موج دوم بنیادگرایی مذهبی برای کنترل مسلمانان

بصیرت: پیش از این همواره جهان از‌ تروریسم اسلامی با نام‌های اسامه بن‌لادن و ایمن الظواهری هراس داشت، اما اینک جریان جدیدی از بنیادگرایی افراطی به رهبری «انور العولقی»، جوانان مسلمان را به خود جذب کرده است تا با تحریک احساسات و تعصبات دینی آنان، غرب را به آتش کشد.
بسیاری از مسلمانان با شنیدن خبر دستگیری محمد عثمان محمود، جوان 19 ساله سومالیایی ساکن امریکا در ماه گذشته متأثر شدند. وی که تحت تأثیر آموزه‌های این جریان ضد غرب اسلام‌گرا بود و در کلاس‌های آنان شرکت می‌کرد، قصد داشت ماشین حمل درختان کریسمس را در شهر پورتلاند ایالت آریگون به آتش کشد.
مشاهده چنین حوادثی از سوی برخی جوانان مسلمان‌ که ذهنیتی کاملاً منفی نسبت به غرب پیدا کرده‌اند، مردمان امریکا و اروپا را علیه اسلام می‌شوراند. جریان انور العولقی با ادبیاتی جدید بدترین حالت ممکن را در ایجاد رابطه میان مسلمانان و غرب تعریف کرده‌ است و در نگاه آنان هرگونه مظاهر غربی، ضد‌اسلامی تلقی شده و باید با آن مبارزه کرد. جوان مسلمانی که علاقه‌مند به تقویت ایمان خود و پایبندی به اصول و شریعت اسلامی است، آنگاه که با چنین آموزه‌هایی برخورد می‌کند، ناخودآگاه روحیه‌ای متوحش علیه غرب پیدا می‌کند. پس از وقوع حادثه 11 سپتامبر و اتهام مسلمانان به انجام عملیات‌تروریستی علیه دیگر مکاتب دینی، تلاش‌های بسیاری از سوی دانشمندان مسلمان ساکن امریکا و اروپا برای شناخت صحیح اسلام و اعلام برائت اسلام ناب از هرگونه خشونت و‌ ترور صورت گرفت.
ماه گذشته در تجمعی اعتراضی از سوی برخی عالمان دینی‌ترکیه، فتوای ابن تیمیه عالم دینی اهل تسنن در قرن چهاردهم میلادی که دستورات او، سرمنشأ شکل‌گیری جریان وهابیت شد، مردود اعلام شد. فتوای او از این قرار بود که اعمال هرگونه خشونت و ظلم علیه حاکمان غیرمسلمان مشروع است.
سال گذشته نیز عالم دینی به نام «محمد طاهر القادری» کتابی به حجم 600 صفحه با عنوان «تروریسم اسلامی» نوشت که در آن به رد و تصحیح تمامی فتاوای عالمان اهل تسنن گذشته که در مورد رابطه میان اسلام و دیگر مکاتب دینی صادر شده بود، می‌پرداخت. این گونه حرکت‌های روشنگرانه در جهت معرفی اسلام به عنوان دینی صلح‌طلب در اذهان مردم غرب بسیار بوده است.
همچون فعالیت‌های مؤسسه کویلیام در امریکا که با تشکیل انجمنی با عنوان «راه میانه رشد» توسط برخی دانشمندان مسلمان امریکایی، به مطالعه تخصصی در حوزه اصول، منطق و فلسفه اسلامی پرداخته و اسلام را به عنوان راهی متعادل و پیشرو در جهت تکامل بشر معرفی می‌کردند.
همچنین تلاش‌های دو عالم مسلمان انگلیسی، حمزه یوسف و عبدالحکیم مراد در انگلیس که در نهایت منجر به صدور شناسنامه انگلیسی مسلمان توسط دولت شد. البته باید پذیرفت با وجود تمام این تلاش‌ها، باز ذهنیت شهروند اروپایی و امریکایی نسبت به اسلام، کم و بیش با نوعی هراس و توهم توطئه از سوی اسلام آمیخته است که نمونه آن را در اعتراضات گسترده مردم امریکا علیه ساخت مسجد نیویورک مشاهده کردیم که دلیل بسیاری از آنان‌ترس از آن بود که این مسجد بخواهد پایگاهی برای طراحی عملیات‌ تروریستی شود.
تقویت اینچنین ذهنیت منفی نسبت به اسلام، هم از سوی برخی جریان‌های اسلام‌گرای متعصب و تندرو است و هم دولت امریکا نیز برای کنترل دو و نیم میلیون مسلمان خود، چنین هراس و توهمی را لازم می‌داند و چه بسا ارتباطی ارگانیک میان این دو وجود دارد.
بنابراین آنگاه که جوان مسلمان آواره اهل سومالی، فلسطین، افغانستان و پاکستان ساکن اروپا و امریکا مشاهده می‌کند که حملات موشکی هواپیماهای بدون سرنشین امریکایی در پاکستان تمامی ندارد، غزه همچنان با محدودیت‌ کمک‌های غذایی و دارویی دست و پا می‌زند و مردم سومالی از شدت فقر و بیماری‌های مقاربتی هلاک می‌شوند، دیگر چه انتظاری می‌رود که این جوان تحت تأثیر آموزه‌های جریان‌های افراطی اسلامی قرار نگیرد.
مؤسسه انور العولقی با برپایی سخنرانی‌ها و مناظره‌های متنوع سیاسی و علمی، مسائلی را مطرح می‌کند که احساسات ضد غربی جوانان مسلمان را بیش‌ از پیش تحریک کند. مسائلی از جمله اقتصاد غیراسلامی کشورهای اروپایی و لزوم تلاش در جهت فروپاشی نظام سرمایه‌داری و حذف مهره‌های اصلی اقتصادی غرب، نمایش مفاسد اخلاقی مردمان غرب، نمایش تصاویری دردناک از شکنجه‌ مسلمانان در زندان ابوغریب و گوانتانامو و همچنین دوره آموزش تصوف و‌آشنایی با احکام دینی در مورد نحوه ارتباط با غیرمسلمانان، از جمله عناوین برنامه‌های مؤسسه انور العولقی است. شاید این سؤال پیش آید که در میان میلیون‌ها مسلمان ساکن اروپا و امریکا، حضور چنین مؤسسه‌های کوچکی تأثیری بر تغییر ذهنیت مسلمانان نداشته باشد، اما آنگاه که بدانیم تاکنون بیش از دوهزار جوان مسلمان به صورت فعال در کلاس‌های این مؤسسه حضور دارند که هرکدام از آنها می‌تواند یک حادثه‌تروریستی همچون طرح محمد عثمان اهل سومالی بیافریند، دیگر نسبت به این موضوع بی‌تفاوت نخواهیم بود و سؤال دیگر آنکه چرا پلیس امنیتی امریکا (اف‌بی‌آی) با اعلام سالانه صرف میلیون‌ها دلار برای مبارزه با‌تروریسم، هنوز با چنین مؤسسه‌های معلوم‌الحال در امریکا کاری ندارد؟
انور العولقی اهل یمن و متولد امریکاست. او و دوستانش سال‌ها پیش در یمن،‌ گروهی را به عنوان شاخه القاعده در یمن راه‌انداختند و آموزش‌های عقیدتی و نظامی دیدند. از جمله دوستان صمیمی او نواف الحازمی و خالد المحضار خلبانان هواپیماهای حادثه 11 سپتامبر در حمله به وزارت دفاع امریکا هستند.
نعیم شرافت