تولیدات داخلی در محاصره مارک های تقلبی

بصیرت: بزرگترها به ما یاد داده بودند که شخصیت افراد هرگز به لباس و تن پوشی که دارند نیست، بلکه متانت، ادب، وقار، دانایی، علم و بصیرت از مهمترین معیارهای یک انسان شایسته است، از همین رو این شعر شاعر که می گوید: «تن آدمی شریف است به جان آدمیت، نه همین لباس زیباست نشان آدمیت» را همیشه نصب العین قرار می دهیم، اما متأسفانه آنچه که در دنیای پرزرق و برق امروزی ملاک تشخص برخی ها قرار گرفته نوع پوشش و لباسهای فشن با مارکهای خارجی است، به طوریکه اگر فردی باشید که بتوانید رنگ کیف و کفشتان را با بند ساعت و مچ بند چرمی دستتان ست کنید و مارک تی شرت و شلوار جینتان خارجی باشد و در نگاه اول به چشم آید و شال و کلاه و روسریتان هم بافت فلان کارخانه معروف ایتالیا باشد، آن وقت است که در جمع دوست و رفقا آدم با پرستیژی به نظر می آیید و همه تو را فرد باکلاسی می دانند یا اگر همیشه در زنگ ورزش، لباسهای ورزشی با مارکهای خارجی ولو بی کیفیت بپوشید، معلوم می شود که شما آدم مد روزی هستید و هزار به به و چه چه پشت سرتان می گویند، البته با کمی تأمل باید گفت همین عده غافلند از اینکه رمز پیروزی در درس، موفقیت در زندگی و کسب موقعیتهای اجتماعی و شغلی در درستی کردار و گفتار و صداقت و سادگی است نه مارکهای خارجی روی لباسها و کفش های کتانی!
برخی از مردم که عقلشان به چشمشان است، همیشه مقلدانی کورکورانه محسوب می شوند که بدون توجه به کیفیت اجناس مورد نظر به مارک توجه داشته و دوست دارند همه از آنها تعریف و تمجید کنند که مثلا به به فلانی چقدر آدم شیک پوشی است چون همیشه پوشاک مارک دار خارجی می پوشد، حال این پوشاک به ظاهر خارجی معلوم نیست در کدام کارگاه زیرزمینی در کشور تهیه شده و یک مارک تقلبی هم یدک می کشد، یا چه نوع کیفیتی دارد، اصلا برای این عده مهم نیست، از نظر آنها لباس فقط باید مارک داشته و خارجی باشد، حال فرقی نمی کند چینی باشد یا ترک، تولید داخل باشد یا فرانسه، آنچه به چشم می آید مارک است و در نگاه این گونه افراد، متأسفانه کیفیت هیچ جایگاهی ندارد.
تبلیغات حرف اول را می زند
به اعتقاد کارشناسان صنایع نساجی روزگاری صنعت پوشاک ایران آنچنان رشد و اعتماد به نفسی داشت که حتی لباسهای پلیس انگلستان را هم صنایع پوشاک ایران فراهم می کردند، اما اکنون بسیاری از تولیدات داخلی با برچسبهای تقلبی عرضه و به فروش می رسد، هر چند این مسئله درباره تمام تولیدات داخلی صدق نمی کند. آن دسته از کارخانه هایی که محصولات باکیفیت عرضه می کنند، هیچ ترسی از عرضه محصولاتشان با نام ایرانی ندارند چرا که می دانند مردم همواره جنس خوب را از بد تشخیص می دهند و افتخار می کنند که جنسی با کیفیت ایرانی خریداری کنند، اما در حال حاضر تبلیغات در تمام عرصه ها و بخصوص پوشاک حرف اول را می زند. همچنین این کارشناسان معتقدند تبلیغات اجناس خارجی نسبت به اجناس ایرانی آنچنان قوی است که این خود یکی از عواملی است که برخی تولیدکنندگان داخل کشور حتی اجناس با کیفیت خود را با مارکهای خارجی عرضه کرده یا به دلیل تنوع زیاد طرحهای آنها، از مدلهای پوشاک خارجی الگوبرداری می کنند، حال اینکه چه مسائلی باعث شده صنعت پوشاک در کشور با این مشکلات مواجه شود موضوعی است که در دو شماره گزارش پیش رو مورد بحث و بررسی قرار می دهیم.
پوشاک ایرانی با برچسب فرنگی!
