على تتماج
این روزها افکار عمومی انگلیس و جهان به افشای شنود مکالمات شهروندان انگلیسی (بخوانید جاسوسی از زندگی شخصی) توسط غول رسانه ای «رابرت مرداک» با همکاری مقامات سیاسی و دستگاه های امنیتی و اطلاعاتی انگلیس معطوف شده است.
انگلیس که خود را مدعی حمایت از حقوق انسان ها دانسته و با این ادعا نیز به دخالت در امور سایر کشورها و حتی جنگ طلبی در جهان می پردازد در داخل نه تنها به این امر توجهی ندارد بلکه دولتمردان و مقامات ارشد اطلاعاتی و امنیتی آن برای رسیدن به قدرت و ثروت با ناقضان حقوق فردی افراد ارتباط برقرار کرده اند که نمود آن رسوایی شنود مکالمات مردمی از سوی نشریه مربوط به «مرداک» غول رسانه ای غرب است که بار دیگر افکار عمومی را به انگلیس معطوف ساخته است. اکنون این سوالات مطرح است که ریشه این رسوایی چیست؟ نقش سران لندن در این رسوایی کجاست؟ پیامدهای این رسوایی چیست و چرا سران انگلیس با این سراسیمگی به دنبال سرپوش نهادن بر آن هستند؟
مرداک کیست؟
«رابرت مرداک» امپراتور 76 ساله رسانه ای که مالک 175نشریه در سراسر جهان است، در آمریکا شبکه های تلویزیونی فاکس و استودیوهای سینمای موسوم به «فاکس قرن بیستم» را در اختیار دارد. وی در سال 2005پایگاه اینترنتی مای اسپیس (My Space) را خریداری کرد و بر این اعتقاد بود که پایگاه های اینترنتی عامه پسند درآمد بیشتری دارند. «کیث رابرت مرداک» متولد ملبورن استرالیاست و وقتی بسیار جوان بود دو روزنامه با شمارگان بسیار پایین در منطقه آدلایید استرالیا به او به ارث رسید. او که در آکسفورد درس خوانده بود در سال 1969 به انگلیس بازگشت و هفته نامه (The news of the world ) و روزنامه (The Sun) را که به پایه های مطبوعات تابلوئید انگلیس تبدیل شدند به دست گرفت. او با تصاحب نیویورک پست و نیویورک مگزین (که اکنون دیگر در اختیار او نیست) قاره آمریکا را فتح کرد. سلطه مرداک بر رسانه های انگلیس در سال 1981 وارد مرحله تازه ای شد و او روزنامه های مرجع انگلیس به نام های تایمز The Times و ساندی تایمز را خریداری کرد. امروز شرکت نیوز کورپوریشن مرداک 70 میلیارد دلار سهام در بورس دارد و او به تازگی اعلام کرده است در پاییز امسال شبکه مالی تلویزیون فاکس موسوم به فاکس تجاری(Fox Business) را راه اندازی خواهد کرد، اما مرداک فقط یک مرد رسانه ای نیست. منتقدان او در واقع به ویژه تمایل وی را برای شرکت در نقشه های سیاسی محکوم می کنند. مجله نیویورکر اخیراً در ویژه نامه ای درباره مرداک نوشت که چگونه وی در انتخابات شهرداری نیویورک در سال 1977 با حمایت از نامزدی که در نظرسنجی ها شکست خورده اعلام شده بود نقش تعیین کننده ای را در انتخاب وی ایفا کرد. «اد کوچ» که تا سال 1989 شهردار نیویورک ماند، گفته بود: حمایت «نیویورک پست» نتیجه رقابت انتخاباتی مرا تغییر داد و من بدون مرداک پیروز نمی شدم. اسناد نشان می دهد که وی در به قدرت رسیدن سیاستمداران بزرگ انگلیس همچون تاچر، کامرون، تونی بلر، در سمت نخست وزیری و نیز پیروزی نمایندگان در پارلمان نقش داشته است. البته فعالیت های وی در آمریکا نیز مشاهده شده چنانکه به عنوان نمونه وی نقشی اساسی در پیروزی های هیلاری کلینتون، وزیر خارجه کنونی آمریکا در انتخابات کنگره از طریق «نیویورک پست» داشته است. البته فعالیت های وی به همین جا ختم نشده بلکه او در اجرای طرح جنگ نرم غرب علیه کشورهای هدف نقشی اساسی ایفا کرده است. مرداک ، صهیونیست استرالیایی پروژه جنگ نرم علیه جمهوری اسلامی ایران را با راه اندازی یک شبکه تلویزیونی فارسی(فارسی وان) و پخش جدیدترین فیلم های سینمای صهیونیستی هالیوود به زبان فارسی آغاز کرد که اغلب این فیلم ها با هدف ترویج روابط نامشروع جنسی، شیطان پرستی ، خشونت و... ساخته شده اند. «رابرت مرداک، یک صهیونیست تمام عیار است و می توانیم رد پای وی را در انقلاب های مخملی پیدا کنیم. وی رابطه ویژه ای با جورج سوروس و بنیاد جامعه باز دارد.»
