رویاهای اتمی محمدرضا شاه

بصیرت: تاریخ بهترین قاضی عملکرد انسان هاست و برای همین هم با وجود گذشت 32 سال از انقلاب، پرده هایی از خیانت ها و حماقت های رژیم پهلوی هر روز به طریقی می افتد و گوشه هایی تازه از دوران حکومت پهلوی بر ایران برملا می شود. این هم چشمه ای دیگر از شاهکارهای محمدرضای پهلوی. البته به همه شاه دوستان و امیدواران به بازگشت این خاندان ـ زید خیالاته ـ خودکشی یکی دیگر از بازماندگان شاه خائن را تسلیت عرض می کنیم، امیدواریم داستان ارث و میراث و حسادت برای خودکشاندن(!) طرف در کار نبوده باشد.
«عباس میلانی» مورخ، و نویسنده ایرانی الاصل ساکن آمریکا است. میلانی مدیر برنامه مطالعات ایرانی در دانشگاه استنفورد و استاد دانشکده علوم سیاسی است. پس از اخذ مدرک دکترا، او در سالهای 56- 1354استاد دانشگاه ملی ایران (دانشگاه شهید بهشتی کنونی) بود تا این که در سال 1356 به عنوان زندانی سیاسی به زندان رفت. میلانی، یکی از کسانی بود که زیر نظر مستقیم ساواک، با دربار پهلوی همکاری نزدیک داشت.
حالا و در آستانه 33سالگی انقلاب اسلامی، کتابی از شرح حال محمد رضا پهلوی نوشته است و در آن فاش می کند که شاه چگونه عاشق قدرت بوده و یکی از مظاهر آن دستیابی به سلاح اتمی و اظهار نظرات او بوده است. فارین پالیسی گزارش داده که میلانی شخصیت شاه را از نظر شعور اجتماعی و سیاسی و اخلاقی فردی ضعیف النفس عنوان می کند که زندگی اش پر از تناقض های مختلف بود. او در حالی که در کشورش به دیکتاتوری مقتدر مشهور بود در خارج جلوی کارتر و چرچیل مثل موشی دست و پا بسته بود. ولی در عین حال گربه غربی موش ایران را از سال های دور بازی داده است تا هم پنیر داشته باشد و هم موش! در بخشی از کتاب می خوانیم:
«از سه دهه گذشته قبل از انقلاب اسلامی ایران، غرب همواره راهی را جستجو می کرده تا به کمک آن ایران را از فکر دست یابی به انرژی هسته ای مأیوس کند. افشاگری های جدید نشان می دهد چرا آمریکا همواره جویای راهی برای نگه داشتن ایران در شرایطی مشخص و ثابت بوده است.
محمدرضا شاه، یار دیرینه اروپا و آمریکا که همیشه خواهان جلب رضایت دوستان خود بود با وجود اینکه تمایلی ذاتی برای نیل به انرژی هسته ای داشت، دوستی اروپا و آمریکا را ارجح می دید و دست از ابراز خواسته خود می کشید.
دست یابی به انرژی هسته ای ایران نیز همچون بسیاری از حقوق ایرانیان در زمان شاه فدای پا بر جا ماندن رابطه ایران با غرب شد. اما با انقلاب اسلامی ایران در سال 1979، گام اول ایران در جهت ملغی کردن روابط بیهوده و خانمان سوز با غرب برداشته شد و همین گام، راه بی پایان توسعه و دست یابی به حقوق بربادرفته را باز کرد.
برخی روشنفکران غربی با جبهه متفاوت آمریکا در قبال انرژی
هسته ای ایران موافق هستند و گاهی تزویر و ریاکاری آمریکا در قبال شاه را نیز تأیید می کنند چرا که مدارکی صد صفحه ای وجود دارد که از امتناع تأکیدی آمریکا در مقابل دست یابی ایران به انرژی هسته ای خبر می دهد گرچه دولت آمریکا همواره در برابر شاه چهره دوگانه ای را ظاهر و حمایت خود از ایران را برابر دست یابی به انرژی هسته ای برای شاه ترسیم می کرد.
در نتیجه گاهی، واشنگتن آغوش دیپلماتیکی گرمی در خصوص انرژی هسته ای برای شاه می گشود اما در کنار آن مذاکرات پیچیده ای را پیش روی شاه می گشود، به گونه ای که این نوع سنگ اندازی ها را کتابخانه ریاست جمهوری، وزرای دفاع و انرژی و شورای عالی امنیت ملی مشابه مذاکراتی می دانند که امروز آمریکا در مقابل جمهوری اسلامی ایران قرار داده است.
شاه ایران در هر بار مذاکره با آمریکا با فکر هولناک از دست دادن حمایت غرب دست از ادامه مذاکره می کشید و بازی را هر بار به نفع آمریکا و غرب به پایان می رساند.
بر اساس مدارک دولتی آمریکا بعد از کلید خوردن تحقیقات ابتدایی هسته ای در سال 1959 در دانشگاه تهران به پیشنهاد رییس جمهور وقت آمریکا، دیوید آیزنهاور، تمام فعالیت های محدود ایران زیر نظر کاخ سفید در سیری کوتاه پیش می رفت، تا حتی زمانی که آلمان و فرانسه تصمیم گرفتند برخی رآکتورهای سفارش داده شده را به ایران تحویل دهند، دولت آمریکا به آنها گوشزد کرد که شرایطی را که آزادی شاه را محدود می کند، فراموش نکنند.
اندک پیشرفتی در سیستم انرژی هسته ای ایران به ساخت رآکتور بوشهر ختم شد و شاه را به سرعت مدعی این مسئله کرد که به صراحت اظهار داشت: ایران به زودی صاحب بمب هسته ای می شود... این اظهارات به سرعت با عکس العمل فرانسه و سفیر آمریکا در ایران روبرو شد. شاه نیز در پاسخ و برای آرام کردن یار خود دست به اصلاح سخنش زد و گفت: اگر کشوری در منطقه مجهز به سلاح هسته ای شود خواسته های منطقه ای آمریکا را تضمین خواهد کرد.
چهره چندگانه شاه در قبال آمریکا یکی از دلایل عمده ترس دولت واشنگتن از دست یابی ایران به سلاح هسته ای بود. در حالی که در آن زمان شاه بسیاری از تعهدنامه ها را مبنی بر عدم دست یابی به سلاح هسته ای به امضاء رساند اما همواره مدعی ساخت سلاح های هسته ای همچون سایر کشورها بود و آن را علنی ابراز می کرد.
اینگونه خاطره شوم کج فهمی های شاه در ذهن آمریکا و غرب حک شد و امروز گاهی این دولت ها بی آنکه دلیل واقعی اصرار خود بر خواسته دیرینه شان را بدانند بر همان سیاست های 30 سال گذشته خود ادامه می دهند...
محمد حسنلو