انبوه کالاهای بدون کیفیت با مارکها و رنگهای مختلف خارجی در بازار جلب نظر می کند. این اجناس، اغلب ساخت چین و کشورهای آسیایی هستند که مارک خارجی آشنایی را روی آنها می چسبانند و با بسته بندی های متنوع به نام اجناس اصلی و باکیفیت ولی ارزان تر از کالاهای اصلی می فروشند. اجناسی که به نام جنس اصلی و با رنگها و طرحهای به ظاهر زیبا عرضه می شوند. اما هرگز کیفیت مورد نظر را ندارند؛ در حال حاضر مشکلات بسیاری در این زمینه خانواده ها را تهدید کرده و تولید و توزیع داخلی را نیز مورد هجوم قرار داده است.
مردم از یک سو به جای بهبود تولید و کیفیت و حمایت از صنایع داخلی، عملا شاهد مصرف زیاد و ورود بی رویه پوشاک بی کیفیت تایلندی و چینی هستند و از سوی دیگر اجناس داخلی را می خرند که برچسب فرنگی دارد، اجناسی که نظر بسیاری ازمشتریان بخصوص جوانان را به خود جلب کرده و تقریبا ویترین تمام مغازه ها را در قبضه خود گرفته است.
خانم ف- ریاحی، خانه دار و 30 ساله به همراه دختر کوچولوی 4 ساله اش برای خرید لباس به پاساژ پوشاک بچه گانه در چهارراه امیراکرم آمده است. از او که شلوارهای قرمز و صورتی گلدوزی شده را روی پیشخوان مغازه انداز و برانداز می کند، می خواهم چند لحظه وقتش را در اختیارم بگذارد و نظرش را در مورد کیفیت لباسهای بچه گانه مطرح کند. با رویی گشاده اما خیلی رک و صریح می گوید: «معمولا برای فرزندم لباسهای مد روز می خرم، چون دوست دارم او از الان به شیک پوشی عادت کند.»
دستی بر موهای لخت و نرم دختر کوچولوی اش می کشم و از مادرش سؤال می کنم: «ملاک شما برای انتخاب یک لباس مناسب برای دلبندتان چیست؟ و او که همچنان بین انتخاب دو شلوار جین قرمز و صورتی که جنس نسبتا خوبی هم ندارد، مردد مانده است، اینطور می گوید: «در درجه اول مارک لباس برایم مهم است که حتما مرغوب ایرانی یا خارجی باشد و در مرحله بعد به دوخت و جنس و رنگ هم توجه دارم.»
از مغازه بیرون می آیم و آقای دیگری که چند مغازه پایین تر مشغول خرید شال و کلاه است، سوژه گزارشم می شود. او که خود را آقای درویش و کارمند دادگستری معرفی می کند از منظر دیگری به موضوع گزارش می پردازد و می گوید: «تنها ملاکم برای انتخاب یک پوشاک مناسب جنس و کیفیت آن است، فرقی نمی کند ایرانی باشد یا خارجی، هر کدام که جنس و دوخت بهتر و تمیزتری داشته باشد، همان را انتخاب می کنم».
آقای درویش در ادامه می گوید: «اما در شرایط مساوی ترجیح می دهم جنس ایرانی و پوشاک تولید داخل کشورم را خریداری کنم.»
خانم وحیدی هم که مشغول انتخاب لباس برای دختر نوجوانش است در تأیید صحبتهای آقای درویش می گوید: «جنس ایرانی درجه 2 و 3 به جنس درجه یک خارجی و مخصوصا چینی شرف دارد، وقتی ما تولیدکنندگان خوبی در صنعت پوشاک داریم چه ضرورتی وجود دارد که جنس خارجی بخریم.»
وی در ادامه اضافه می کند: «دخترم خیلی دوست دارد که لباسهای مارک دار خارجی بپوشد، اما همیشه او را قانع می کنم که پوشاک تولید داخل با کیفیت تر و با درآمد ما هم متناسب تر است.»
این خانم که ظاهراً تجربه زیادی در خرید و شناسایی مارکهای خارجی دارد در ادامه می گوید: «اگر جنس خارجی با مارک اصلی باشد قیمت آن با درآمد ما جور درنمی آید و این لباسهایی که قیمت ارزانی دارند و مثلا مارکهای شناخته شده را هم یدک می کشند همه دوخت چین و تایلند و بعضاً داخل کشورمان است. مثلا شلوار جین با مارک دیزل اصل 200 هزار تومان و پالتوی زار 400 هزار تومان است، حال آنکه همین شلوار و پالتو در برخی از فروشگاهها با قیمتهایی بین 50 تا 70هزار تومان به فروش می رسد و اگر کسی جنس شناس باشد می فهمد که آنها اصل نیستند، ولی برای عده ای هم اصلا مهم نیست که جنس اصل باشد یا تقلبی، فقط مارک داشته باشد، کافی است.»
این باران با این Baran چه فرقی دارد؟!
