تلاش غرب برای صدور بحران!

بصیرت: سالهای پایانی دهه نخست قرن 21 را می توان یکی از تاریخی ترین سالها ارزیابی کرد، زیرا در این سالها جهان با بحرانها و چالشهای جدی مواجه شد که باعث گردید در معادلات بین المللی جایگاه خاصی را به خود اختصاص دهد.
افزایش تنشها در خاورمیانه و بحران مالی غرب، از جمله مهم ترین آنها بود که حتی تغییرات سیاسی مختلفی را هم در میان دولتهای جهان ایجاد کرد.
این وضعیت که متأسفانه تا پایان دهه گذشته ادامه یافت، اکنون خود را به آرامی به سال جدید منتقل می کند و در حالی سال نو میلادی آغاز شده است که نمی توان روزهای بهتری از سال 2010 را انتظار داشت.
این وضعیت بخصوص در اروپا و سپس آمریکا بیشتر نمایان است و غربیها که فکر می کردند با پایان یافتن سال 2010 می توانند روزهای بهتری را برای خود رقم بزنند، اکنون دریافته اند بحران ایجاد شده در بخش اقتصادی، نه تنها بهبود نیافته، بلکه خود را وارد لایه های اجتماعی کرده و دامنه جدیدی از حرکت را آغاز کرده است.
این شرایط وقتی رو به وخامت می گراید که ببینیم غرب و بخصوص اروپایی ها به دلیل در هم تنیدگی اقتصادی و فرهنگی در حال انتقال بحرانهای خود به یکدیگر هستند و به عنوان مثال اروپا با موجی از اعتراضهای خیابانی و اعتصابها در آستانه سال جدید مواجه شد.
این اعتراضها روز به روز نیز گسترش و شدت بیشتری می یابند و مشاهده کردیم در برخی شهرهای اروپایی به درگیریهای جدی میان دولت و مردم هم تبدیل شده است. در این وضعیت باید گفت کشورهای شاخص اروپایی هم چندان بر سر حل مسائل با یکدیگر توافق جدی ندارند. آنها با اینکه نشست و برخاستهای زیادی برگزار می کنند، اما بازهم اختلافها مانع از تصمیم گیری درست برای حل مسائل می شود و به عنوان نمونه بارها شاهد عدم پذیرش نظر فرانسه یا آلمان توسط دیگری یا انگلستان بوده ایم.
این موارد بی گمان باعث بهبود شرایط به نسبت سال گذشته میلادی نخواهد شد، بخصوص آنکه تازه واردها به اتحادیه اروپا هم ممکن است به احتیاط بیشتری در برخورد با حوادث و اعتماد به کشورهای شناخته شده دست بزنند.در این میان تشدید یا دست کم ادامه بحران در میان قدرتهای جهان این نگرانی را که آنها بخواهند دست به تقسیم بحران در جهان بزنند، افزایش خواهد داد. اکنون بیم آن می رود که غرب بخواهد برای کاهش فشارهای ایجاد شده و فرافکنی مشکلات داخلی، بحران خود را به سایر نقاط دور مانده از اقتصاد بیمار جهانی صادر کند. بدین ترتیب، باید روزهایی را در نظر گرفت که ممکن است آمریکایی ها و همپیمانانشان بخواهند در آفریقای در حال توسعه یا در اطراف چین قدرت یافته، بحرانهایی را برای فایق آمدن بر مشکلات خود ایجاد کنند.شاید هم به همین دلیل بود که چندی پیش چینیها اعلام کردند، تصمیم گرفته اند تا 5 سال آینده قدرت بازدارندگی نظامی خود را حفظ کنند.این موضوع اگر چه در متن یک خبر اعلام شد، اما به روشنی نگرانی مقامهای پکن را از صدور بحران به اطرافشان و بخصوص ایجاد اختلاف بین دو کره نشان می دهد. آنها در واقع، درست نگران همان چیزی هستند که غرب در سر می پروراند، یعنی تلاش برای کنترل بحران از طریق تقسیم آن بین کشورهای مختلف.این راه پیشتر نیز توسط برخی کشورها آزمایش شده است و به همین دلیل ما شاهد آن هستیم که با وجود همه ادعاها هیچ عقب نشینی جدی از عراق یا افغانستان صورت نگرفته است یا اینکه در آفریقا مباحث تازه قومی مطرح شده است.
بسیار ساده لوحانه است اگر تصور کنیم بحرانهایی که این روزها در آفریقا تقویت می شوند، بدون ارتباط با دخالت کشورهایی است که سالها آفریقا را مستعمره خود می دانستند و اکنون هم دچار بحران فزاینده اقتصادی و اجتماعی شده اند.به دلایل ذکر شده، باید گفت سال جدید میلادی باید با هوشیاری جدی کشورهای جبهه مقابل غرب همراه باشد، زیرا هر آن ممکن است به بهانه های ساده بحران موجود در غرب بین چند کشور در حال توسعه یا حتی توسعه یافته تقسیم شود.
* رضا واعظی