ادامه راه

فرامرز پارسا
گروه 1+5 پس از 15 ماه فرار از مذاکره، سرانجام به میز گفت وگو با جمهوری اسلامی ایران بازگشت. دور جدید این مذاکرات طی دو روز (15 و 16 آذر) با محوریت گفت وگوهای سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران و کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در سوئیس برگزار شد. در نهایت طرفین بر ادامه این مذاکرات در استانبول تأکید کردند.
بسیاری از ناظران سیاسی، مذاکرات ژنو را موفقیتی دیگر برای ایران در پیگیری حقوق هسته ای خویش عنوان داشتند چرا که جمهوری اسلامی ایران به رغم تمام ادعاها و فضاسازی های غربی ها، از مواضع خویش عقب نشینی نکرده و بر اساس محورهای از پیش ذکر شده در این مذاکرات حضور یافته بود.
رویکرد گروه 1+5 به پایان دادن به سیاست فرار از مذاکره، هر چند گامی مثبت برای جبران اشتباهات گذشته از سوی این گروه می باشد، اما آن را باید آغاز راهی دانست که تداوم آن برای برگزاری نشست استانبول در اواخر ماه ژانویه، نیازمند اتخاذ تصمیمات اعتمادساز دیگر از سوی این کشورها می باشد. مواضع گذشته گروه 1+5 بی اعتمادی جهانی در قبال آنها را به همراه داشته است، لذا برای نتیجه بخش بودن ادامه مذاکرات - ازجمله در استانبول- باید شرایطی خاص را در نظر داشته باشند از جمله:
نخست آنکه، مهم ترین مسئله، پایبند بودن گروه 1+5 بر توافقات صورت گرفته در نشست ژنو برای ادامه این مذاکرات در ترکیه می باشد. متأسفانه اعضای گروه 1+5 بویژه آمریکا و اعضای اروپایی آن تاکنون بر تعهدات خویش برای ادامه مذاکرات، پایبند نبوده که نتیجه آن توقف روند گفت وگوها به مدت 15 ماه بوده است. گرایش به پاسخگویی به سوال ایران به ویژه در مورد تجهیزکنندگان رژیم صهیونیستی به سلاح هسته ای و نیز عدم کارشکنی در میزبانی ترکیه به عنوان میزبان دور بعدی مذاکرات، می تواند بخشی از این اعتمادسازی باشد. برخی اظهارنظرها از سوی مقامات غربی از جمله کاترین اشتون پس از مذاکرات که به زعم خویش تلاش داشتند بر ناکامی خویش در برابر ایران سرپوش گذارند، ابهاماتی را در صداقت 1+5 در قبال ادامه مذاکرات به همراه داشت که لازمه ادامه مذاکرات، عدم تکرار چنین مواضعی خواهد بود.
دوم آنکه، کارنامه گروه 1+5 بویژه آمریکا نشان می دهد که آنها همچنان در توهم کارآمدی سیاست تحریم و تهدید برای تحقق اهداف شان در قبال ایران می باشند. آنها باید دریافته باشند که این سیاست هرگز نمی تواند اراده ملت و دولت ایران برای دست یابی به حقوق خویش از جمله در زمینه استفاده از انرژی صلح آمیز هسته ای را متزلزل سازد، لذا این گروه باید از اصرار بر سیاست سوخته تهدید و تحریم در فواصل میان مذاکرات ژنو و استانبول خودداری کرده و در جهت اعتمادسازی از جمله لغو تحریم های اعمال شده از سوی قطعنامه غیر قانونی 1929 شورای امنیت و تحریم های یک جانبه آمریکا و اروپا علیه ایران گام بردارد. این امر تا حدودی می تواند ترمیم کننده نگاه منفی ایجاد شده از سوی گروه 1+5 در میان ملت ایران باشد.
بازگرداندن پرونده ایران از شورای امنیت به آژانس و خودداری از سیاسی ساختن گزارش های آژانس در قبال فعالیت های هسته ای ایران می تواند گامی موثر برای بیان حسن نیت 1+5 برای ادامه مذاکرات در ترکیه باشد.
در نهایت می توان مذاکرات ژنو و تعیین ترکیه به عنوان محل بعدی مذاکرات را گام نخست گروه 1+5 برای بازگشت به مسیر صحیح در پرونده هسته ای ایران دانست که نتیجه استقامت و پایداری دولت و ملت ایران در دستیابی به حقوق خویش از جمله در زمینه دستیابی به حقوق هسته ای می باشد،لذا این کشورها برای نتیجه بخش بودن مذاکرات آینده، ضمن کنار نهادن مواضع سوخته و نخ نما شده گذشته، باید گام های جدیدی برای بهبود چهره خود در میان ملت ایران بردارند که پذیرش حقوق هسته ای ملت ایران، بخش کوچکی از این اعتمادسازی می باشد.