سخت ترین پرسش از یک اقتصاددان

بصیرت:  اینکه از یک اقتصاددان بپرسند بهترین راهکار برای نگه داشتن یارانه نقدی در حساب های مردم چیست، سؤالی سخت و چند پهلوست.
سختی سؤال از آن جهت است که موقعیت زمانی حال حاضر ما اجازه پاسخ دادن به آن را نمی دهد، چون بر خلاف اینکه ما دانشگاهی هستیم و حرف و نظر خودمان را مطرح می کنیم، بهتر است به اجرای طرح به شکل فعلی و مدنظر دولت کمک کنیم و نظریه پردازی را کنار بگذاریم.
بنده زمانی که آرا و نظرات کارشناسان را برای چگونگی اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها خواستار شدند، پیشنهاد کردم 700 هزار میلیارد تومان دارایی شرکت های دولتی را به صورت تدریجی و سالانه به تمام مردم واگذار کنند، البته مدنظر من، دادن «سهام ترجیحی» بود، به این شکل که مثلاً سال اول 25 میلیارد تومان، سال دوم 30 میلیارد تومان و... به همین ترتیب سالانه این رقم را افزایش دهند.
پیشنهاد دیگر من در مقام یک عضو دانشگاهی این بود که سهام ترجیحی به خود شخص واگذار شود نه به سرپرست خانوار، چرا که جمعیت قابل توجهی از مردم کشور ما زیر 18 سال سن دارند که چنانچه سهام ترجیحی به آنها داده شود می توانند برای آینده خود چاره ای بیندیشند.
این افراد حتی می توانستند بعدها سهام خود را به قیمت بازار یا بالاتر از آن بفروشند و در واقع پس اندازی برای مواقع گرفتاری و بحران های مالی خود داشته باشند یا اینکه امکان باز خرید سهام برای آنان محفوظ باشد.
به عقیده من دولت هم اکنون هم می تواند از این روش بجای پرداخت نقدی یارانه استفاده کند، اما اینکه بتوان در مدت دو ماه افکار عمومی را قانع کرد تقریباً غیرممکن است و یک فرایند عریض و طویل را می طلبد.اکنون می توان اینگونه قضاوت کرد که روش فعلی (پرداخت نقدی) هم می تواند نتایج مثبت داشته و روشی پاسخگو و قابل اعتماد باشد و بهتر است تا اطلاع ثانوی صبر کنیم و ببینیم دولت در نهایت چه دستاوردی در این مسیر خواهد داشت.
دلیل این حرف بنده این است که اگر عجول باشیم و شتابزده قضاوت کنیم و یا بخواهیم مانع اجرای صحیح قانون هدفمند کردن یارانه ها شویم، این قانون به شکست خواهد انجامید و تبعات منفی و خطرناک آن دامن مردم و اقتصاد را خواهد گرفت.
نکته ای که اشاره به آن ضروری است اینکه اقتصاد جزو علوم چند شالوده ای است به این معنی که هنوز اقتصاددانان به وحدت پارادایمی نرسیده اند، هر کس نظری دارد که می تواند درست و صحیح باشد و بسته به اینکه زمان و مکان چه روشی را بطلبد باید به عقیده اقتصاددانان احترام گذاشت.
به این ترتیب اعتقاد دارم نباید از هم اکنون دولت و روش پرداخت نقدی را زیر سؤال برد، بلکه باید اندکی صبر پیشه کرد و منتظر نتایج تصمیمات دولت بود.
*غلامرضا اسلامی بیدگلی (اقتصاددان)