سوابق هفتهنامه «نیوز آو د ورلد»
ماجرای مرداک که دامنه آن دولت و نیروهای امنیتی انگلیس را فراگرفته از آنجا آغاز شد که اسناد افشا شده نشان داد هفته نامه «نیوز آو در ورلد» (The News of the World) برای تهیه خبر و گزارش، پیام های تلفنی افراد صاحب نام را به طور غیرقانونی شنود می کرده است. هفته نامه «نیوز آو د ورلد» جزو نشریه های زرد قدیمی انگلیس است. موضوعاتی که در این نوع نشریات چاپ می شود معمولاً شامل حوادث و گزارشات جنایی- احساسی، داستان های عاطفی و عشقی، فال، گزارشات مربوط به مد، پشت پرده زندگی افراد مشهور جامعه نظیر خوانندگان، ستاره های سینما و ورزشکاران و فاش کردن روابط عشقی مخفیانه این افراد و عادات و رفتارهای خاص آنها (نظیر مصرف موادمخدر) است. این نشریه سال 1843 آغاز به کار کرد و تا آخرین روز انتشار، یعنی 10جولای 2011، با دو میلیون و 800 هزار نسخه جزو پرفروش ترین نشریات انگلیسی زبان دنیا بود. این نشریه در سال 1969به شرکت «نیوز» که متعلق به رابرت مرداک بود واگذار شده بود. نیوز آو در ورلد را گروه رسانه ای نیوز اینترنشنال منتشر می کرد که زیرمجموعه نیوزکورپوریشن بود. ریاست نیوزکورپوریشن را مرداک بر عهده داشت.
آغاز رسوایی
پرونده رسوایی شنود مکالمات شهروندان و مقامات انگلیسی برای حال حاضر نبوده بلکه سوابق آن به سال 2005 و 2007 باز می گردد. لایو گودمن، یکی از دبیران ستون امور دربار هفته نامه نیوز آو د ورلد در ژانویه سال 2007 به مدت چهار ماه زندانی شد و گلن مولتیر، کارآگاه خصوصی، نیز پس از اعتراف به شنود پیام های تلفنی مشاوران دربار شش ماه به زندان افتاد. زندانی شدن گودمن و مولتر از گزارشی در روزنامه نیوز آو د ورلد شروع شد که در نوامبر سال 2005 خبری درباره آسیب زانوی شاهزاده ویلیامز چاپ کرد. پلیس لندن فهرستی از 4000 نفر را شناسایی کرده است که ممکن است تلفن ها ی شان شنود شده باشد. در میان این افراد هنرپیشه ها، ستاره های ورزشی، سیاستمداران و قربانیان جرم و جنایت دیده می شوند. در سال 2009روزنامه گاردین ادعا کرد: خبرنگاران نیوز آو د ورلد تلفن 3000 شخصیت معروف، سیاستمدار و ستاره ورزشی را هک کرده اند. پلیس نام چند قربانی مظنون را تأیید کرد. در سال 2009 پلیس لندن با وجود ادعاهای روزنامه گاردین به این نتیجه رسید که تحقیقات را از سر نگیرد. به عبارتی پلیس لندن که در این شنودها نقش داشته عملاً به تبرئه متهمان پرداخته و راه را برای ادامه کار آنها هموار ساخته است. پرونده «مرداک» که در ابتدا تصور می شد فقط ضد افراد مشهور انجام می شد با افشاگری های صورت گرفته به یک بحران ملی و رسوایی بزرگ در انگلیس تبدیل شد. ماجرا زمانی ابعاد گسترده تری به خود گرفت که مجریان این طرح روابط نزدیکی با دولتمردان انگلیس از جمله کامرون نخست وزیر داشته اند. اندی تولسون سردبیر سابق این نشریه که متهم به صدور دستور شنود تلفنی برای کسب خبر بوده پس از استعفا از نشریه نیوز آو د ورلد، از سوی کامرون، نخست وزیر انگلیس به سمت مدیر ارتباطات نخست وزیری منصوب شد. در این میان انتشار خبر کشف جسد «شان هور» روزنامه نگار