انگلیس در سایه!

جواد رضایى
حق خواهی و ظلم ستیزی مردم شمال آفریقا و خاورمیانه عربی نگاه ها را به سوی کشورهای غربی به ویژه آمریکا و انگلیس کشاند. سنگینی این نگاه های تنفرآمیز مسئولان این دو کشور را به فکر چاره جویی و خروج از این مخمصه انداخت. در این میان فرصت طلبی سالوسانه انگلیسی آنها را بر آن داشت تا با فرافکنی تر دامنی خود را پنهان کنند و همه مسئولیت قیام های مردمی در شمال آفریقا و خاورمیانه عربی را بر دوش آمریکا قرار دهند و خود را مبرا اعلام کنند. آمریکایی ها که طی سالیان دراز فارغ از هر گونه دغدغه سلطه استکباری خود را در سراسر منطقه مذکور پهن کرده بودند و در تصورشان هم نمی گنجید که در زمانی نه چندان دور مردمان به ظاهر آرام و سر به زیر منطقه دست به شورش و قیام بزنند، در حال حاضر برای فرافکنی نه چالاکی انگلیسی را دارند و نه منافع به شدت گره خورده شان با حکام مستبد کشورهای این منطقه به آنها اجازه می دهد خیلی سریع و روشن تغییر موضع دهند و نظر مساعد مردم به پاخاسته را به خود جلب کنند. هفته گذشته گزارشگر بی بی سی در راستای تطهیر انگلیس و محکوم ساختن آمریکا- که در صورت محکوم ساختن آمریکا احتمال تطهیر نسبی انگلیس وجود دارد- در خلال تحلیلی از اوضاع جهان عرب با اشاره به تحولات اخیر مصر و بحرین گفت: «آمریکا حامی تمامی رژیم های خودکامه و مستبد عربی بوده است.»
«کیم گاتاس» در این تحلیل گفت: «خیزش مردم در کشورهای عربی به ویژه مصر و بحرین به بزرگترین معضل و چالش برای واشنگتن تبدیل شد.» به گفته وی گرچه مقامات آمریکایی تلاش کردند با حمایت از مردم این کشورها و دفاع از حقوق آنها تا حدی برای موضوع حمایت خود از دیکتاتورها سرپوش بگذارند، اما با انتشار بیانیه های متعددی به دفاع از رژیم های مستبد عربی نیز می پردازند. این گزارش در ادامه برای سنگین تر کردن بار آمریکا و فراهم آوردن فرصت گریز برای دولت متبوعش انگلیس می افزاید: «حسنی مبارک طی 30 سال گذشته هم پیمان مهمی برای آمریکا در خاورمیانه بوده است و با وجود برخورد نامناسب وی با معترضان، به دلیل داشتن پیمان با اسرائیل شریک مهمی برای آمریکا محسوب می شد. هیلاری کلینتون نیز اخیراً به دنبال آغاز موج تحرکات در بحرین اعلام کرد: بحرین دوست و شریک ما است و از سال ها پیش تاکنون مورد حمایت ما بوده است. در این جا باید پرسید، انگلیس کجای ماجرای دامنه دار شمال آفریقا و خاورمیانه عربی است. آیا انگلیس حامی حکام مستبد تونس، مصر، لیبی، بحرین، یمن، اردن و ... نبوده است و در قیام مردم این کشورها که حق بودن مواضع و مظلومیت شان مسلم و قطعی است بدون هرگونه ملاحظه و سیاست بازی از مواضع مردم حمایت کرد یا اینکه در این اوضاع حساس و سرنوشت ساز همچنان مشی پنهان حمایت از حکومت های مستبد و سرکوب مردم را دنبال کرد و با سفر هفته گذشته کامرون، نخست وزیر انگلیس به قاهره و بستن قرارداد نظامی و فروش تجهیزات نظامی برای سرکوب معترضین، نشان داد اگر چه با استفاده زیرکانه از رسانه تلاش می کند در ارتباط با تحولات جهان عرب چهره‌ای دیگر از خود به نمایش بگذارد، اما در واقع اگر جرم این کشور در حمایت از حکام مستبد و سرکوب اعتراضات مردم بیشتر از آمریکا نباشد کمتر از آن نیست. اگر سرگشتگی و سلب عقلانیت از مقامات آمریکا در مواجهه با تحولات پیش گفته به کناری گذاشته شود، به نظر می آید آمریکایی ها با غره شدن به اینکه همچنان یگانه ابر قدرت جهان هستند، مایل نیستند تأثیرپذیری از تحولات را شتاب زده بروز داده و به تبع آن تغییر موضع محسوس نشان دهند تا پس از اتمام غائله به بهانه این رفتار خویش همچنان امتیازات اصلی را مطالبه کنند.