ساماندهی سایت های اینترنتی از حرف تا عمل

با ابلاغ مصوبه مربوط به آیین نامه ساماندهی سایت های اینترنتی امید می رفت فصل جدیدی در اینترنت ایران آغاز شود. اما عملا این مهم صورت نگرفت و به فراموشی سپرده شد. در آیین نامه آمده است هدف از این مصوبه انتظام امور و فعالیتهای اطلاع رسانی و توسعه خدمات دسترسی به اینترنت در کشور و با هدف ساماندهی (ثبت، حمایت و نظارت) فعالیت پایگاههای اطلاع رسانی اینترنتی ایرانی در کشور است.

به بهانه برخی اقدامات صورت گرفته توسط برخی سایتهای اینترنتی و برای آگاهی از آخرین اقدامات انجام شده در این باره قصد داشتیم نظر مسئولان مربوطه را جویا شویم اما متاسفانه حاضر به پاسخگویی در این زمینه نشدند. با این حال نظر ابوذر منتظرالقائم کارشناس مسائل IT را در این باره با هم مرور می کنیم.

¤ اقدامات انجام شده برای نظارت برسایت های اینترنتی چیست؟

در ایران از ورود اینترنت چیزی بیش از پانزده سال سپری شده است؛ اما تا سالهای آغازین دهه هشتاد، کوچکترین تلاشی برای تامین حداقل های نرم افزاری مورد نیاز برای این شبکه پیش بینی نشده و این شبکه با سرعتی باورنکردنی در کشورمان گسترش یافته و هرروز نیز بر محدوده تحت پوشش و ضریب نفوذ آن افزوده می شود.

دولت نهم، در جمهوری اسلامی ایران، اولین گام برای تدوین یک سیاست حمایتی روشن برای بخشی از پایگاههای اینترنتی متاثر از سیاستهای ملی یعنی پایگاههای اینترنتی ایران را در سال 84 برداشته و آیین نامه ساماندهی پایگاههای اینترنتی ایرانی را تصویب و به اجراء گذاشت.

¤ اما مخالفان این طرح معتقدند که مقررات محدود کننده ای برای فعالان این عرصه ایجاد می شود! نظر شما چیست؟

طرح ساماندهی پایگاههای اینترنتی ایرانی، متکی به وظائف مصرح قانونی دولت در برنامه چهارم توسعه، مصوبات شورایعالی انقلاب فرهنگی و همچنین وظائف ذاتی دولت در موضوع ساماندهی و نظارت بر نشر و تبلیغات و رسانه ای می باشد که برای نمونه می توان به قانون شرح وظائف و ماموریتهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این زمینه اشاره نمود که طی آن وظیفه سیاستگذاری کلان فرهنگی کشور بر عهده این وزارتخانه و به تبع آن، دولت، گذاشته شده است.

طرح ساماندهی پایگاههای اینترنتی بر خلاف تبلیغات صورت گرفته از سوی رقبای سیاسی دولت نهم، علاوه بر آنکه اختیارات جدیدی برای حاکمیت در برخورد با پایگاههای اینترنتی ایجاد نمی نماید، حاشیه امن تعریف شده ای برای پایگاههای اینترنتی ثبت شده فراهم آورده و باعث می گردد تا روال برخورد با یک سایت اینترنتی ثبت شده با روال برخورد با یک سایت اینترنتی با هویت مالک و مسئول نامشخص بسیار متفاوت گردد و روش تعامل با یک پایگاه اینترنتی، از محدود شدن در تک گزینهء فیلترینگ، در گزینه های متعددی تبلور پیدا کند که از جمله آنها می توان به ارائه تذکرات و بررسی تخلفات در کمیته مشخص و تصمیم گیری در خصوص نحوه تعامل با آن اشاره نمود.

مسئولیتهایی که دولت در طرح ساماندهی پایگاههای اینترنتی بر عهده مالک یک پایگاه اطلاع رسانی گذاشته نیز به هیچ وجه گسترش نیافته است. در طرح ساماندهی، دقیقا مفاد و جزئیات آیین نامه نحوه فعالیت شبکه های اطلاع رسانی مصوب شورایعالی انقلاب فرهنگی که دولت وقت بر اساس آن اقدام به تشکیل کمیته تعیین مصادیق پایگاههای غیر مجاز اینترنتی نمود مورد تاکید قرار گرفته و حی الفاظ بکارگرفته شده در متن موارد ممنوع ذکر شده، انطباقی نزدیک به اکمال با متن مصوبه شورایعالی انقلاب فرهنگی دارد. بر این اساس، نه تنها طرح ساماندهی پایگاههای اینترنتی، مقررات محدود کننده جدیدی برای فعالیت در بیستر رسانه اینترنت برای فعالان آن ایجاد ننموده است، بلکه امکانات روشنی از جمله موضوع مهم تعیین مالک و صاحب امتیاز یک پایگاه اینترنتی را نیز در اختیار مدیر یک پایگاه قرار می دهد که اهمیت و ضرورت این موضوع و خلاء طولانی مدت آن، برای فعالان حرفه ای این عرصه بسیار روشن و آشکار است.