آسیب‌شناسی جریان اصولگرا

* وضعیت فعلی جریانات سیاسی کشور و آرایش آنها چگونه است؟
** معمولا جریانات سیاسی در ایران، وقتی به زمان انتخابات نزدیک می شویم، آرایش واقعی خود را پیدا می کنند. بنابر این در حال حاضر که به انتخابات نزدیک نیستیم در یک حالت رکود به سر می برند و جلسات عادی دارند و چند ماه بعد که انتخابات خبرگان را در پیش داریم قطعا آرایش خیلی جدیدی نخواهیم داشت.
نیروهای اصولگرا احتمالا در خیلی از استان ها با هم توافق می کنند و نیروهای ارزشی اصلاح طلب هم قاعدتا در این وضعیت به دنبال ایجاد وفاق هستند.
* وضعیت فعلی جریانات موسوم به اصلاح طلب را چگونه می بینید؟
** جریانات موسوم به اصلاح طلب طیف های گسترده ای دارند. الان شاهدیم که طیف های ارزشی و مذهبی آنها در روزنامه های اعتماد ملی و آفتاب یزد فعال هستند و طیف هایی که ما به آنها گرایشات سکولار و گرایشات نهضت آزادی می گوییم و عمدتا در حزب مشارکت تمرکز پیدا کرده اند، در یک سردرگمی به سر می برند و هنوز نتوانسته اند بعد از جدا شدن از قدرت خودشان را پیدا کنند. البته در بین مردم هم زمینه برای فعالیت اینها خیلی کم است، زیرا با اقدامات افراطی و تندروی هایی که داشتند، بخصوص آنهایی که بحث تغییر قانون اساسی را مطرح کردند و یا بدون طرح در عمل به دنبال آن بودند، الآن جایگاهی در میان مردم ندارند و به نظر می رسد از سوی مردم طرد شده‌اند.
این افراد در آینده احتمالا به جرگه نهضت آزادی و دیگر نیروهای استحاله شده نظام می پیوندند و کار خود را در آن قالب انجام می‌دهند.
* وضعیت فعلی جریانات اصولگرا چگونه است؟
** جریانات اصولگرا چون در حال حاضر در موضع قدرت هستند، به صورت طبیعی، آسیب پذیری شان بیشتر شده است زیرا گروهی که در موضع قدرت هستند را، معمولا چند خطر تهدید می کند. یکی از آنها خطر تفرقه است. اگر اینها دقت لازم را نداشته باشند درباره نوع اداره کارها یا بر سر تصاحب مناصب ممکن است اختلاف نظر پیش آید. لذا باید دقت کنند که برای آن هدف اصلی که خدمت به مردم است، کارشان را به خوبی انجام دهند.
خطر بعدی این است که چون در حاکمیت هستند باید به قول ها و وعده هایی که به مردم دادند عمل کنند. در این راه چون مشکلات کشور زیاد است به همین علت اگر تمام توان خود را معطوف به کار کنند باز هم اشکالات و انتقاداتی وجود خواهد داشت. در اینجا باید توجه داشت که اگر کار برای رضای خدا، حل مشکلات مردم و انجام وظیفه باشد انسان در پیشگاه خداوندوظیفه اش را انجام داده است.
به هر حال این جریان باید با حفظ وحدت به دنبال رسیدن به اهداف باشد. در این راه افراد وابسته به جناح های دیگر که هنوز در قدرت هستند مشکلاتی ایجاد خواهند کرد و حتی ممکن است تخریب جناح اصولگرا را در دستور کار خود قرار دهند که جریان اصولگرا نیز باید با به کارگیری نیروهای کارآمد به مطالبات مردم پاسخ دهد.
* شما انشعابی را در جریان اصولگرا نمی‌بینید؟
** خیر، فضای چنین چیزی در میان مردم وجود ندارد. مردم رای دادند که اینها بیایند و کار انجام دهند حال اگر عده ای به دنبال انشعاب بوده و بخواهند کار نکنند هم به خود لطمه می زنند و هم به مردم.
البته باید توجه داشت که گرایشات اصلی در انتخابات مجلس شورای اسلامی مشخص می شود و انتخابات خبرگان فرصت بروز این انشعابات نیست.
لذا باید تا انتخابات آینده مجلس شورای اسلامی صبر کنیم تا ببینیم چه می‌شود.
* جریان اصولگرا برای خبرگان چه برنامه‌ریزی دارد؟
** انتخابات خبرگان انتخاباتی استانی است و به هر حال یک نوع از وحدت در استان ها وجود دارد. این خود باعث می شود تا سطح وفاق برای انتخابات بالا رود و نامزدهای استانی به راحتی انتخاب شوند. البته چهره های شاخص در استان ها مشخص هستند و به نظر نمی رسد جریان اصولگرا در این مورد دچار مشکل شود.
