى دارد تا سران اسرائیل را بر این وادارد تا یکصد شهرک صهیونیست نشین را تخلیه کنند امرى که از سوى سران تلآ‌ویو به عنوان خط قرمز شناخته مى شود.اما سران رژیم اشغالگر قدس همواره براین امر تاکید کرده اند که از شهرک سازى دست نخواهند کشید و على رغم این مسئله حماس نیز به عنوان نماینده مردم فلسطین هیچ‌گونه سر تسامحى با اشغالگران ندارد‌. با این تفاسیر مى توان گفت که بوش نمى‌تواند صلحى را حتى براى چند ماه در فلسطین برقرار کند زیرا دوطرف هرگز قصد کوتاه آمدن از مطالبات خود را ندارند.

-2پس از گزارش 16 نهاد اطلاعاتى آمریکا مبنى بر صلح آمیز بودن فعالیت‌هاى هسته‌اى ایران کاخ سفید و هم پیمانان خاورمیانه اى اش با سیلى از انتقادات مواجه گشتند.این امر که ایالات متحده به بهانه واهى عدم صلح آمیز بودن فعالیت هاى صلح آمیز هسته اى ایران سعى در به راه انداختن جنگ سوم جهانى را داشته است اندک اعتبار آمریکا را در خاورمیانه مخدوش ساخت.این امر موجب شد تا نمودار تنفر افکار عمومى از کاخ سفید به بیشینه خود در تاریخ حیات آمریکا برسد.

نظرسنجى موسسه پى .یوهمچنین نشان داده است که وجهه آمریکا در میان کشورهاى اسلامى به نازل‌ترین حالت خود رسیده است.اضافه بر این نفوذ و تاثیر گذارى جمهورى اسلامى ایران به عنوان یک قدرت منطقه اى بر تعاملات خاورمیانه کاخ سفید را براین واداشته است تا درصدد جلب نظر سران کشورهاى عربى براى جلوگیرى از نفوذ ایران در مناسبات منطقه‌اى و بازسازى وجهه از دست رفته خویش برآید.کاخ سفید هرگز نفوذ و رشد گروه هاى اسلامگرا را در کشورهاى خاورمیانه که نقطه اى براى آغاز مخالفت‌ها با جریان سلطه است برنمى تابد لذا مى توان سفر اخیر جرج بوش را در همین راستا قلمداد کرد.امروز کاخ سفید برآن شده است که به هر صورت ممکن جلوى سیر نزولى تعاملات کشورهاى عربى را با ایران بگیرد.سفر اخیر دکتر احمدى نژاد به عربستان و سفر آقاى لاریجانى به مصر و همچنین حضور ایران در اجلاس کشورهاى حاشیه خلیج فارس خشم سران نو محافظه کار آمریکا را بر انگیخته است.

برخى از شنیده ها حاکى از آن است که بوش در این سفر به مقامات عربى وعده کمک هاى چند میلیارد دلارى داده تا شاید بتواند با این امر نگاه عربها را از تهران به سمت کاخ سفید تغییر دهد و ایران را در منطقه منزوى کند.

-3بى شک موقعیت جمهوریخواهان هم اکنون در هوچى گرى هاى انتخابات ریاست جمهورى متزلزل است.سیاست خارجه خشونت بار و در عین حال شکست خورده نومحافظه کاران در عراق،افغانستان و لبنان موجى از انتقادات را در آمریکا علیه جریان حاکم به راه انداخته است.دروغگویى بازها در برابر افکار عمومى درمورد مسئله ایران و عراق فاکتورى براى کاهش محبوبیت آنها در بین اقشار مختلف جامعه شده است.در این وهله که سران کاخ سفید دامنگیر بسیارى از حوادث شده اند تنها راه براى ماندن باز ها در آشیانه مى‌تواند ختم غائله فلسطین باشد.اما باتوجه به واقعیت هایى که امروز پیرامون مسئله فلسطین تنیده شده است ایالات متحده در این ساحت نیز شکست خواهد خورد.در نهایت مى توان این سفر را براى بوش مجموعه اى از شکست هاى متوالى دانست.شکست در ایجاد صلح و ثبات در فلسطین،شکست در هم آوا کردن کشورهاى عرب با سیاست هاى کهنه و شکست خورده ضد ایرانى نومحافظه‌کاران و در نتیجه شکست حزب جمهوریخواه در انتخابات به خاطر عدم کارآمدى وى در سیاست خارجى آمریکا.