سابق هفته نامه «نیوز آو د ورلد» که مسئله رسوایی هک تلفن ها را در انگلیس لو داده ابهامات بیشتری را در پرونده ایجاد کرد. این خبر درحالی منتشر شد که رابرت مرداک و پسرش جیمز مرداک رئیس و مدیر اجرایی شرکت رسانه ای نیوز کورپوریشن و ربکا بروکز مدیر عامل مستعفی این شرکت مقابل کمیته تحقیق پارلمان انگلیس حاضر شدند. همزمان با این احضار کامرون نخست وزیر انگلیس که به آفریقا سفر کرده بود تحت فشار افکار عمومی سفر خود را ناتمام گذاشته و به لندن بازگشت. همچنین پل استیونسون، رئیس پلیس لندن، نیز به دلیل رسوایی شنود مکالمات استعفا کرد. با توجه به ابعاد گسترده پرونده شنود مکالمات شهروندان انگلیسی آن هم توسط افراد و محافل رسانه ای که نزدیکی بسیاری با دولتمردان انگلیس دارند، بسیاری پرونده مذکور را رسوایی بزرگ برای سران لندن می دانند به گونه ای که قتل خبرنگار افشاکننده این رسوایی را اقدامی برای جلوگیری از افشای ابعاد گسترده تر این رسوایی عنوان داشته اند.
پیامهای رسوایی
هر چند که دولتمردان لندن برآنند تا پرونده مرداک در انگلیس که با توجه به جایگاه جهانی وی مسلماً در سایر کشورها که رسانه های وی مشغول به کار می باشند، نیز تکرار شده را امری اجتماعی و به نوعی اقدام غیرقانونی از سوی یک نشریه عنوان دارند که سران آن با دولتمردان لندن در ارتباط بوده اند، اما این پرونده چند حقیقت را آشکار می سازد.
الف) فساد دولتمردان
ابعاد پرونده مرداک نشان می دهد که بسیاری از دولتمردان ارشد، مقامات امنیتی و اطلاعاتی انگلیس و حتی آمریکا و برخی دیگر از کشورهای اروپایی برای رسیدن به قدرت و ثروت به هر اقدامی حتی نادیده گرفتن حقوق شهروندی مبادرت می ورزند. فساد چنان ساختار سیاسی و اداری این کشورها را فراگرفته که مقامات برای رسیدن به اهداف خود هر اقدامی را مجاز دانسته و حتی حاضر به همکاری با رسانه هایی می شوند که برای رسیدن به شهرت و ثروت تمام جامعه را نیز قربانی می سازند.
ب) دفن حقوق شهروندی
نکته بسیار مهم در این پرونده، افشا شدن عدم وجود حریم خصوصی برای شهروندان در غرب از جمله در انگلیس است. کشورهایی که خود را مدعی حقوق بشر و حقوق شهروندی معرفی می کنند و با این ادعا نیز در امور سایر کشورها دخالت می کنند برای رسیدن به منافع سیاسی و مالی تمام حقوق شهروندان را زیر پاگذاشته و دیگر حریمی برای آنها باقی نگذاشته اند. در این کشورها مردم هیچ جایگاه و ارزشی در میان دولتمردان شان ندارند و به آنها به عنوان ابزاری نگریسته می شود که صرفاً تأمین کننده منافع صاحبان قدرت و سرمایه هستند. در این چارچوب نیز خصوصی ترین مسائل زندگی افراد مورد سوء استفاده صاحبان قدرت و ثروت قرار می گیرد، به گونه ای که تمام اقشار جامعه از کارگر و کارمند گرفته تا ورزشکار و هنرپیشه و ... دیگر هیچ حریم خصوصی برای خود نمی تواند متصور باشد. البته این امر صرفاً شامل انگلیس نمی شود بلکه در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکای مدعی حقوق بشر مشاهده می شود. امری که ابهامات بسیاری را در اذهان در زمینه اصل حقوق شهروندی در این کشورها ایجاد کرده است.
