نگاهی به دیپلماسی فرانسه در لبنان ‪(۲)

تنش‌های موجود میان گروه‌های مختلف سیاسی در لبنان و تلاش برای حذف گروه‌های مستقل از عرصه تصمیم‌گیری در این کشور، فرانسه را در کنار سایر کشورهای غربی به حمایت از دولت "فواد سنیوره" واداشت.

اعزام نیروهای مسلح حافظ صلح فرانسوی به لبنان و فرماندهی نیروهای بین‌المللی مستقر در این کشور به پاریس اجازه می‌داد تا نقشی فراتر از یک نیروی ناظر خارجی در بیروت بازی کند.

صحنه پیچیده بازی در لبنان چنان نیروهای بین‌المللی و فرانسویان مستقر در این کشور را مشغول کرده که خروج از بحران سیاسی لبنان امروز به یک معما بدل شده است.

فرانسه مایل است این بحران هر چه زودتر با انتخاب یک رییس جمهوری (متمایل به غرب) فیصله پیدا کند، ولی رویدادهای غیر قابل پیش بینی در این کشور بحران خیز مانع از بازگشت آرامش به بیروت شده و عرصه سیاسی این کشور را همچنان در تلاطم نگاه داشته است.

سیاست خارجی فرانسه با بازی آمریکایی کوشنر وزیر خارجه فرانسه و گرایش های متمایل به اسراییل رییس جمهوری فرانسه، درست به عکس زمان شیراک، این کشور را به رویارویی با سوریه کشانیده و پاریس برای انزوای سوریه دست به هر اقدام دیپلماتیکی می‌زند.

نطق‌های مکرر سارکوزی در محکومیت سیاست‌های دمشق نه تنها کمکی به این راه حل نمی‌کند، بلکه تنها به پیچیده کردن عرصه بازی مدد می‌رساند.

بسیاری از آگاهان سیاسی معتقدند که پیچیده کردن بازی در لبنان تنها یک سناریوی اسراییلی است که می‌خواهد با بحران آفرینی و ایجاد تنش در این کشور عربی چنان عرصه را بر بازیگران بین‌المللی تنگ کند که در نهایت با دست زدن به یک اقدام غیر دمکراتیک در این دمکراسی عربی، عرصه سیاست لبنان را برای همیشه بدست نیروهای خارجی بسپارد.

سوریه که نگران از نفوذ اسراییل در کنار مرزهای خویش است به بازی کشورهای غربی دراین میان چندان خوشبین نیست و از همین روی است که کشورهای غربی رهبران این کشور را به مانع تراشی متهم می‌کنند.

"فردریک شاریون" محقق فرانسوی روابط بین‌المللی و متخصص در امور روابط فرانسه با کشورهای عربی خاورمیانه پس از اینکه سارکوزی سوریه را به قطع گفت وگو تهدید کرد، راه و روش سوریه را سودجویانه خواند و دمشق را آخرین مانعی دانست که در برابر سیاست کشورهای غربی قد علم کرده است، او با شیطنت آمیز خواندن این سیاست‌ها رهبران این کشور را از ادامه این سیاست بر حذر داشت.

وی معتقد است که سارکوزی مایل است با سوریه پیوندی دوباره برقرار، ولی سوریه باید رفتار خود را در مورد بحران لبنان عوض کند.

سوریه البته در مقابل تلاش می‌کند تا به اتهامات فرانسه پاسخ نداده و فشارها و اتهامات پاریس را کم اهمیت جلوه دهد.

نقطه عطف در روابط اخیر فرانسه و سوریه در قاهره رقم خورد، زمانی که سارکوزی برای گذراندن تعطیلات سال نوی مسیحی به مصر رفته بود.

سارکوزی در سفر اخیر خود به قاهره تاکید کرده بود که من تنها از یک اتفاق خوشم می‌آید و آن برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در لبنان است و من تا زمان برقراری انتخابات در لبنان با سوریه گفت وگویی نخواهم داشت.

سارکوزی برای آنکه از اتهام آمریکایی شدن سیاست‌های خود در رسانه ها فرار کند در این سفر تاکید کرد که سیاست قهر و عشوه او با دمشق ابتکار او نیست و میراثی است که از زمان شیراک آغاز شده است.

کلام سارکوزی به رفاقت دیرینه شیراک و رفیق حریری اشاره دارد که با قتل حریری و اتهام‌های وارده به سوریه در مورد احتمال دست داشتن در قتل مقامات لبنانی روابط سیاسی فرانسه و سوریه به سردی گرایید.

سارکوزی می‌خواهد از لبنان شروع کند و با شکستن سد بحران سیاسی لبنان در واقع طلیعه دیپلماسی نوین عربی خود را پس از دوره شیراک به نمایش بگذارد.

پاریس می‌خواهد صدای خود را در میان بازیکنان موجود در عرصه لبنان بلندتر از دیگران قرار دهد و برای این کار دوباره از قاهره شروع کرده است.

قاهره همان جایی بود که در سال ‪ ۱۹۹۶رییس جمهوری پیشین فرانسه (شیراک) در آن حضور یافت و دیپلماسی عربی سیاست خارجی فرانسه را به عنوان یکی از بلندترین فرازهای دیپلماسی این کشور به همگان اعلام کرد.

شیراک در آن سال گفت: سیاست عربی فرانسه باید یکی از پایه‌های اساسی سیاست خارجی کشور باشد، من می‌خواهم با اعلام وفاداری به سیاست ابتکاری "شارل دوگل"، به این سیاست عربی جانی تازه ببخشم. قلب این سیاست عربی لبنان بود.

لبنان امروز از ‪ ۲۳نوامبر گذشته تاکنون و با پایان یافتن دوره لحود، رییس جمهوری ندارد، نیروهای موافق و مخالف نفوذ سوریه در این کشور بر سر ریاست جمهوری "میشل سلیمان" به توافق رسیدند، ولی شیوه تقسیم قدرت دوباره مشاجره را میان آنها حاکم کرده است.

در این مشاجره جدید غربی‌ها نقشی اساسی بازی می‌کنند و مایل نیستند که نیروهای مستقل و یا به تعبیر خود نیروهای سیاسی طرفدار سوریه و ایران در این کشور اکثریت داشته باشند.

پاریس البته خود ادعا می‌کند که مایل به نادیده گرفتن سوریه در این میدان نیست و بارها تلاش کرده تا با اهمیت دادن به نقش سوریه، از وزن و قدرت این کشور در معادلات داخلی لبنان بهره‌گیری کند، ولی هر بار با وقوع یک سوء قصد سیاسی این خوشبینی بدل به بدبینی شده و رقبای سیاسی میان این دو دوست دیرینه فاصله انداخته اند.

حقیقت اما آن است که پاریس گریزی از بازی دادن سوریه ندارد، چون می داند که بدون نگاه دمشق بازی در عرصه سیاسی لبنان به جایی نمی‌رسد.

تلاش‌های سارکوزی برای برقراری تماس تلفنی با "حافظ اسد" رییس جمهوری سوریه، اعزام مشاورین ویژه سارکوزی به دمشق و لبنان برای دیدار با مقامات سوری و نیز دیدار وزیر امور خارجه فرانسه با "ولید المعلم" در حاشیه یک کنفرانس بین‌المللی در استانبول ترکیه همه به تشریک مساعی پاریس برای حل بحران لبنان با همکاری سوریه تعبیر شده است.