ایالات متحده و آینده عراق/محمد اسکندری

 موج رقابت هاى انتخاباتى در چند ماه اخیر در ایالات متحده به شدت بالا گرفته است.پیروزى باراک اوباما در مرحله مقدماتى انتخابات ریاست جمهورى در ایالت “آیووا”بار دیگر امیدهاى حزب دموکرات را براى ورود به کاخ سفید زنده نگه داشت.بسیارى از تحلیلگران و صاحب نظران براین باورند که اتخاذ راهبردى شفاف و منطقى از سوى اوباما پیرامون مسائل خارجى ایالات متحده همچون جنگ عراق منجر به برترى وى از رقباى سرسختى همچون “هیلارى کلینتون، “جان ادوارز” شده است.باراک اوباما در اکثر نطق هاى انتخاباتى خود عقب نشینى هر چه سریعتر نیروهاى نظامى آمریکایى از باتلاق عراق را ضرورى و درگیر شدن کاخ سفید در بحران عراق را اشتباهى غیرقابل گذشت از سوى سران نومحافظه کار واشنگتن دانسته است.این اظهارات امیدوار کننده در حالى از سوى مرد شماره یک ایالت ایلى نویز مطرح مى گردد که به تازگى همقطاران وى در کنگره لایحه بودجه 555 میلیارد دلارى براى سال 2008 را که شامل 70 میلیارد دلار براى جنگهاى عراق و افغانستان است،امضا کرده اند.این لایحه بدون هیچ واکنشى از سوى دموکرات هاى کنگره به تصویب رسید و هیچ‌گونه قید و بندى براى بازگشت نیروهاى در برابر این بودجه از جرج بوش گرفته نشد.این لایحه در 19 دسامبر تصویب شده است .

توجیه این ابهامات متصور پیرامون پیروزى نماینده حزب دموکرات و اقدام اخیر آنها در کنگره بسته به شناخت ماهیت ساختار سیاسى ایالات متحده و ساخت شناختى تعاملات کاخ سفید و کنگره است.اضافه بر این باید دید که دکترین سیاست دوحزب جمهوریخواه و دموکرات در مورد عراق چه تغییراتى خواهد کرد و آیا مسئله عراق مى توانند فاکتورى براى تعیین سرنوشت بیست و چهارمین رئیس جمهور کاخ سفید باشد؟

جامعه آمریکایى متشکل از اقشار متفاوتى است . شاید بتوان گفت جامعه آمریکا مجموعه اى است از تفاوت هاى فرهنگی،اجتماعی،نژادی، سیاسى ،اقتصادى و ... . این گروه‌ها اغلب براى احقاق حقوق خود و تاثیر گذارى بر سیاست‌هاى داخلى و خارجى کشورشان نهاد هاى اجتماعى را تشکیل مى دهند. این نهادها در حقیقت لابى هایى هستند که قدرت نفوذ و تاثیرگذارى بالایى را بر دستگاه هاى حکومتى دارند.این گروه هاى نفوذ اغلب با صرف مخارج هنگفت وارد عرصه سیاسى شده و اصول سیاسى کشور خود را مطابق با منافع خود،از طریق فشار بر نمایندگان مجلس نمایندگى و یا سناتورهاى سنا و یا خود دولت تغییر و در صورت امکان حتى تشکیل مى دهند.این لابى ها بعضا قدرتمند هستند که مى توانند دولتمردان را وادار کنند تا یک جنگ تمام عیار را به راه بیندازند.به عنوان مثال جنگ عراق متاثر از فشار لابى هاى اقتصادى همچون کارتل هاى بزرگ نفتى و شرکت هاى اسلحه سازى به راه افتاد.

با این تفاسیر مى توان نتیجه گرفت که احزاب در آمریکا براى به دست گرفت سکان قدرت ابتدا باید آرا و توجهات اقشار بیشترى از جامعه را به خود جلب کنند.آن گاه با یک تعامل سازنده با دیگر قوا راه را هموار سازند.در واقع احزاب باید با کسب لابى ها خود را به واقعیت هاى جامعه نزدیکتر کنند تا بتوانند در هوچى گرى هاى انتخاباتى صداى رساترى داشته باشند.البته باید در ضمن این مطلب گفت که احزاب به دنبال اکثریت لابى هاى اجتماعى نیستند بلکه براى رشد و ترقى به سوى ائتلاف اقلیت ها که اکثرا منابع و امتیازات مناسب ترى دارند سوق پیدا مى کنند. اکنون دموکرات ها که خاطره خوبى از عراق در انتخابات کنگره دارند باید با سر دادن شعارهاى ضد جنگ اکثریت بیشترى از اقشار جامعه را با خود هم آوا کنند.اما باید دانست تنها اهرم فشار کنگره بر کاخ سفید در قبال جنگ عراق عدم تصویب هزینه سرسام آور آن است.اما به راستى چرا دموکرات‌ها با بوش سراین لایحه حتى چانه زنى هم نکردند؟

امروز در ایالات متحده بسیارى از اقشار جامعه برسر مسئله جنگ عراق همصدا شده اند.اکثر آنها در واقع خواهان خروج هرچه سریعتر نظامیان از عراق هستند.اما دموکرات ها در مقابل جمهوریخواهان دست بسته هستند زیراکه اگر کنگره از برگ برنده خود یعنى قطع بودجه جنگ استفاده کند در واقع خود را آماج انتقادات افکار عمومى قرار داده است.قطع بودجه جنگ در حقیقت موجبات کاهش توانایى ارتش و در نتیجه افزایش آمار تلفات و کشته ها خواهد شد و این همان پاشنه آشیل دموکرات هاست زیرا از یک سو افسارگسیختگى بوش را مى بینند و از سوى دیگر نمى‌توانند با کاخ سفید کنار نیایند.لذا ما مى بینیم به رغم تصمیم کنگره هنوز مردم آمریکا به دموکراتها راى مى دهند.

موقعیت کنونى بوش(مدت زمانى که یک شخص مى‌تواند به صورت متوالى ریاست جمهورى آمریکا را بر عهده بگیرد هشت سال است و بوش این دوره را کاملا گذرانده است)باعث شده است که وى حزب و پایبندى به منافع حزب خود را فراموش کند و این کمتر از یک سال مانده از دوران منفور ریاست جمهورى خویش را به اجراى طرح ها و افکار خویش بگذراند‌.

از این رو بازها قدرت تمرکز چندانى بر معادلا‌ت سیاسى بغداد نخواهند داشت.