* حدود یک سال از تشکیل دولت اصولگرا می گذرد. موفقیت دولت را از نظر سیاسی در این یک سال چگونه ارزیابی می‌کنید؟
** ما در گذشته در مسائل بین المللی دچار انفعال بودیم. اروپایی ها و آمریکایی ها معمولا موضوعی را مطرح می کردند و ما بعد از آن به دنبال پاسخ بودیم، ولی الآن، با انسجامی که در مجلس به وجود آمده و تغییراتی که در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و دستگاه سیاست خارجی ایجاد شده است، موضع ما در صحنه بین المللی موضعی مبتکرانه و به اصطلاح پیش روانه است. برای مثال در مسئله هسته ای الآن غربی ها سردرگم و گیج هستند و نمی دانند چه کاری باید انجام دهند.
از طرفی در میان افکار عمومی دنیا هم، با موضع گیری های آقای احمدی نژاد، ریاست محترم جمهوری راجع به هولوکاست، قضیه فلسطین، پشتیبانی از مردم و نوع برخورد با استکبار جهانی، محبوبیت جمهوری اسلامی بیشتر شده است. شواهد این امر را می توان در مطبوعات، رسانه ها و همچنین در سفرهای رئیس‌جمهور دید.
در بعد داخلی هم، سفرهای استانی رئیس جمهور اقدامی مهم و موثر قلمداد می شود. ممکن است کارهای عمیق کمتر انجام شود ولی همین حل مشکلات انباشته مردم توسط هیأت دولت خیلی موثر خواهد بود. البته اگر پیگیری های جدی استاندارها و نمایندگان مجلس را شاهد باشیم. این سفرها آثار بیشتری خواهند داشت.
در بحث صرفه جویی در همایش ها و بقیه امور می توان گفت که ریخت وپاش ها کم شده است. مسئولین رویه ساده زیستی را در پیش گرفته و از تشریفات زائد کاسته شده است.
در بحث بودجه هم که مشکل اساسی پیمانکاران و دستگاه های اجرایی بود، تحولات خوبی صورت گرفت. موافقت نامه ها عمدتا اول سال امضا شد و تخصیص بودجه هم تا نیمه دوم سال انجام می پذیرد که از این میزان پنجاه درصد در سه ماهه اول تخصیص پذیرفته و 50 درصد باقی مانده هم تخصیص داده خواهد شد.
برای تمرکز زدایی شرکت ها و ادارات از تهران هم کارهای بسیاری صورت پذیرفته که بعضی وزارتخانه ها مثل نفت و نیرو دفاترشان در تهران را تعطیل کرده و به استان ها نقل مکان کرده‌اند.
* با توجه به اینکه تاریخ سیاسی دو دهه گذشته در ایران نشان داده که هر دولتی به قدرت می رسد به دنبالش افرادی می آیند و حزبی تشکیل می دهند. یعنی دقیقا برخلاف جریانات سیاسی در دنیا، شما فکر می کنید دولت جدید هم چنین چیزی را به دنبال خود داشته باشد؟
** تا الآن که ظاهرا بنایی برای تشکیل حزب نداشته اند. تشکل های اصولگرا خود یک سری تشکیلات دارند ولی در مجموع در ایران احزاب و تشکل ها خیلی فراگیر و کارساز نیستند.
تاکنون شواهدی در دست نیست که نشان دهد دولت جدید به دنبال تشکیل حزب است البته اگر هم دست به چنین کاری بزند، اشتباه کرده است. زیرا احزاب و تشکیلات باید از درون مردم خارج شوند و شما این امر را به خوبی در تاریخ دو دهه گذشته می بینید. احزابی مثل کارگزاران و مشارکت، احزابی که دولت ساخته بودند، با کنار رفتن دولت از قدرت از بین رفتند.
* با توجه به اینکه شما یکی از فعالین مطبوعاتی هستید، فضای سیاسی مطبوعاتی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
** تغییرات عمده ای در مطبوعات ایجاد نشده است.
مطبوعات چند دسته اند، یک دسته پشتیبان دولت هستند، گروهی منتقدند و بعضی مخالف دولت.
اما مشکل اساسی این حوزه که دولت باید فکری برایش بکند این است که ساختار مطبوعات همه اش دولتی است یعنی دولت خودش مجوز می دهد، کاغذ وارد می کند، کاغذ را توزیع می کند و خودش هم روزنامه منتشر می کند. با کمال تاسف باید بگوییم در منطقه خاورمیانه ما از نظر مطبوعاتی فقط از افغانستان و عراق جلو هستیم و این عقب ماندگی به علت ساختار دولتی حاکم بر مطبوعات است که باید تغییر کند.
