تعامل سیاسی موفق؟!

جواد رضایى
جنجالی که انتصاب ملک زاده به معاونت مالی اداری وزارت خارجه به پا کرد از دو منظر قابل بررسی است:
الف- تحلیل علت انتصاب: از مجموع اظهارات اندک دکتر صالحی درباره این انتصاب برمی آید که شخص وی در انتخاب و انتصاب ملک زاده نقشی نداشته و انتخاب و انتصاب وی از ناحیه حوزه ریاست جمهوری بوده است. برخی درباره علت این انتصاب گفته اند: چون وی دارای پرونده تخلفات بود و قوه قضائیه قصد داشت با او برخورد کند، برای بازداشتن قوه قضائیه از برخورد با وی به این سمت گمارده شد. برخی نیز علت را این طور بیان می کنند: جریان انحرافی با ایجاد شورای عالی ایرانیان کارهای مشکوکی را آغاز کرد از جمله برقراری روابط ناشفاف و مشکوک با افراد خارج از کشور که درباره آن تحلیل های متفاوتی وجود دارد. به سبب ناشفاف بودن برنامه های این شورا و نگاه مشکوک به آن و اقدامات جانبی تأمل برانگیز که بی ارتباط با مسائلی نبود که شورا دنبال می کرد مجلس نظر مثبتی به شورا و عملکردش نداشت و در حوزه اختیاراتش از جمله بودجه و هزینه شورا با آن برخورد کرد. ملک زاده مسئول این شورا بود. به اعتقاد گروه دوم جریان انحرافی برای تداوم برنامه های شورای عالی ایرانیان ملک زاده را به وزارت خارجه سوق داد و منصب معاون مالی و اداری را که پس از تحولات درون ساختاری وزارت خارجه از هر جهت تقویت هم شده بود، به وی داد تا با خاطری آسوده و دستی باز امور ابتر شورای عالی ایرانیان را دنبال کند. جمع بین دو نظر منعی ندارد، اما دیدگاه دوم به نظر دقیق تر و عمیق تر است.
ب- اهمیت برخورد مجلس با موضوع: گروه های سیاسی متفاوتی در مجلس حضور دارند و مجلس از لحاظ سیاسی متکثر است تا آنجا که بعضاً فراکسیون های بزرگ ممکن است در برخورد با یک موضوع نیز دچار تکثر و چندنظری و چند گروهی شوند، بنابراین احتمالاً بعضی نیز نه اینکه مخالف این انتصاب نبودند بلکه با آن موافق هم بودند، اما در موضوع مخالفت با انتصاب ملک زاده بعضاً افرادی دیده شدند که به گروه های سیاسی مختلف منتسب هستند که در مسائل سیاسی مهم با هم اختلاف دارند، اما در خصوص اعتراض به این انتصاب به نظر مشترک رسیده اند. اعتراض اصلی و موثر به انتصاب ملک زاده از سوی کسانی انجام گرفت که استیضاح وزیر را مطرح کردند. این اقدام از دو جهت اهمیت داشت: 1- عده ای با بازگشت به گذشته و پیدا کردن رد پای مسئله و تعقیب آن و رسیدن به تحلیل هشداردهنده و احساس خطر خیلی سریع و بدون فوت وقت در برابر این انتصاب موضع گرفتند و واکنش های تند نشان دادند. حرکت اعتراضی و آنی نمایندگان رسانه های مخالف جریان انحرافی را به وجد آورد و آنها به شکل مضاعف در این راستا اطلاع رسانی کردند و مجلس و به ویژه نمایندگان معترض محور تحرکات رسانه ای شد.
2- نمایندگان معترض برای نشان دادن جدیت شان در مخالفت دقیق و بجا از ابزار قانونی استیضاح استفاده کردند و نشان دادند به هیچ وجه کوتاه نخواهند آمد. امضای 33 نماینده در پای برگ درخواست استیضاح و آمادگی هیأت رئیسه مجلس برای اعلام وصول، دولت را آنچنان هوشیار کرد و تحت فشار قرار داد که ملک زاده که موضوعش در حال تبدیل شدن به یک کشمکش جدی و رفتن به سمت مقامات بلندپایه نظام بود، رسماً از سمت جدید استعفا داد و موضوع فیصله پیدا کرد.
نتیجه مثبت این بحث که باید تبدیل به سرمایه برای نظام شود، تعامل دقیق و ظریف مجلس و دولت است که اگر چه در دل یک مناقشه انجام شد، اما از زیبایی های عملکردی الهام بخش برخوردار است که باید به عنوان یک روش سیاسی موفق مدنظر قرار گیرد.