یکى از افرادى که در جنیایات رژیم پهلوى علیه ملت ایران نقشى مستقیم داشت امیر عباس هویدا بود.هویدا بیش از یک دهه نخست وزیر ایران بود و در این زمان همواره با مقامات امنیتى ساواک رابطه اى مستقیم و مستحکم داشت.بسیارى از شکنجه هاى انقلابیون و مخالفان سلطنت پهلوى تحت نظارت یا به دستور مستقیم هویدا صورت مى گرفت.
امیر عباس هویدا در سال 1298 هجرى شمسى متولد شد . پدر هویدا سالها سفیر ایران در لبنان و عربستان و دیگر کشورهاى عربى بود که در حجاز و لبنان و اردن میزیست و زمانى سرپرست محفل بهاییان بود و با لورنس عربستان شخصیت انگلیسى آشنا بود و در شکل گیرى سلطنت آل سعود سهم داشت.هویدا از اعضاى لژهاى فراماسونرى بود.او از طریق آشنایى با عبدالله انتظام و دوستى با حسنعلى منصور پلههاى ترقى را به سرعت طى کرد و در دولت منصور به وزارت دارایى منصوب شد. پس از ترور منصور توسط گروه فداییان اسلام، وى توسط محمدرضا شاه پهلوى به عنوان نخست وزیر ایران منصوب شد و 13 سال در این پست ماند.او چندى پس از مرگ منصور با خواهرزن او لیلا امامى که نوه دخترى حسن وثوق (وثوق الدوله) بود، ازدواج کرد ولى این ازدواج در نهایت به طلاق انجامید. نکته جالب توجه اینکه امیر عباس هویدا که مدتها نوکرى شاه خائن را در دستور کار خود قرار داده بود،مجبور شد با اصرار شاه و خواهشهاى مکرر درباریان ،جهت آرام سازى مخالفان انقلابى حکومت پهلوى به زندان رفته و در قالب یک بازى نمایشى بازداشت شود.اما شاه که خود از خشم ملت ایران در امان نمانده بود در 26 دیماه 1357 از ایران گریخت و هویدا همچنان در زندان ماند.
هویداپس از 13 سال تصدى پست نخست وزیرى که در تمامى آن مورد انتقاد و طعن و طنز و شایعات گاه سخیف مخالفانش بود، از کار کناره گرفت و جمشید آموزگار به نخست وزیرى منصوب شد و هویدا به عنوان وزیر دربار شاهنشاهى مشغول به کار شد. این ایام مقارن با اشتعال شعلههاى انقلاب اسلامى مردم ایران بود.انقلابى که سرانجام منجز به فروپاشى کال بنیان منحوس پهلوى گردید.امیر عباس هویدا نیز به مانند افرادى دیگر مانند خسروداد،رحیمى ،نصیرى ،ناجى و نیک پور مورد محاکمه قرار گرفت و توسط دادگاه انقلاب به اعدام محکوم شد.
نکته جالب توجه اینکه برخى وابستگان حکومت پهلوى سعى دارند از امیر عباس هویدا به عنوان فردى موفق و کارآمد یاد کنند.این در حالیست که کارنامه هویدا در طول 13 سال نخست وزیرى وى نشاندهنده ذلت وى در مقابل بیگانگان است.در زمان نخست وزیرى امیر عباس هویدا شاهد از دست رفتن بحرین و استقلال این منطقه بودیم که لکه ننگى در تاریخ پهلوى محسوب مى شود.
یکى از کسانى که سعى در تبرئه سیاسى امیر عباس هویدا داشت،عباس میلانى بود.میلانى در کتاب معماى هویدا از سبک نویسندگى “رئالیسم جادویی”پیروى کرده و سعى دارد به هر نحو ممکن هویدا را چهره اى مطلوب،موثر و کارآمد جلوه دهد.این در حالى است که جنایات هویدا و مفسد بودن وى بر هیچ کس پوشیده نبود.او در بسیارى از جنایات رژیم پهلوى علیه ملت ایران دست داشت .
عباس میلانى در کتاب معماى هویدا سعى نموده است با فاکتور گرفتن از جنایات هویدا و فجایعى که او در سیاست خارجى ججمهورى اسلامى ایران به بار آورده بود از او چهره اى کاملا متفاوت ترسیم ماید.اما میلانى در این راستا ناموفق بوده است.کارنامه سیاسى هویدا در مقابل دیدگان همه مفتوح است.کارنامه اى که در آن به جز خیانت به ملت و وابستگى به بیگانگان،خصوصا ایالات متحده آمریکا چیز دیگرى دیده نمى شود.