نگاه ناروای غرب به حقوق زنان/حمزه عالمی

مقام معظم رهبری طی سخنان اخیر خود که در جمع دانشجویان یزد(13/10/86) و دیدار با مردم قم(19/10/86) مطرح کردند، موضوع حقوق زنان در اسلام و استفاده ابزاری غرب از این مقوله جهت مقابله با جمهوری اسلامی را مورد تاکید قرار دادند. واقعیت این است که موضوع حقوق زنان که خود ذیل مسئله‌ی کلی‌تری به نام حقوق بشر مطرح می‌شود، امروزه یک ابزار مهم سلطه‌گران غربی جهت اعمال نفوذ و ایجاد جنگ روانی علیه یک کشور محسوب می‌شود. این مساله در حالی است که گرایش عمومی فرهنگ و تمدن غرب درباره حقوق زنان، نواقص و نارسائی‌های زیادی را دارا است. در این نوشته با توجه به دیدگاههای مقام معظم رهبری به برخی از این نواقص اشاره می‌شود.

1- حقوق زنان قربانی سیر تمدن غرب

بررسی تاریخ تمدن غرب از قرون وسطی تا عصر حاضر نشان می‌دهد که فرهنگ غربی یک حقوق مشخص، مدون و ثابتی در مورد زنان نداشته است. این مساله بدین خاطر است که ایدئولوژی حاکم بر جوامع غربی در دوران قرون وسطی، مسیحیت تحریف شده بود و بعد از وقوع رنسانس و کنار زدن دین از عرصه اجتماع، آموزه‌های ناقص بشری در قالب ایدئولوژی لیبرال- دموکراسی بر این جوامع حاکم شد؛ حال آنکه در هر دو مورد حقوقی عقلانی و مبتنی بر ویژگی‌های طبیعی زنان درباره آنها وجود نداشت. در چنین خلائی آنچه حقوق زن را مشخص می‌کرد، نیازهای طبیعی و انسانی زنان نبود؛ بلکه نوع گرایش تمدن و فرهنگ غرب و نیازهای تکنولوژیک برخاسته از انقلاب صنعتی بود که این حقوق را پایه‌ریزی نمود و البته اندیشمندان این دوران بر همین مبنا به نظریه‌پردازی در مورد حقوق زنان و جایگاه اجتماعی آنان پرداختند.

در قرون وسطی که دین تحریف شده مسیحیت با اقتدار و استبداد کلیسا ترکیب شد، هر چند مسیحیت تحریف شده چندان تبعیضی میان زن و مرد روا نمی‌داشت، اما حاکمیت فرهنگ یونان باستان بر ارباب کلیسا، حقوقی را برای زنان قایل نبود. در فرهنگ و تمدن باستان، زنان جزء شهروندان محسوب نمی‌شدند و ارسطو آنان را برده و محکوم به اسارت می‌دانست(1). حاکمیت این نوع فرهنگ سبب شد تا حتی در قرون معاصر، زنان اروپا تحت سیطره ظلم و ستم مردان باشند. ویل‌دورانت در این باره می‌نویسد: «زن در اروپا در حیطه قانونی قرار داشت که مردان را مجاز می‌کرد زن خود را به دلخواه کتک بزنند و این ضرب و جرح، اقدامی روشنفکرانه در جهت حمایت از زن در قانون هم، محسوب می‌شد.» بر اساس دیدگاه دورانت تا سالهای 1859 زن در اروپا حق مالکیت نداشته و پس از ازدواج مجبور بود که اموال و دارایی خود را به شوهرش منتقل کند. حتی در مواردی اگر پدری فرزند پسر نداشت، ارث خود را نه به فرزندان دختر خود، بلکه به پسران فامیل می‌بخشید(2) بعد از قرون وسطی و وقوع رنسانس، باز هم سیر تحولات جامعه بشری، حقوق زنان را مشخص می‌کرد. در واقع انقلاب صنعتی و حاکمیت سرمایه‌داری زنان را تا حد یک کالا تنزل داد؛ اما روشنفکران این مساله را در پوشش شعار آزادی مطرح کردند تا به بهانه آزادی، استثمار زنان را در دستور کار خود قرار دهند. رهبر معظم انقلاب در این باره می‌فرمایند: «از روزی که اروپایی‌ها، تازه صنایع جدید را به وجود آوردند و احتیاج به نیروی کار ارزان و بی‌توقع و کم دردسر داشتند، زمزمه‌ی «آزادی زن» را بلند کردند و امروزه آنچه به عنوان «آزادی زن» در غرب مطرح است دنباله همان داستان وهمان ماجرا است.»(3)