در صورتی که استعداد و ظرفیت بالایی وجود دارد و ما فقط 5200 نشریه دانشجویی داریم که این نشان دهنده اهتمام قشر جوان به کار رسانه ای است.
دولت باید در فضای مطبوعات تغییر ساختار ایجاد کند و اجازه دهد ساختاری جدید به وجود آید که در آن ما شاهد مطبوعات فرامنطقه ای باشیم.
* فکر نمی کنید الان مطبوعات اصلاح طلب بیشتر در حال فعالیت هستند و مطبوعات اصولگرا در حالت اغما به سر می برند و فعالیت چندانی ندارند؟
** بله، یک اشکال اساسی این است که معمولا نخبگان اصولگرا توجه کمی به بحث رسانه ها و مطبوعات دارند. این ایرادی نهادی و زیربنایی است اما طیف مقابل به مطبوعات و رسانه ها اهمیت بسیاری می دهند.
از طرف دیگر گروهی که در حاکمیت است باید از فعالیت هایش دفاع کند و گروه خارج از حاکمیت به دنبال انتقاد از وضع موجود است و انتقاد کردن بسیار راحت تر از دفاع موثر است. ولی به هر حال مسئله اساسی این است که دولت تلاش کند مردم در انتشار و اداره مطبوعات سهم بیشتری داشته باشند.
* به انتخابات مجلس خبرگان نزدیک می شویم با توجه به اینکه انتخابات مهمترین آوردگاه جریانات سیاسی و نقطه بیشینه شدن فعالیت های سیاسی است، به نظر شما جریانات سیاسی چه شعارهایی را برای انتخابات مطرح می کنند و کدام جناح بخت بیشتری برای پیروزی دارد؟
** تا زمان برگزاری انتخابات خبرگان چند ماه فرصت باقی است و معمولا در ایران این گونه است که یکی دو ماه مانده به انتخابات شعارها، گرایشات و ائتلاف های مختلف مشخص می شود. من فکر نمی کنم الآن هیچ تشکلی مبادرت به انتخاب شعار کرده باشد. اما می توان پیش بینی کرد که طیف نیروهای اصولگرا پیروز این انتخابات باشند زیرا به هر صورت نیروهای اصولگرا در انتخابات خبرگان از نظر داشتن چهره های مورد قبول مردم و وزنه های علمی و فقهی قوی تر هستند.
* درباره بحث سیاست داخلی دولت، با توجه به اینکه دولت شعار کاری اش را عدالت اقتصادی تعریف کرده، به نظر شما چه میزان به سمت سیاسی شدن فضای جامعه پیش خواهیم رفت؟
** بحث تنش ها و روزمرگی هایی که در دوره قبل بود و هر روز یک سر و صدا و آشوب بین مطبوعات و مجلس داشتیم وجود ندارد و در حال حاضر فضای آرامی ایجاد شده است. بنابر این فضای مناسب برای کار ایجاد شده و زمینه اجرای عدالت اجتماعی و اقتصادی مهیا شده است. در مجموع فضا از دوره قبل بهتر است.
یکی از دلایلی که رهبر معظم انقلاب سیاست های بند «د» اصل 44 را ابلاغ فرمودند این بود که فضا برای اجرای آن آماده تر است.
تلاش دولت هم بر این است که امکانات بیشتری صرف مناطق محروم شود.
از طرفی در فعالیت های سیاسی برای اینکه فعالیت احزاب نهادینه شود 27 سال مدت زیادی نیست. به هر حال امیدواریم در این راه کار بیشتری صورت گیرد.
* وضعیت سیاسی جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی چگونه است؟ آیا این تشکل برای چند انتخابات پیش رو برنامه ریزی خاصی داشته است؟
** در حال حاضر، فعالیت های جمعیت ایثارگران تقریبا به حالت نیمه فعال درآمده است. زیرا اگر انتخاباتی نزدیک نباشد احزاب در ایران فعالیت زیادی ندارند. البته جلساتشان به صورت مرتب برگزار می شود و در مسائل مختلف موضع گیری هایشان را بیان می کنند. این جمعیت کم کم خود را برای انتخابات پیش رو آماده می کند ولی در مورد انتخاب شعارها و مصادیق هنوز بحثی صورت نگرفته است.
* از اینکه وقت خود را در اختیار ما قرار دادید سپاسگزاریم.