از هسته‌ای تا حقوق بشر

یدالله جوانى
نشانه ها از آن حکایت دارد که مجدداً موضوع حقوق بشر در ایران، در حال تبدیل شدن به اولویت اول غرب برای اعمال فشارهای بیشتر بر جمهوری اسلامی می باشد. این رویکرد غرب در حالی اتخاذ می شود که طی قریب یک دهه گذشته، غربی ها با تمرکز بر موضوع هسته ای به دنبال اعمال فشار بر جمهوری اسلامی ایران بودند. تغییر رویکرد غرب از هسته ای به حقوق بشر نیاز به تحلیل و بررسی دارد.
بررسی ها نشان می دهد که از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون، عمدتاً چهار موضوع همواره به عنوان بهانه برای فشار بر ایران در دستور کار غربی ها بوده و هر از چندی یکی از این موضوعات در اولویت قرار گرفته و با برجسته سازی و تمرکز بر آن سعی کرده اند جمهوری اسلامی را تحت فشار قرار دهند. مذاکرات صلح در خاورمیانه و مخالفت جمهوری اسلامی با روند صلح، تروریسم و حمایت جمهوری اسلامی از تروریست ها، سلاح هسته ای و تلاش جمهوری اسلامی برای دستیابی به آن و حقوق بشر و نقض آن از سوی جمهوری اسلامی، چهار موضوع مذکور است.
 هر چند بررسی ها نشان می دهد که این چهار موضوع به طور همزمان همواره مورد توجه غربی ها بوده، لکن در مقاطعی از جمله یک دهه گذشته، آنها بر روی یکی از این موارد تمرکز ویژه کرده و بیشترین فشارهای خود را با بهانه آن موضوع توجیه کرده اند. غربی ها با محوریت آمریکا و برخی از کشورهای اروپایی مانند انگلیس، فرانسه و آلمان، در چند سال اخیر با کشاندن موضوع هسته ای ایران به سازمان ملل و تصویب چندین قطعنامه و اعمال تحریم ها و انجام تهدیدات فراوان، تلاش گسترده ای را به عمل آورده تا جمهوری اسلامی را تحت فشار وادار به عقب نشینی هسته ای کنند. به نظر می رسد غربی ها از تمرکز بر موضوع هسته ای در حال فاصله گرفتن هستند و تمرکز بر موضوع حقوق بشر را در دستور کار دارند. دلایل عمده این تغییر رویکرد در مقطع کنونی را می توان در چند مطلب زیر دانست:
1- تمرکز غربی ها بر موضوع هسته ای از سال 1382 به بعد، با این تصور بود که با توجه به نگرانی ها در سطح نظام بین الملل نسبت به گسترش سلاح های هسته ای، می توان یک اجماع بین المللی را در جامعه جهانی علیه ایران شکل داد و جمهوری اسلامی را به انزوای کامل کشاند. سیاست ها و راهبردهای هوشمندانه جمهوری اسلامی ایران در موضوع هسته ای از قبیل چگونگی تعامل با آژانس بین المللی انرژی هسته ای و انجام مذاکرات اعتمادساز از یک طرف و انجام یک دیپلماسی رسمی و عمومی از طرف دیگر، مانع از تشکیل یک جبهه جهانی علیه ایران شد.
هر چند غربی ها در طی سال های اخیر در تبلیغات خود همواره از اجماع جهانی علیه ایران سخن گفته و اظهار می کردند که جامعه جهانی با فعالیت های هسته ای ایران مخالف است، لکن در واقع بیش از پنجاه درصد کشورهای جهان از فعالیت های صلح آمیز هسته ای ایران حمایت می کردند. شکست سیاست تحریم ها علیه ایران، مهم ترین دلیل عدم همراهی جامعه جهانی با چند کشور غربی است.
2- غرب تصور می کرد می توان موضوع هسته ای ایران را در تلاش حاکمیت و یک اقلیت بدون پایگاه مردمی در ایران خلاصه و با اعمال فشارها، مردم ایران را در برابر حاکمیت قرار داد، اما برخلاف این تصور، موضوع هسته ای در ایران به یک حقوق ملی تبدیل شد و شعار فراگیر مردم ایران مبنی بر «انرژی هسته ای حق مسلم ماست» نشان داد رسیدن به چرخه سوخت هسته ای در ایران خواست مشترک دولت و ملت ایران است.
بر همین اساس، اکنون غربی ها به این جمع بندی رسیده اند که اعمال فشارهای بیشتر با موضوع هسته ای و به ویژه هر نوع اقدام نظامی علیه فعالیت های هسته ای ایران، ایرانیان را برای مقابله با غرب و دفاع از سیاست های هسته ای جمهوری اسلامی متحدتر و منسجم تر خواهد ساخت. این رخداد در حالی خودنمایی می کند که اساس سیاست غربی ها در ایران، ایجاد تفرقه و برهم زدن وحدت و انسجام ایرانیان است.
3- تمرکز بر موضوع هسته ای ایران، با هدف جلوگیری از هسته ای شدن ایران و در صورت موفق بودن این سیاست ، جلوگیری از دیگر پیشرفت های علمی و فنی ایران بود. اکنون این سیاست به طور کلی شکست خورده و ایران اسلامی به یک کشور هسته ای تبدیل شده است.
4- با توجه به حوادث داخلی چند سال اخیر ایران به ویژه فتنه سال 88 و پیدایی یک جریان انحرافی جدید، غربی ها اکنون به این باور رسیده اند که با توجه به ناکامی در اعمال فشارها بر ایران با بهانه موضوع هسته ای، موضوع حقوق بشر این ظرفیت را دارد که بر آن تمرکز کرده و با این بهانه پشت سر مخالفان قرار گرفته تا شاید بتوانند وحدت ملی ایرانیان را بشکنند.
بنابراین باید نسبت به این توطئه غربی ها هوشیار بود. آنان درصدد ایجاد اختلاف و تشدید آن در ایران و کمک همه جانبه به مخالفان انقلاب و نظام اسلامی تحت عنوان دفاع از حقوق بشر می باشند.