به همراه سیدحسین هاشمی عکاس روزنامه وارد یکی دیگر از مغازه های بزرگ پوشاک در همان حوالی می شویم. صاحب مغازه آقای مهدی بهبود در سخنانی با اشاره به اینکه 80 تا 90 درصد برچسبهای روی لباسها تقلبی است و همگی تولیدات داخلی می باشد، با دست اشاره ای به قفسه لباسها و کاورهای پیراهن دخترانه می کند و می گوید: «تمام این لباسها دوخت ایران است اما مارک همه آنها خارجی است. مردم الان دنبال هر چیز قشنگ می گردند حتی مارک اگر لاتین نوشته شده باشد، برایشان جذاب تر است.»
او که سابقه 12 سال فروشندگی در بخش پوشاک بچه گانه را دارد در ادامه می گوید: «تجملات و چشم و هم چشمی باعث شده برخی از مردم حتی روی مارک لباس هم فخرفروشی کنند. به عنوان نمونه به مارک این بلوز توجه کنید «باران» را به لاتین نوشته Baran و یا Goldn Fish ماهی طلایی یا به برچسب این شلوار نگاه کنید نوشته «پوما» در حالیکه این مارک اصل نیست و تقلبی در کارگاههای زیرزمینی تولید و در سطح بازار توزیع می شود و با قیمت پایین تری نسبت به قیمت اصل در اختیار مشتریانی که مارک لباس خیلی برایشان مهم است، قرار می گیرد.»
کاهش 80درصدی تولید پوشاک داخلی
«80درصد تولیدات پوشاک در ایران از بین رفته و همه به سوی واردات اجناس و لباسها مخصوصاً پوشاک چینی روی آورده اند.»
اصغر دارفرین که 30سال در زمینه تولید پوشاک دخترانه و پسرانه از یک سال تا 15 سال فعالیت می کند در گفت وگو با گزارشگر کیهان با بیان مطلب فوق و با تأکید بر کم شدن تولید در صنعت نساجی به تنوع پایین پوشاک داخلی اشاره می کند و می گوید: «مردم بیشتر دنبال مد و مارک هستند، در حال حاضر پوشاک داخلی آن تنوع لازم را ندارد به همین دلیل اغلب ترجیح می دهند لباسهایی با برچسب خارجی و با طرحها و رنگهای بیشتر انتخاب کنند هرچند که در این بین کیفیت لباسهای داخلی خیلی بهتر از برخی پوشاک خارجی با مارکهای تقلبی است، اما اکثراً به تنوع بها می دهند.»
وقتی از وی در مورد دلیل کم شدن تولید پوشاک در کشور سؤال می کنم، با دلی پر خون و گله مندانه می گوید: «نیاز به حمایت بیشتر دولت در امر تولید داریم. وقتی این همه اجناس چینی بدون هیچ مشکل گمرکی وارد کشور می شود، وقتی نظارتها کم رنگ باشد، طبیعی است که قدرت ما در امر تولید پایین می آید.»
این کارشناس اتحادیه صنف خیاطی و پوشاک اضافه می کند: «چندین کارگاه تولیدی ام با هزاران کارگر تعطیل شده و د رحال حاضر تعدادی از آنها در مغازه های مرغ فروشی به پاک کردن شکم مرغها مشغولند، زمانی تولیدی «آرابا» و «آسیران» که پوشاک بچه گانه و زنانه وارد بازار کشور می کرد تحت نظارت و کنترلم بود و تولیدات ما حرف اول را می زد، اما الان به جایی رسیده ام که اصلا برایم مقرون به صرفه نیست به تولید پوشاک بپردازم و مجبورم من هم جزو واردکنندگان پوشاک باشم.»
وقتی نظر وی را در مورد مارکهای تقلبی خارجی بر روی پوشاک تولید داخل سؤال می کنم و اینکه اگر این کار غیرقانونی و خلاف است، چرا عملا شاهد آن هستیم، می گوید: «تولیدکنندگان داخلی چاره ای جز این ندارد، اگر این کار را نکنند و مارکهای تقلبی را روی لباسهای خود نزنند، مردم خرید نمی کنند، ضمن اینکه اگر نظارت مسئولان اتحادیه های پوشاک و اصناف بازرگانان بیشتر باشد و حمایت جدی تر از تولیدکنندگان صورت گیرد و همچنین اکثر مواد اولیه ارزان در اختیار کارگاههای تولیدی قرار گیرد مطمئن باشید مردم جنس با کیفیت ایرانی را به جنس مارک دار تقلبی و جنس بی کیفیت چینی ترجیح می دهند.»
آقای دارفرین می گوید: «مارکهای تقلبی بسیاری در تولیدهای داخلی وجود دارد که اکثراً از کشور ترکیه وارد می شود یا بعضاً در کارگاههای زیر پله ای تولید می شود که این کار کاملا غیرقانونی است و مثل قانون کپی رایت است، اما آنچه مسلم است این اتفاق در جریان است.»