ج) پایان آزادی بیان
دولتمردان انگلیس برای تبرئه خود از رسوایی جاسوسی از شهروندان، ادعای آزادی بیان را مطرح کرده اند که با برخی تخلفات مالی صورت گرفته است. در برابر این ادعای به ظاهر دموکراتیک این سوال مطرح است که اگر آزادی بیان در غرب از جمله در انگلیس وجود دارد چرا «شان هور»، خبرنگار افشاگر رسوایی مرداک، همزمان با تشدید ابعاد گسترده این پرونده و در حالی که وی از افشای اسناد جدید خبر داده بود در منزلش به قتل رسیده است؟ چرا پلیس برای محافظت از وی اقدامی صورت نداده است؟ چرا افرادی که هنگام حضور مرداک در پارلمان انگلیس به نقض حریم خصوصی شهروندان توسط نشریه وی اعتراض کرده اند بازداشت و مورد محاکمه قرار گرفته اند؟
پاسخ این سوالات و ده ها سوال دیگر آن است که در غرب آزادی بیان امری گزینشی است که بر اساس آن صاحبان قدرت و ثروت می توانند تمام حریم خصوصی افراد را نقض کنند، اما در مقابل کسی حق اعتراض به این امر را ندارد.
سراسیمگی سران لندن
در کنار آنچه از پرونده مرداک ذکر شد، سراسیمگی دولتمردان لندن برای سرپوش نهادن و انحراف افکار عمومی از حقایق این پرونده امری قابل توجه است. رفتار سران انگلیس و حتی برخی دیگر از کشورهای اروپایی و آمریکا که روابط نزدیکی با مرداک دارند در سوق دادن پرونده به حاشیه برگرفته از هراس آنها از پیامدهای این رسوایی است چرا که اولاً، مردم انگلیس که به دلیل ناکارآمدی دولتمردان شان در حل مشکلات اقتصادی و نیز احیای جایگاه از دست رفته کشورشان در جهان از دولت و خاندان سلطنتی به شدت عصبانی می باشند اکنون بیش از گذشته دریافته اند که دولتمردان شان هیچ حقوقی برای آنها قائل نبوده و گویا اصلاً آنها حقوقی جز پذیرش خواسته های دولتمردان شان ندارند.
این مسئله می تواند تشدید اعتراض های مردمی و سقوط دولت کامرون نخست وزیر و حتی پایان سلطه چند صد ساله خاندان سلطنتی بر انگلیس را به همراه داشته باشد.
ثانیاً، این پرونده رسواکننده لندن در عرصه جهانی است. کشوری که مدعی حقوق بشر است هر روز ابعاد گسترده تری از عدم پایبندی آن به حتی حقوق اولیه افراد در داشتن حریم خصوصی افشا می شود. این رسوایی انزوای بیشتر این کشور در جهان را در پی خواهد داشت.
ثالثاً، کشورهای غربی و آمریکا از افرادی مانند مرداک و سوروس به عنوان صاحبان ثروت و غول های رسانه ای برای سلطه بر کشورها و بحران سازی در جوامع بهره برداری می کنند. مسائلی همچون رسوایی های مرداک در شنود نقض حریم خصوصی شهروندان با حمایت دولتمردان و نیروهای امنیتی و اطلاعاتی برملا کننده چهره واقعی این افراد و اهداف پشت پرده آنها از ایجاد شبکه های ماهواره ای و رسانه ای و ادعاهای به ظاهر مردم دوستانه آنها است؛ امری که جنگ نرم غرب برای نفوذ در کشورهای هدف را با چالش مواجه می سازد.
نتیجهگیری
جمع بندی کلی از تحولات کنونی انگلیس و رسوایی شنود مکالمات شهروندان نشان می دهد که دولتمردان لندن بر خلاف ادعاهای خود در زمینه حقوق بشری و آزادی های شهروندی هیچ پایبندی به این امور ندارند، چنانکه برای رسیدن به منافع خود تجسس در زندگی شخصی افراد را نیز اجرا می کنند. قتل خبرنگار افشا گر این رسوایی نیز نشان می دهد که ادعای آزادی بیان در انگلیس امری واهی و برای فریب افکار عمومی بوده است. بر این اساس پرونده مرداک در نهایت رسوایی بزرگ برای سران لندن است هر چند که آنها با ترفندهای تبلیغاتی و رسانه ای به دنبال هدایت آن در مسیر منافع خویش می باشند. بر این اساس رسوایی مرداک که بسیاری آن را رسوایی لندن گیت می نامند صرفاً اقدام یک نشریه علیه حقوق شهروندی نمی باشد، بلکه عمق فاجعه نابودی تمام ارکان حقوق فردی است که در نتیجه آن هیچ کدام از شهروندان غربی از هیچ گونه حریم فردی برخوردار نبوده و همواره از برملا شدن زندگی شخصی خویش در هراس می باشند.