چرا رویش؟

حسین عبداللهى‌فر
سوال از رویش و زایش در پدیده ای اجتماعی نظیر «انقلاب اسلامی» به اندازه ای طبیعی می نمایاند که پاسخی روشن تر از خود پرسش دارد. مثل سوال از روئیدن شکوفه های نو در نوبهاران بر شاخساران که بر اساس قاموس طبیعت با همه اعجاب و شگفتی هایش مورد پرسش واقع نمی شود. چراکه نشانه رشد و بالندگی است و عدم ظهور آن باید پرسش برانگیز باشد.
از این رو به نظر می رسد مقصود از «چرایی رویش ها» چگونگی وقوع رویش ها در انقلاب اسلامی می باشد؟ به عبارت دیگر چه می شود که این رویش ها صورت می گیرد؟
در تحلیلی جامعه شناختی، پدیده های اجتماعی در مشابهت با ارگانیسم های طبیعی دارای مراحلی از نطفه، جنینی، کودکی و بزرگسالی می باشند. به طور طبیعی در هر مرحله که بر قوت و قدرت، گستره و دامنه آن افزوده می شود با اقبال وسیع تری از سوی افراد، گروهها و مجامع انسانی مواجه می گردد. این گرویدن های جدید که خود به گونه هایی متعدد و در عرصه های گوناگون علمی، سیاسی، فرهنگی و ... صورت می گیرد، را اصطلاحاً «رویش» می نامند.
رویش ها در انقلاب اسلامی ملت ایران نیز در همین راستا قابل ارزیابی می باشد. رویش های عمودی که با ورود انقلاب از مرحله ای به مرحله دیگر صورت پذیرفته و رویش های افقی که در ابعاد متفاوت اجتماعی، اعتقادی و علمی مشاهده می شود.
انقلاب اسلامی در مرحله شکل گیری با اقبال توده های مسلمان مواجه گردید و به رغم چالش های فراوان در مسیر تکاملی خویش با رویش های گسترده مواجه شد. با شروع دوره تثبیت انقلاب که بحران های عظیمی چون فتنه های داخلی و تهدیدات بیرونی آن را احاطه کرد، حفظ انقلاب به دست جوانانی صورت پذیرفت که هر یک از آنها را باید جزو رویش های این انقلاب دانست.
روانه شدن خیل عظیم جوان های عاشق شهادت به جبهه های نبرد نمونه بارزی از این رویش های گسترده و عمیق روحی می باشد. دوره هشت ساله دفاع مقدس را باید دوره رویش های عظیم در ابعاد مختلف مادی و معنوی دانست. جوانانی که تا دیروز غرق در مسائل دنیوی و ابتذال مادی بودند، چنان دچار تحول شدند که مدیریت و مقاومت آنها در برابر همه توان غرب، جهانیان را به اعجاب وا می داشت.
با شهادت هر جوان مسلمان ایرانی، فوج جوان های با رشادت عازم جبهه ها می شد؛ جوان هایی که برای شهادتشان دعا می کردند. در سایه همین رویش ها بود که از دانش آموز 13 ساله، رهبرانی قابل ستایش؛ از کارگران و کشاورزان، فرماندهانی شجاع؛ از دانشگاهی و دانشجو، مبتکران و برنامه ریزان اطلاعاتی و عملیاتی پدیدار می گشت.
انقلاب اسلامی با گشودن چنین عرصه هایی میدان رویش های نوین بود. چنانچه با ورود به دوره پس از جنگ، این نبوغ جوانان ایرانی بود که در زمینه سازندگی و اقتصادی گوی سبقت را از بسیاری کشورهای در حال توسعه ربود.
هر چه بر عمر این انقلاب افزون گشت با نسل جدیدی پوست اندازی می کرد که باید آن را جزء دستاوردهای آن ذکر کرد. نسلی که خود را ثمره انقلاب اسلامی می دانست و آزادی، استقلال، میدان عمل و شکوفایی اش را مدیون آن می دانست.
همزمان با سیر صعودی نظام، روند این رویش ها، رشدی تکاملی و فزاینده به خود می گیرد و دورنمای آینده کشور را درخشان می نمایاند، اما اگر این شبهه پیش آید که همه پدیده های اجتماعی و انقلابات مادی غرب در دهه های نخست با رویش هایی مواجه بوده اند و پس از مدتی با تحولات بنیادین یا فروپاشی مواجه شده اند! می توان گفت که طول عمر انقلاب ها به میزان توانایی آنها در پاسخگویی به نیازهای مادی و معنوی ملت ها بستگی دارد. ماهیت اسلامی انقلاب ما که آن را در زمره حقایق جهان قرار داده است سبب می گردد تا به موازات فاصله از پیدایش آن بر حجم رویش های آن افزوده شود.
چرا که این از خواص حقیقت است که زمان به نفع آن در گذر است. چنانچه در مورد واقعه خونین عاشورا مشاهده می شود گذشت سالها حقانیت جبهه حق و بطلان جبهه مقابلش را آشکارتر می سازد. بر این اساس، آینده انقلاب اسلامی را باید در میان باورهای عمیق حامیان داخلی و امواج گسترده رویکرد ملل مسلمان و غیر مسلمان دنیا روشن و متعالی دید.