در ادامه تاریخ مغرب زمین، وقوع دو جنگ جهانی قرار دارد. فارغ از تجاوزهایی که به حقوق زنان در این جنگ‌ها صورت گرفت، باید گفت که بعد از جنگ نیز، زنان ابزار کاهش فشارهای روحی و روانی جامعه قرار گرفتند و آزادی لجام گسیخته و گسترش ابتذال، فساد و فحشاء از نشانه‌های ابزاری شدن زنان است. مجموعه این وقایع سبب شد تا مفاهیمی همچون مردسالاری، احیاء حقوق زنان و جنبش‌های فمینیستی گسترش یابد و اساساً گسترش این مفاهیم خود نشان دهنده رواج تهاجم به حقوق زنان در غرب می‌باشد. تعبیر مقام معظم رهبری درباره این نسخه‌های جدید غرب کاملاً روشن کننده است: «اگر نسخه‌ی غربی در مورد زن درست بود، اگر آزادی غربی‌ چیز موفقی بود، اگر دفاع از حقوق زن حقیقی بود، احتیاج به این نبود، پس آن نسخه غلط بود؛ نسخه‌ی فعلی‌اشان هم غلط است و جز به بدبختی و مشکل‌تراشی برای زن و مرد و به خصوص برای زن، به چیزی نخواهد انجامید.»(4)

2- سلطه فرهنگ روم بر حقوق کنونی زنان در غرب

1/2- مردسالاری پنهان: بر اساس بیانات رهبر معظم انقلاب، آنچه امروزه در غرب تحت عنوان دفاع از حقوق زنان تبلیغ می‌شود یک ترفند و دسیسه برای تامین غرایز جنسی مرد است و در واقع نوعی مردسالاری پنهان اما شدید در این موضوع وجود دارد: «یکی از نشانه‌های مردسالاری غربی‌ها همین است که زن را برای مرد می‌خواهند؛ لذا می‌گویند زن آرایش کند، تا مرد التذاذ ببرد! این آزادی زن نیست؛ این در حقیقت آزادی مرد است. می‌خواهند مرد آزاد باشد، حتی برای التذاذ بصری.»(5) این نوع بهر‌ه‌وری از زنان در حقیقت همان روش استفاده شاهان گذشته و امپراتوری‌ها است. از این رو مقام معظم رهبری می‌فرمایند: «امروزه آنچه که بر سر تا پای فرهنگ اروپایی و غربی و به تبع آن فرهنگ آمریکایی و خرده‌ریزهای غرب حاکم است، همان اصول و خطوطی است که در امپراتوری روم وجود داشته، آن زمان هم زنان را به بالاترین مقام می‌رساندند، برای اشباع یکی از خاکی‌ترین و مادی‌ترین خصلت‌های بشری در مرد.»(6) ویل‌دورانت نیز بر همین مساله تاکید می‌کند و می‌نویسد: «اروپا پس از انقلاب فرانسه نیز در بستر آزادی فردی، برای زنان جایگاهی در نظر گرفت که مردان آزادی‌خواه را مجاز می‌کرد تا با خشنونت رومیان باستان با زنان رفتار کنند»(7)

2/2- ابتذال زنانه و پایمال شدن حقوق طبیعی زنان: طبق فرمایش مقام معظم رهبری «حق یک منشاء طبیعی دارد. حق واقعی آن است که منشاء طبیعی داشته باشد. آن حقوقی که برای زن و مرد وجود دارد باید متکی باشد به طبیعت زن و مرد.» از نظر ایشان حق یک امر انتزاعی نیست بلکه برای شناخت آن باید طبیعت و ذات انسان را مورد مطالعه قرار داد در واقع یکی از ویژگی‌های طبیعی زنان نیاز به آرامش است. ولطافت روحی زن ایجاب می‌کند که در محیطی آرام و فارغ از سوء استفاده‌ جنسی به شکوفایی استعداد خود بپردازد. در حالیکه فرهنگ غرب با کشاندن زنان به ابتذال و استفاده ابزاری، این حق طبیعی آنها را زیر پا گذاشته است. باید گفت که کشورهای غربی تجاوز به حقوق زنان را در هر دو محیط خصوصی و خانوادگی و محیط اجتماعی اعمال می‌کنند؛ چرا که واقعیت‌ها و آمار نشان می‌دهد که زنان در محیط‌های خانوادگی غرب از آزار مردان در امان نیستند و آن گونه که در تبلیغات غربی صحنه‌سازی می‌شود، وجود ندارد.

کوتاه سخن آنکه در حال حاضر آزادی به عنوان یک مفهوم اساسی در تمدن غرب، در واقع زندان بزرگی است که حقوق طبیعی زنان را در عرصه‌های مختلف وارونه ساخته و این وارونه‌سازی که معنایی جز پایمال شدن حقوق جنس مؤنث نیست، با تبلیغات کاذب غرب به عنوان طرفدارای از حقوق زنان اعلام می‌شود و همانگونه که اندیشمندان غربی خود اشاره می‌کنند این آزادی لجام گسیخته امروزه به متلاشی شدن نهاد خانواده انجامیده که بحران جدی جوامع غرب محسوب می‌شود.(8)

پی‌نوشت‌ها:

1- زروندی، نفیسه، «نقدی بر دیدگاههای رایج فمینیستی و تبیین پیامدهای آن»، فصلنامه مطالعات فرهنگی- دفاعی زنان، سال دوم، شماره 4، بهار 1386. ص 80.

2- ویل‌دورانت، تاریخ تمدن، عصر ایمان، ص 447 – 405 .

4- بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با گروهی از زنان، 25/9/1371 .

5- سخنان خطاب به همایش خواهران، 30/7/1376 .

6- خطبه عقد قرائت شده توسط رهبر معظم انقلاب، 22/12/1378 .

7و8- دورانت، تاریخ تمدن، عصر ناپلئون، ص 149 .