جولان پوشاک چینی در بازار
به دلیل عدم نظارت بر فروش پوشاک خارجی در بازار داخل، پوشاک چینی در رده های متفاوتی وارد می شود و با قیمتهای مختلف به فروش می رسد.
حسین حاجی قربانی، یکی از فروشندگان پوشاک خارجی نیز در گفت وگو با گزارشگر کیهان می گوید: «متقاضیان خرید و استفاده از پوشاک چینی در کشور به دو دسته تقسیم می شوند؛ دسته اول افرادی هستند که به مارک و کیفیت لباس بیش از بهای آن اهمیت می دهند و دسته دوم افرادی هستند که پایین بودن قیمت برایشان از درجه اهمیت بالاتری برخوردار است.»
حاجی قربانی که یکی از اعضای اتحادیه خیاطان و پوشاک هم هست تصریح می کند: «اگرچه قیمت پوشاک مارک دار اصل دو تا پنج برابر بهای انواع عادی است، اما این نوع پوشاک مشتریان خاص خود را دارد و از بازار نسبتاً پررونقی نیز برخوردار است.»
وی با اشاره به اینکه سهم پوشاک مارک دار اصل در مقایسه با پوشاک دیگر، به یک دهم بازار هم نمی رسد، اضافه می کند: «در مقابل طیف وسیعی از بازارهای داخلی در اختیار پوشاک بی نام و نشان است که غالباً چینی بوده و به اسم پوشاک ترک به فروش می رسد.»
آقای حاجی قربانی اضافه می کند: «وجود تقلب گسترده، افزایش پله ای قیمت ها و قیمت گذاری سلیقه ای پوشاک توسط برخی از فروشندگان موجب بی اعتمادی مردم و آشفتگی و نابسامانی این بازار شده است.»
این فعال بازار پوشاک با اشاره به فعالیت گسترده تولیدکنندگان زیرپله ای اضافه می کند: «این افراد مارک و برندهای معروف به فروش می رسانند. باید توجه داشت که اگرچه قیمت پوشاک مارک دار در مقایسه با انواع دیگر بسیار بالاتر است، اما کیفیت مطلوب، دوخت خوب و مناسب و تنوع و رنگهای زیبای این نوع پوشاک دلیل قابل قبولی برای خرید آنهاست.»
وی اضافه می کند: «همچنین خرید پوشاک مارک دار از نمایندگی و فروشگاه های معتبر این اطمینان را به خریدار می دهد، پوشاکی که خریداری می کند جنس اصل بوده و تقلبی نیست. هم اکنون در بسیاری از فروشگاه های پوشاک، لباس هایی به نام برندهای معروف عرضه می شود که اصل نیست و از روی قیمت پایین می توان به تقلبی بودن آن پی برد. به عنوان مثال لباس ورزشی آدیداس اصل با قیمتی بیش از 120 هزار تومان به فروش می رسد در حالیکه نوع تقلبی آن قیمتی بین 20 تا 35 هزار تومان دارد.»
تولید پوشاک در حال حاضر به صورت یک موضوع قابل تامل درآمده است چون تولیدی های زیادی تقریباً رو به تعطیلی است و 80 تا 90 درصد آنها جزو واردکنندگان پوشاک قرار گرفته اند.
حسن رادمرد، رئیس مرکز امور اصناف و بازرگانان ایران در گفت وگو با گزارشگر کیهان با تاکید بر اینکه پوشاک ایران زمانی قابل رقابت با پوشاک مرغوب و خیلی خوب کشورهایی مثل ایتالیا و فرانسه بود و صادرات پوشاک داشتیم، به مشکلات پیش روی تولیدکنندگان داخلی اشاره می کند و می گوید: «گران شدن مواد اولیه و هزینه های جانبی مثل بیمه های گران و واردات پوشاک خارجی از مهمترین مشکلاتی است که این بخش از صنعت با آن دست به گریبان شده ضمن اینکه باید برچسبهای تقلبی بر روی پوشاک داخلی را هم به موارد فوق اضافه نمود.»
وقتی از وی سؤال می کنم اتحادیه برای برخورد با این تخلفات چه اقداماتی انجام داده است می گوید: «خوشبختانه از چند ماه قبل مارکهای معروف خارجی را شناسایی کرده ایم مقرر شده که اگر چنانچه تولیدی بخواهد از برندهای معروف بر روی پوشاک خود استفاده کند، حتماً باید تحت لیسانس آن کشور باشد و به عنوان نمایندگی و با در دست داشتن گواهینامه شروع به فعالیت کند و مزیت این کار هم جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده از علامتهای تجاری و بالا رفتن کیفیت جنس است.»
صدیقه توانا