مهدى جوانمرد
در شماره گذشته و در ادامه موضوع بازشناسی جایگاه بسیج در کشور با نگرش سیستمی به مواردی از قبیل؛ بسیج و قشربندی اجتماعی، بسیج و سازمان بندی اجتماعی، بسیج و تغییرات اجتماعی، بسیج و گروههای اجتماعی و بسیج و بازسازی جامعه اشاره کرده و به تبیین آنها پرداختیم. در این شماره نیز ادامه موارد نگرش سیستمی را خواهید خواند:
1- بسیج و امنیت ملی: امنیت در لغت به معنای بی خوفی، امن، در امان بودن، اطمینان، آرامش و اعتماد است و در اصطلاح به وضعیتی گفته می شود که طی آن یک ملت قادر است اهداف، منافع و ارزشهای حیاتی مورد نظر خود را در سطح ملی و فراملی گسترش دهد یا حداقل در برابر تهدیدات بالقوه و بالفعل داخلی و خارجی از آنها حفاظت کند. نکته حائز اهمیت در این راستا، این است که در تحصیل امنیت، مجموعه ای از افراد، گروهها و سازمان های فراملی، ملی و دولت ها نقش آفرینی دارند. ویژگی دو وجهی مفهوم امنیت، فراهم کردن کلیه عوامل مادی و معنوی است که برای هیچ فرد یا جامعه ای به صورت مطلق امکان پذیر نخواهد بود. اغلب کارشناسان به دلیل ریشه دار بودن امنیت در قضاوت ها و انتخاب های تصمیم گیران و سیاست سازان دفاعی و امنیتی از یک سو و از سوی دیگر، به علت بافت خاص عرصه سیاسی- اجتماعی در صحنه داخلی و روابط بین الملل که هر گونه تصمیم و اقدام را با محدودیتها و فرصت های خاص قرین و عجین ساخته، امنیت را امری نسبی و گاه ذهنی و دست نیافتنی دانسته اند.
اما در تعالیم وحیانی و آسمانی، امنیت واقعی اعم از ظاهری و یا باطنی، امری دست یافتنی است و به شکل های مختلف به آن پرداخته شده است. قرآن کریم کشور یونس را که در سایه ایمان بنا شد، با صفت «شهر امنیت و اطمینان» که رزق فراوان از هر سو برایش می رسید معرفی کرده که در اثر کفران نعمت به شهر گرسنگان و وحشت زدگان تبدیل گشت (نحل ). در جای دیگر، «شهر امن» به عنوان یکی از آرزوها و دعاهای حضرت ابراهیم آورده شده( ابراهیم )؛ همچنین سرزمین وحی را سرزمین امن و حرم الهی معرفی کرده است (تین ). بسیج به دلیل کارکرد همه جانبه و گستره وسیع خود به منظور تقویت عوامل امنیت زا و مقابله با عوامل تهدید، برترین نهاد وصول به بالاترین حد امنیت به شمار می آید و می تواند پدیده امنیت را که امروزه معنای گسترده تر و ابعاد جدیدتری از گذشته در زندگی بشر یافته است برای امت اسلامی به ارمغان بیاورد.
این امنیت ویژه و متعالی همان چیزی است که در زبان وحی به «سکینه» تعبیر شده است. اساس این امنیت بر ایمان فردی، باورهای قلبی و ارزشهای اعتقادی استوار است و اقسام امنیت اعم از فردی یا اجتماعی، ملی یا فراملی بدون آن امکان پذیر نیست. مقام معظم رهبری درباره نقش بسیج در مسئله امنیت می فرماید: «وجود نیروهایی که بتوانند برای این ملت و این کشور و برای هر فعالیت سازنده و حیاتی در این مملکت امنیت بوجود بیاورند، برای هر ملتی مثل هوا و آب ضروری است. عده ای می خواهند اینها را انکار کنند. نیروهای نظامی و انتظامی و بسیج عمومی مردم ما، مومن و با اخلاص هستند و به عنوان پشتوانه ای که هیچ خدشه ای در آن راه ندارد، محسوب می شوند. نیروهای نظامی با اخلاص ما- سپاه و ارتش- الحمدلله کم نیستند. اینها سازمانهای مبتنی بر ایمانند، در این بحثی نیست، اما فرق است بین آن نیروهایی که به عنوان وظیفه سازمانی وارد میدان دفاع می شوند، با نیروهایی که به دنبال وظیفه ایمان و عشق و به دنبال دستور قاطع عواطف برخاسته از اعماق جان وارد میدان می شود، این بسیج است.»