پلونیوم

جمهوری اسلامی ایران در یکی از گزارش های خود به آژانس اعلام کرد که با تابش دهی بر فلز بیسموت (Bismuth) درصدد تولید پلونیوم (Polonium) خالص در درجه آزمایشگاهی بود. آژانس نسبت به این موضوع به شدت حساس شده و خواستار توضیحات بیشتر از سوی ایران بوده و می باشد.
پلونیوم چیست و دارای چه کاربردی است؟
پلونیوم یکی از عناصر شیمیایی جدول تناوبی است که نماد آن Po بوده و عدد اتمی آن 84 است. پلونیوم به عنوان یک شبه فلز رادیواکتیو نادر از نظر شیمیایی است که از سنگ معدن اورانیوم به دست می آید. در واقع این عنصر در معادن اورانیوم با میزان 100 میکروگرم در هر تن یافته می شود. فراوانی طبیعی آن تقریبا 2/0درصد رادیوم می باشد. «پلونیوم» اولین بار در سال 1898 توسط ماری کوری و پیر کوری کشف شد و نام گذاری آن نیز از عنوان کشور لهستان (Poland) که سرزمین مادری ماری کوری بوده گرفته شد.
در سال 1934 یک تجربه نشان داد که هنگامی که بیسموت توسط نوترون ها بمباران می شود بیسموت 210(Bi-012) که در واقع مادر پلونیوم است به وجود می آید .تابش دهی بر فلز بیسموت منجر به تولید پلونیوم 210 می شود. امروزه پلونیوم در مقادیر میلی گرمی در فرایند ذوب نوترونی در رآکتورهای هسته ای نیز به وجود می آید. گفتنی است، پلونیوم از تمام عناصر دیگر بیشترین ایزوتوپ را دارد که تمام آنها رادیواکتیو می باشد. 25 ایزوتوپ پلونیوم با جرم اتمی از 194 تا 218 شناخته شده است.
(Po012) در دسترس ترین نوع آن می باشد و (Po902) با نیمه عمر 103 سال و (Po802) با نیمه عمر 9 و 2 سال توسط بمباران (Deteron) سرب یا (Bismuth) در یک (Cyclotron) به وجود می آید. این ایزوتوپ ها بسیار گران می باشند. از سوی دیگر، کار کردن با آن بسیار خطرناک است حتی مقادیر میلی گرمی یا میکروگرمی آن در پلونیوم 210 بسیار خطرناک است و کار کردن با آن نیاز به تجهیزات خاصی دارد. پلونیوم هنگامی که با «برلیوم» آلیاژ تشکیل شود می تواند یک منبع نوترون باشد.
این عنصر در ساخت وسایلی که بار الکتریکی استاتیک را در کارخانجات نساجی و دیگر نقاط از بین می برند، استفاده می شود. پلونیوم در ساخت شانه هایی که گردوغبار انباشته شده بر روی فیلم های عکاسی را پاک می کنند، نیز استفاده می شود. این عنصر یک منفع قدرت توسعه یافته برای استفاده در تحققات فضایی نیز می باشد. پلونیوم به عنوان یک منبع گرمایی نیروهای سلول های ترمومتریک در ماهواره های مصنوعی پیشنهاد می‌شود.
این ماده در باطری های گرمایی رادیوایزوتوپی به کار برده می شود. همچنین این ماده به همراه «برلیوم» برای کاربردهای نظامی نیز استفاده می شود از جمله به عنوان تولید کننده «نوترون» در برخی از طرح های تسلیحات هسته ای استفاده می گردد. به ویژه می تواند در انفجار سلاح هسته ای به کار رود.